Những điểm mới môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể

Tại hội thảo quốc tế “Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên môn Lịch sử đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, SGK”, do Trường ĐHSP Hà Nội tổ chức ngày 16/12, GS .TS Trần Thị Vinh, giảng viên Trường ĐHSP Hà Nội, thành viên nhóm biên soạn Chương trình môn Lịch sử mới cho biết, chương trình có những thay đổi về cơ bản so với chương trình hiện hành.
nhung diem moi mon lich su trong chuong trinh giao duc pho thong tong the Bộ GD&ĐT công bố chương trình giáo dục phổ thông tổng thể
nhung diem moi mon lich su trong chuong trinh giao duc pho thong tong the Nhiều điểm mới trong Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông

Điểm mới về quan điểm xây dựng chương trình

Theo GS Vinh, đến nay Chương trình môn Lịch sử mới đã nhận được ý kiến của đông đảo các chuyên gia, các thầy cô giáo ở các vùng miền trên toàn quốc. Trong đó có cả các giáo viên trực tiếp đứng lớp, các nhà quản lý, đặc biệt là các nhà khoa học đến từ các trường ĐH trên cả nước. Trên cơ sở đó, nhóm biên soạn đã có những điều chỉnh để hoàn thiện Chương trình.

Theo đánh giá của GS Vinh, trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, Chương trình môn Lịch sử là một trong số những chương trình môn có nhiều thay đổi. Tuy nhiên, sự thay đổi này có kế thừa một số ưu điểm của chương trình cũ.

“Có thể nói chương trình cũ đã phát huy được sứ mệnh giáo dục lịch sử cho nhiều thế hệ. Cho đến hôm nay, nó đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình và đã đến lúc phải thay đổi chương trìnhcho phù hợp với bối cảnh mới”, GS Vinh cho hay.

nhung diem moi mon lich su trong chuong trinh giao duc pho thong tong the
Trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, Chương trình môn Lịch sử là một trong số những chương trình môn có nhiều thay đổi. (ảnh minh họa Mỹ Hà)

“Điểm mới quan trọng nhất trong cách tiếp cận xây dựng Chương trình là sự chuyển đổi từ mục tiêu tiếp cận kiến thức sang mục tiêu phát triển năng lực, cụ thể là phát triển năng lực chuyên môn lịch sử cho học sinh trên nền tảng hệ thống kiến thức cơ bản về lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam; giúp học sinh kết nối lịch sử với cuộc sống hiện tại”, GS Vinh nhấn mạnh.

Từ đó, môn Lịch sử góp phần vào việc xây dựng những năng lực cốt lõi và phẩm chất cho học sinh, đặc biệt là giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc, có thái độ trân trọng đối với các giá trị truyền thống, các di sản lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Điểm mới về cấu trúc nội dung

Kết cấu chương trình môn Lịch sử có những thay đổi về căn bản, GS Vinh cho biết.

Ở cấp Tiểu học (lớp 4, 5), những kiến thức sơ giản về Lịch sử là một hợp phần căn bản của môn Lịch sử và Địa lý. Ở cấp Trung học cơ sở, học sinh được học thông sử để nắm được dòng chảy của lịch sử Việt Nam qua các thời đại trong sự tương tác với lịch sử khu vực Đông Nam Á và lịch sử thế giới.

Toàn bộ chương trình lịch sử ở cấp THCS được thiết kế theo mô hình tích hợp lịch sử thế giới lịch sử khu vực Đông Nam Á lịch sử Việt Nam. Trong đó, lịch sử Việt Nam là trọng tâm, chiếm khoảng 60% thời lượng của chương trình. Thí dụ: ở lớp 9, với bài Chiến tranh thế giới thứ hai, học sinh sẽ được học các nội dung sau đây: Chiến tranh thế giới thứ hai, Đông Nam Á trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Việt Nam trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Ở cấp Trung học phổ thông, chương trình được thiết kế theo các chủ đề về lịch sử thế giới, khu vực và Việt Nam trên các lĩnh vực: lịch sử chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, tư tưởng và những chủ đề có tính định hướng, giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị nền tảng và ý nghĩa thực tiễn của khoa học lịch sử trong việc lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai.

nhung diem moi mon lich su trong chuong trinh giao duc pho thong tong the
Một số vấn đề trước đây SGK cũ chưa đề cập tới như: Chiến tranh biên giới, việc bảo vệ chủ quyền biển đảo... tất cả các nội dung này cũng sẽ được nhắc tới trong SGK mới. (ảnh minh họa Mỹ Hà)

Phương pháp kiểm tra đánh giá cũng có những thay đổi

Theo GS Vinh, cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử theo hướng phát triển năng lực, việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập được chuyển đổi theo hướng chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng, không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức lịch sử làm trung tâm của việc đánh giá.

Mục đích chủ yếu của đánh giá kết quả học tập là đối chiếu, so sánh năng lực học sinh đạt được với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức và năng lực môn học Lịch sử ở từng chủ đề, từng lớp học, để từ đó có những biện pháp cải thiện kịp thời hoạt động dạy học.

Đặc biệt về nội dung, một số vấn đề trước đây SGK cũ chưa đề cập tới như: Chiến tranh biên giới, việc bảo vệ chủ quyền biển đảo... tất cả các nội dung này cũng sẽ được nhắc tới trong SGK mới.

Do thay đổi chương trình nên đối với giáo viên, phương pháp giảng dạy cũng thay đổi, gắn với thực hành, thực tiễn. Giáo viên sẽ thông qua việc tổ chức các hoạt động dạy học đa dạng, giáo viên giúp học sinh phát huy năng lực sáng tạo trong học tập lịch sử, trở thành “người đóng vai lịch sử” hay “người làm lịch sử” để khám phá kiến thức lịch sử, vận dụng sáng tạo kiến thức vào học tập và thực tiễn cuộc sống”, GS Vinh cho biết.

Theo Mỹ Hà/ dantri.com.vn

Nên xem

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TƯ về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ về phát triển văn hóa Việt Nam đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.
Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Hà Nội đang cho thấy một tinh thần quyết liệt trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng thành chương trình hành động thực chất. Phương châm “nói đi đôi với làm”, lấy hiệu quả đo đếm được làm thước đo đang trở thành kim chỉ nam để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Tối 27/2, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Thời sự trực tiếp đặc biệt với chủ đề "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương", trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong tư duy về vai trò của văn hóa, từ "nền tảng tinh thần" sang "nền tảng vững chắc" cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô không chỉ là trung tâm hành chính chính trị kinh tế mà còn giữ vai trò tiên phong kiến tạo tư duy phát triển bền vững. Hà Nội đang chủ động chuyển mình, cân bằng giữa sức mạnh kinh tế và sức mạnh văn hóa để nâng tầm năng lực dẫn dắt phát triển cả nước.
Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

PGS.TS Trần Đình Thiên cho biết, ông đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của Hà Nội, xuất phát từ nguồn lực, năng lực và sứ mệnh đặc biệt của Thủ đô. Theo ông, người dân cả nước đều kỳ vọng Hà Nội sẽ có bước phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới và niềm tin vào điều đó đang ngày càng được củng cố.
Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Ngày 27/2, Ủy ban Bầu cử phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị gặp mặt các ứng cử viên nhằm quán triệt yêu cầu, định hướng nội dung và thống nhất nhận thức, trách nhiệm trong quá trình vận động bầu cử.
Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, nơi đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia trở thành đòi hỏi cấp thiết, việc ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đã khẳng định bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.

Tin khác

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh qua Tết trồng cây

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh qua Tết trồng cây

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, ngay từ những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tích cực hưởng ứng phong trào Tết trồng cây. Đây là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc; không chỉ tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp trong các cơ sở giáo dục mà còn góp phần giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.
Nâng tầm giáo dục Thủ đô bằng sức mạnh công nghệ số

Nâng tầm giáo dục Thủ đô bằng sức mạnh công nghệ số

Sử dụng sức mạnh công nghệ số là yêu cầu mang tính chiến lược trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu

Quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu

Việc tham gia Hội nghị và Triển lãm Giáo dục Quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAIE) 2026 thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.
Định hướng xây dựng mô hình trường học xanh - tuần hoàn - bền vững

Định hướng xây dựng mô hình trường học xanh - tuần hoàn - bền vững

Ngày 22/2, tại Trường Trung học cơ sở Tô Hiến Thành (xã Ô Diên), Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội phối hợp với Đảng ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Ô Diên tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ Xuân Bính Ngọ năm 2026.
Thu hút nhân tài để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”

Thu hút nhân tài để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”

Mới đây, tại Kỳ họp chuyên đề (Kỳ họp thứ ba mươi mốt), Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND (Nghị quyết số 92) ban hành quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội. Với nhiều nội dung mới theo hướng mở, linh hoạt và thực chất, Nghị quyết đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút, trọng dụng người có tài năng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, góp phần tạo nền tảng để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”.
Cấu trúc bài thi đánh giá năng lực vào các trường Quân đội

Cấu trúc bài thi đánh giá năng lực vào các trường Quân đội

Kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) phục vụ tuyển sinh đại học, cao đẳng khối các trường Quân đội do Ban Tuyển sinh quân sự (Bộ Quốc phòng) tổ chức. Kỳ thi được tổ chức độc lập với quy trình xét tuyển, lấy kết quả thi làm căn cứ ở các mức độ khác nhau phục vụ xét tuyển đại học, cao đẳng.
Đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển trong tuyển sinh đại học năm 2026

Đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển trong tuyển sinh đại học năm 2026

Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành đã quy định rõ đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển.
Giữ nhịp học tập, dồn lực cho kỳ thi quan trọng

Giữ nhịp học tập, dồn lực cho kỳ thi quan trọng

Giữa không khí Tết rộn ràng, thay vì nghỉ ngơi, nhiều học sinh lớp 9 vẫn duy trì nhịp học tập, ôn luyện đều đặn để chuẩn bị hành trang cho chặng đường quan trọng phía trước.
Từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường

Từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường

Việc triển khai thực hiện các quy định, quy tắc ứng xử trong trường học phải được thực hiện đồng bộ, thường xuyên, liên tục, gắn với nhiệm vụ chính trị của ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và của từng địa phương; qua đó từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường.
Bảo đảm mỗi cơ sở giáo dục là môi trường an toàn, thân thiện, tôn trọng, yêu thương và chia sẻ

Bảo đảm mỗi cơ sở giáo dục là môi trường an toàn, thân thiện, tôn trọng, yêu thương và chia sẻ

Việc triển khai thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học hạnh phúc” giai đoạn 2026 - 2030 trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; phát triển hài hòa trí tuệ, đạo đức, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần cho học sinh; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
Xem thêm
Phiên bản di động