Người khuyết tật gian nan tìm việc làm

Khó tìm việc

Được học và biết nghề may từ năm 2005 nhưng đến nay, Nguyễn Thị Thùy Dương, người khuyết tật ở xã Phú Cường, huyện Ba Vì, vẫn chưa tìm được việc làm ổn định. Đi xin việc vốn vô cùng khó khăn bởi Dương là người khuyết tật, nhưng khi được nhận vào làm, Dương cũng không thể đáp ứng được, nên đành phải nghỉ việc. “Biết chuyện đi xin việc của mình thật vô vọng, nên hiện tôi về nhà làm may tại gia đình, được đồng nào hay đồng đó”- Thùy Dương cho biết.

Người khuyết tật chưa qua đào tạo chuyên môn khó khăn khi tìm việc đã đành, nhưng cơ hội công việc với những người khuyết tật đã được đào tạo chuyên môn bài bản cũng chẳng thuận lợi. Chị Ngô Thị Kim Oanh (người khuyết tật ở Thường Tín – Hà Nội) sau khi tốt nghiệp Đại học Ngoại ngữ Hà Nội và bươn chải tìm việc, chị được tuyển vào làm việc ở một vài tổ chức phi chính phủ nước ngoài dưới dạng hợp đồng ngắn hạn để giúp đỡ những người khuyết tật khác.

Thế nhưng, khi các dự án này kết thúc, chị lại rơi vào tình trạng thất nghiệp. Sau 4 năm tìm việc mới nhưng đều vô vọng, chị chán nản và quyết định trở về sống dựa vào bố mẹ già. Mặc dù sở hữu một nền tảng giáo dục vững chắc, người phụ nữ này vẫn không thể chịu đựng được những cái nhìn phân biệt đối xử của các nhà tuyển dụng, chỉ vì chị gặp khó khăn trong việc đi lại do căn bệnh bại não mà chị mắc từ bé. “Mình luôn phải gọi điện hỏi trước xem họ có tuyển người khuyết tật không và họ nói là có. Thế nhưng khi cầm hồ sơ đến nộp, họ nhìn mình như người hành tinh khác, có nơi còn không cho mình vào. Người ta chỉ nhìn người khuyết tật từ bên ngoài mà không tìm hiểu khả năng làm việc thực sự của họ”, chị Oanh buồn rầu chia sẻ.

Một trường hợp khác là Nguyễn Trung Thành- một người khuyết tật đã tốt nghiệp khoa Hoá thực phẩm - Đại học Bách khoa Hà Nội năm 2004, nhưng cho đến nay vẫn chưa tìm được việc làm ổn định. Thành tâm sự: “Khi còn ngồi trên giảng đường, tôi luôn cố gắng học tốt và luôn tự tin, gạt bỏ suy nghĩ mình là người khuyết tật. Nhưng đến khi cầm hồ sơ đi xin việc và bị từ chối quá nhiều, tôi phải đối diện với sự thật rằng việc làm là một giấc mơ quá sức đối với người khuyết tật, mặc dù họ vẫn có khả năng làm việc”.  Rất nhiều người như Thành đã không đủ kiên trì tìm việc làm mà buộc phải “tự lo thân” bằng cách mở cửa hàng, buôn bán lặt vặt. Có nhiều người phải bán bánh mì, vé số, sửa xe...

Đừng lãng phí nguồn nhân lực

Theo anh Trịnh Công Thanh- Chủ tịch Hội thanh niên khuyết tật thành phố Hà Nội, những năm gần đây, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ cho người khuyết tật nói chung và thanh niên khuyết tật nói riêng tìm việc làm. Cùng với đó, thái độ, nhận thức của người sử dụng lạo động đối với người khuyết tật cũng cởi mở hơn. Nhờ vậy, nhiều thanh niên khuyết tật đã tìm được việc làm, thậm chí có những người được tuyển vào làm công chức nhà nước. Tuy nhiên, về cơ bản, vấn đề việc làm cho người khuyết tật nói chung, thanh niên khuyết tật nói riêng vẫn rất khó khăn.

Bên cạnh những chủ sử dụng lao động đã có những nhìn nhận tích cực đối với người khuyết tật, thì vẫn có không ít cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp từ chối tuyển dụng, hoặc dè dặt khi xét hồ sơ xin việc của người khuyết tật. Ngoài ra, khó khăn đối với người khuyết tật còn đến từ các yếu tố liên quan khác, gây cản trở cho họ tiếp cận với việc làm, như hệ thống giao thông chưa phù hợp, thiếu những chỗ ăn ở cho lao động là người khuyết tật v.v...

Chị Nguyễn Thu Hương- người khuyết tật sống ở đường Giải Phóng, Hà Nội cho biết: “Hiện nay, mặc dù người khuyết tật đã được xã hội và doanh nghiệp quan tâm, tạo điều kiện về việc làm hơn nhưng đa số vẫn chỉ là công việc dành cho những người khuyết tật dạng nhẹ, với mức lương thấp, còn người khuyết tật dạng  nặng thì rất vô vọng trong tìm kiếm việc làm”.

Cũng theo anh Trịnh Công Thanh: Phần lớn người khuyết tật đều mong muốn có một công việc ổn định, để có thể nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình. Nếu tìm được công việc phù hợp, người khuyết tật rất trân trọng và chí thú làm ăn mà không có ý định nhảy việc, đó là ưu điểm lớn nhất của những lao động là người khuyết tật. Lãnh đạo Công ty Vietsoftware, đơn vị sử dụng nhiều người khuyết tật nhận xét: Năng lực của người khuyết tật không thua kém các lao động khác, thậm chí còn vượt trội. Người khuyết tật ý thức được những thiệt thòi của mình nên họ chuyên tâm vào chuyên môn và không ngừng trau dồi tri thức. Họ làm việc thông minh và sáng tạo”.

Để không lãng phí nguồn nhân lực, anh Trịnh Công Thanh cho rằng, ngoài những chính sách tạo việc làm cho người khuyết tật, nhà nước cần có giải pháp khuyến khích chủ lao động tạo môi trường, điều kiện làm việc thuận lợi để người khuyết tật có thể làm được việc. Chẳng hạn, lối đi tiện lợi cho những người dùng xe lăn, bàn làm việc thấp hoặc ghế cao để họ tiện sử dụng khi ngồi làm việc, bố trí cho họ những công việc phù hợp và không phải đi công tác xa.. Tập thể nơi người khuyết tật làm việc không nên kỳ thị, hay có cái nhìn phân biệt, xem họ là gánh nặng.

Ngọc Tú