Cần xem lịch sử là môn học độc lập

Câu chuyện tích hợp môn lịch sử vào môn học mới có tên “Công dân với Tổ quốc” thời gian qua nhận được sự phản ứng gay gắt từ dư luận xã hội. Nhiều chuyên gia lịch sử đều lên tiếng không đồng tình với cách làm của Bộ GD&ĐT, thậm chí cho rằng, đó một cuộc “cưỡng duyên” khó chấp nhận.
Cần xem lịch sử là môn học độc lập Tích hợp môn lịch sử: Bộ GD-ĐT bị chỉ trích dữ dội
Cần xem lịch sử là môn học độc lập Hội thảo khoa học “Môn lịch sử trong giáo dục phổ thông”

Số phận long đong của môn lịch sử

Lịch sử, đặc biệt lịch sử dân tộc, trong nền giáo dục phổ thông là nền tảng của khoa học xã hội và nhân văn, là cơ sở quan trọng bậc nhất để trang bị một hệ thống kiến thức về cội nguồn dân tộc, về các thành quả xây dựng và bảo vệ đất nước, về các giá trị tiêu biểu của lịch sử và văn hóa dân tộc và nhân loại; để bồi dưỡng các giá trị của truyền thống dân tộc, nhất là chủ nghĩa yêu nước, ý chí độc lập, tự cường, tinh thần nhân ái.. từ đó xây dựng phẩm chất và bản lĩnh con người Việt Nam. Chương trình giáo dục của hầu hết các nước trên thế giới đều coi môn lịch sử, nhất là quốc sử, là một trong những môn học cơ bản và bắt buộc như môn quốc ngữ, quốc văn và toán học.

Cần xem lịch sử là môn học độc lập
Môn Lịch sử nên là môn học bắt buộc trong chương trình THPT. Ảnh minh họa

Trong khi đó tại nước ta, môn lịch sử lại mang một số phận “long đong” trải qua các thời kỳ. Trong một vài thập kỷ qua, cách đối xử không đúng, thiếu công bằng có phần tùy tiện của các cấp quản lý Bộ Giáo dục đối với môn học này như việc lấy lý do “giảm tải” cho học sinh, môn lịch sử không còn được coi là môn thi chính thức như các môn học khác trong chương trình thi tốt nghiệp phổ thông. Số phận “long đong” của môn lịch sử từ chỗ quy định sử và địa là hai môn thi “luân phiên”, tiếp theo đó là môn thay thế (nghĩa là chỉ nơi nào học sinh nào không thi ngoại ngữ thì có thể thi môn sử). Những kỳ thi gần đây, lịch sử được coi là môn “tự chọn” nghĩa là hoàn toàn không bắt buộc. Tuyệt đại đa số học sinh chuẩn bị thi khối A hoặc khối B sẽ bỏ rơi môn lịch sử, do vậy mới có hiện tượng nhiều hội đồng thi chỉ có một số ít em thi sử, nhà trường vẫn phải lập ban bệ đầy đủ theo đúng quy chế. Đến hôm nay, dưới danh nghĩa “tích hợp”, môn lịch sử đã biến mất khỏi chương trình với tư cách một bộ môn khoa học có chức năng riêng biệt tại dự thảo giáo dục phổ thông tổng thể. Điều này được giải thích rằng, nó được vận dụng vào môn “Công dân và Tổ quốc”.

Coi nhẹ lịch sử là nguy hại quốc gia

GS. Phan Huy Lê (Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam) cho rằng, trong đổi mới giáo dục hiện nay, nhấn mạnh chuyển từ truyền thụ kiến thức sang giáo dục năng lực và phẩm chất của học sinh là hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này không có nghĩa là coi nhẹ kiến thức, coi thường cơ sở khoa học của môn học. Trên nền tảng kiến thức đó mới có thể phát huy tác dụng giáo dục trong bồi dưỡng các kỹ năng cần thiết, xây dựng năng lực, phẩm chất cho học sinh. Lịch sử dân tộc kết hợp với lịch sử thế giới còn góp phần cho học sinh thấy được vị trí của đất nước trong tiến trình lịch sử, tính đa dạng của văn minh nhân loại và xác lập tinh thần tôn trọng thành tựu văn minh của các nước và trách nhiệm giữ gìn bản sắc dân tộc trong thế giới đa dạng văn hóa.

“Muốn giáo dục lịch sử hay nói cách khác là phát huy tác dụng giáo dục của môn lịch sử, trước hết phải coi trọng và am hiểu nền tảng khoa học của môn lịch sử, phải nhận thức và đối xử như một môn khoa học” – GS Phan Huy Lê nhấn mạnh. Tại hội thảo về môn lịch sử trong giáo dục phổ thông mới diễn ra tại Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng, với xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, các thế lực thù địch đang lợi dụng các phương tiện thông tin đại chúng, nhất là internet, thông qua các trang mạng xã hội như: face- book, youtobe, web hay blog... để tuyên truyền, xuyên tạc, bôi đen bóp méo lịch sử dân tộc, phủ nhận những giá trị đích thực của những sự kiện, nhân vật lịch sử...trong suốt chiều dài dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Thủ đoạn của chúng là triệt để khai thác, cắt xén, nhào nặn những thông tin sai sự thật, tạo sự hoài nghi trong dư luận. Đối tượng chúng nhắm đến là thế hệ trẻ. Vì vậy, việc giáo dục lịch sử dân tộc ở bậc phổ thông lại càng quan trọng hơn bao giờ hết. Nếu như môn lịch sử không được đối xử và lựa chọn đúng với vị trí, vai trò của nó, không trở thành môn học bắt buộc cho học sinh trung học phổ thông thì rất nguy hại cho quốc gia, dân tộc, vô tình tiếp tay cho kẻ thù. Thượng tướng – PGS.TS Nguyễn Tiến Trung (Giám đốc Học viện Quốc phòng) cho biết, đối với Việt Nam, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc, bảo vệ chủ quyền biển, đảo đang đặt ra ngày càng nặng nề và phức tạp hơn, chủ quyền đất nước đang bị đe dọa. Nếu chúng ta không có sự giáo dục đúng mức thì nhiều thế hệ người Việt không thể hiểu biết đầy đủ về lịch sử chủ quyền quốc gia.

“Thế hệ trẻ lớn lên qua nền giáo dục phổ thông mà không nắm chắc, hiểu rõ lịch sử dân tộc, không có niềm tin dân tộc, không kế thừa các truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc thì làm sao có thể yêu nước và bảo vệ đất nước một cách chân chính.” - Thượng tướng Nguyễn Tiến Trung nhận định. GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc lại yêu cầu, phải quy định dứt khoát, môn lịch sử là môn thi bắt buộc trong kỳ thi tốt nghiệp phổ thông. Cần tiến tới coi lịch sử Việt Nam như một môn trong kỳ thi tuyển chọn nhân viên vào các cơ quan, doanh nghiệp...và sẽ trở thành môn thi đối với những người muốn nhập quốc tịch Việt Nam.

Theo PGS Nghiêm Đình Vỳ, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, ở THPT mục tiêu của môn lịch sử là: Trên cơ sở những hiểu biết lịch sử cơ bản đã được học từ THCS kết hợp với đặc điểm của lịch sử Việt Nam có được nhận thức tổng quát về quá trình hình thành và phát triển của lịch sử dân tộc trong mối quan hệ với lịch sử thế giới.

Từ đó bồi dưỡng niềm tự hào là người Việt với tư cách là một công dân thế giới nhưng mang bản sắc văn hóa Việt Nam. Để thực hiện được “Dân ta phải biết sử ta”, môn lịch sử phải là môn bắt buộc trong chương trình ở THPT, không thể là môn tự chọn.

Tuệ Liên

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TƯ về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ về phát triển văn hóa Việt Nam đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.
Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Hà Nội đang cho thấy một tinh thần quyết liệt trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng thành chương trình hành động thực chất. Phương châm “nói đi đôi với làm”, lấy hiệu quả đo đếm được làm thước đo đang trở thành kim chỉ nam để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Tối 27/2, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Thời sự trực tiếp đặc biệt với chủ đề "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương", trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong tư duy về vai trò của văn hóa, từ "nền tảng tinh thần" sang "nền tảng vững chắc" cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô không chỉ là trung tâm hành chính chính trị kinh tế mà còn giữ vai trò tiên phong kiến tạo tư duy phát triển bền vững. Hà Nội đang chủ động chuyển mình, cân bằng giữa sức mạnh kinh tế và sức mạnh văn hóa để nâng tầm năng lực dẫn dắt phát triển cả nước.
Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

PGS.TS Trần Đình Thiên cho biết, ông đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của Hà Nội, xuất phát từ nguồn lực, năng lực và sứ mệnh đặc biệt của Thủ đô. Theo ông, người dân cả nước đều kỳ vọng Hà Nội sẽ có bước phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới và niềm tin vào điều đó đang ngày càng được củng cố.
Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Ngày 27/2, Ủy ban Bầu cử phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị gặp mặt các ứng cử viên nhằm quán triệt yêu cầu, định hướng nội dung và thống nhất nhận thức, trách nhiệm trong quá trình vận động bầu cử.
Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, nơi đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia trở thành đòi hỏi cấp thiết, việc ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đã khẳng định bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.

Tin khác

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh qua Tết trồng cây

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh qua Tết trồng cây

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, ngay từ những ngày đầu Xuân Bính Ngọ, các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tích cực hưởng ứng phong trào Tết trồng cây. Đây là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc; không chỉ tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp trong các cơ sở giáo dục mà còn góp phần giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, chung tay xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.
Nâng tầm giáo dục Thủ đô bằng sức mạnh công nghệ số

Nâng tầm giáo dục Thủ đô bằng sức mạnh công nghệ số

Sử dụng sức mạnh công nghệ số là yêu cầu mang tính chiến lược trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu

Quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu

Việc tham gia Hội nghị và Triển lãm Giáo dục Quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAIE) 2026 thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động hội nhập sâu rộng vào không gian giáo dục toàn cầu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.
Định hướng xây dựng mô hình trường học xanh - tuần hoàn - bền vững

Định hướng xây dựng mô hình trường học xanh - tuần hoàn - bền vững

Ngày 22/2, tại Trường Trung học cơ sở Tô Hiến Thành (xã Ô Diên), Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội phối hợp với Đảng ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Ô Diên tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ Xuân Bính Ngọ năm 2026.
Thu hút nhân tài để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”

Thu hút nhân tài để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”

Mới đây, tại Kỳ họp chuyên đề (Kỳ họp thứ ba mươi mốt), Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND (Nghị quyết số 92) ban hành quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội. Với nhiều nội dung mới theo hướng mở, linh hoạt và thực chất, Nghị quyết đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút, trọng dụng người có tài năng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, góp phần tạo nền tảng để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”.
Cấu trúc bài thi đánh giá năng lực vào các trường Quân đội

Cấu trúc bài thi đánh giá năng lực vào các trường Quân đội

Kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) phục vụ tuyển sinh đại học, cao đẳng khối các trường Quân đội do Ban Tuyển sinh quân sự (Bộ Quốc phòng) tổ chức. Kỳ thi được tổ chức độc lập với quy trình xét tuyển, lấy kết quả thi làm căn cứ ở các mức độ khác nhau phục vụ xét tuyển đại học, cao đẳng.
Đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển trong tuyển sinh đại học năm 2026

Đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển trong tuyển sinh đại học năm 2026

Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành đã quy định rõ đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển.
Giữ nhịp học tập, dồn lực cho kỳ thi quan trọng

Giữ nhịp học tập, dồn lực cho kỳ thi quan trọng

Giữa không khí Tết rộn ràng, thay vì nghỉ ngơi, nhiều học sinh lớp 9 vẫn duy trì nhịp học tập, ôn luyện đều đặn để chuẩn bị hành trang cho chặng đường quan trọng phía trước.
Từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường

Từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường

Việc triển khai thực hiện các quy định, quy tắc ứng xử trong trường học phải được thực hiện đồng bộ, thường xuyên, liên tục, gắn với nhiệm vụ chính trị của ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và của từng địa phương; qua đó từng bước nâng cao chất lượng môi trường văn hóa học đường.
Bảo đảm mỗi cơ sở giáo dục là môi trường an toàn, thân thiện, tôn trọng, yêu thương và chia sẻ

Bảo đảm mỗi cơ sở giáo dục là môi trường an toàn, thân thiện, tôn trọng, yêu thương và chia sẻ

Việc triển khai thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học hạnh phúc” giai đoạn 2026 - 2030 trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; phát triển hài hòa trí tuệ, đạo đức, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần cho học sinh; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
Xem thêm
Phiên bản di động