Các chợ dân sinh vẫn thờ ơ trước nguy cơ dịch cúm A/H7N9:

	Không thực hiện, vẫn chẳng sao
	Giết mổ gia cầm sống tại khu vực cấm

Thời gian qua, Việt Nam đã phát hiện 4 ổ dịch cúm H5N1, 1 ổ H5N6. Còn ở một số địa phương của Trung Quốc đang phải đối diện với dịch cúm A/H7N9 (một loại dịch cúm cực kỳ nguy hiểm). Mặc dù, Hà Nội chưa phát hiện bất kỳ trường hợp cúm gia cầm nào, song để chủ động phòng, tránh với đại dịch này, UBNDTP đã có công văn gửi các quận, huyện, ngành làm tốt công tác phòng dịch. Theo ghi nhận của các PV Lao động Thủ đô những ngày qua trên địa bàn Thành phố có nơi làm rất tốt, bài bản, song có nơi lại rất thờ ơ. Gà, vịt không rõ nguồn gốc vẫn được mua bán, giết mổ tràn lan…

Chợ đầu mối “sạch” tình trạng giết mổ tại chỗ, song nguồn gốc còn mù mờ

Ghi nhận tại khu vực kinh doanh gia cầm của Chợ đầu mối phía Nam (chợ Đền Lừ), quận Hoàng Mai, Hà Nội vào lúc 3h30 sáng (25/2), cho thấy: không có hiện tượng gia cầm sống được giết mổ tại chỗ mà đều đã được sơ chế. Tuy nhiên, tại một số quầy kinh doanh gia cầm vẫn còn chuyện người bán tranh thủ làm sạch nội tạng ngay tại chợ. Việc làm này ít nhiều ảnh hưởng đến vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP), cũng như có thể là nguồn gián tiếp lây lan dịch bệnh.

Trao đổi vấn đề này, với ông Nguyễn Quang Huy – Đại diện Ban quản lý chợ đầu mối phía Nam cho biết, do đặc điểm kinh doanh tại chợ đầu mối là nguồn hàng đã qua sơ chế nên các khâu giết mổ không được thực hiện tại chợ. Về việc vẫn còn tồn tại một số hộ kinh doanh sơ chế nội tạng, Ban quản lý ghi nhận và tăng cường nhắc nhở để nâng cao ý thức của người dân hơn nữa.

Cũng theo ông Nguyễn Quang Huy, Ban quản lý chợ thường xuyên phối hợp với lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra định kỳ để đảm bảo vệ sinh ATTP. Khoảng 30 phút trước khi phóng viên có mặt tại chợ, lực lượng chức năng liên ngành cũng đã tiến hành thực hiện việc kiểm tra theo đúng quy định. Ông Huy cũng cho biết thêm, để tăng cường công tác phòng chống dịch cúm gia cầm đang được cảnh báo có nguy cơ lây lan, Ban quản lý chợ đã đẩy mạnh tuyên truyền cho các hộ kinh doanh thông qua các buổi tập huấn, cập nhật thông tin, chỉ đạo của lãnh đạo địa bàn, quận, thành phố...trên loa phóng thanh hoặc viết trên bảng tin ở đầu chợ.

Hoạt động giết, mổ gia cầm sống vẫn diễn ra tại nhiều chợ dân sinh

Tương tự, tại chợ đầu mối Dịch Vọng (Cầu Giấy – Hà Nội), 100% các gian hàng kinh doanh gia cầm đã qua sơ chế, không có hiện tượng giết mổ tại chỗ, hoạt động trong điều kiện kinh doanh có mái che. Tuy nhiên, tại khu chợ này, ngoài nguồn hàng đã qua sơ chế, còn thấy có hàng đông lạnh được bảo quản trong thùng xốp. Bên cạnh vấn đề về nguồn gốc xuất xứ vẫn chưa được kiểm chứng thì ý thức giữ vệ sinh cho thực phẩm của các tiểu thương chưa được đảm bảo. Cụ thể, gia cầm đã được giết mổ sau khi đã bày kín trên sạp thì nguồn hàng còn lại được tập kết ngay dưới chân người bán. Điều đáng nói là ngoài mặt hàng đông lạnh được đóng sẵn trong thùng xốp thì một số lượng không nhỏ được bọc trong túi nilon sơ sài và vất thẳng xuống sàn lép lép nước bẩn. Quan sát có nhiều túi mỏng đã rách bươm còn gà, vịt chứa bên trong chỉ trực rơi ra ngoài...

Còn tại chợ Phùng Khoang (thuộc phường Trung Văn, quận Thanh Xuân, Hà Nội), PV có mặt tại chợ này vào 4 giờ 30 phút sáng (25/2), cũng ghi nhận thấy không còn hiện tượng giết, mổ gia cầm sống tại các quầy kinh doanh như trước đó. Thắc mắc về sự thay đổi này, một tiểu thương cho biết, Ban quản lý chợ giờ làm rất chặt, phát hiện hộ nào vi phạm là phạt ngay. Chính vì vậy, không ai dám giết, thịt gia cầm tại chợ nữa. Hơn nữa, đang có cảnh báo về dịch cúm gia cầm nên các tiểu thương cũng cẩn trọng.

Trao đổi với đại diện Ban quản lý chợ Phùng Khoang, ông Trần Văn Lưu cho biết, được sự chỉ đạo của UBND phường Trung Văn về việc tuyên truyền dịch cúm gia cầm cũng như cấm giết, mổ gia cầm sống tại chợ nên ngay từ trong năm 2016, Ban quản lý đã nhận được công văn chỉ đạo công tác tuyên truyền về phòng, chống dịch cúm gia cầm. Từ đó, Ban quản lý chợ Phùng Khoang đã phối hợp chặt chẽ với Chi cục thú y thuộc quận Thanh Xuân và Trạm thú y thuộc phường Trung Văn để có kế hoạch tuyên truyền đến người dân và các tiểu thương đang hoạt động buôn bán trong chợ. Đến thời điểm hiện tại, hoạt động giết, mổ gia cầm sống không còn diễn ra tại chợ và những gia cầm đang được bày bán tại chợ cũng phải có đóng dấu kiểm dịch an toàn thì các tiểu thương mới được phép bày bán.

Quản lý tại chợ dân sinh, chợ cóc còn lòng lẻo

Trên cuộc hành trình, chúng tôi tiếp tục di chuyển đến chợ dân sinh khác trên địa bàn quận Thanh Xuân, tại điểm chợ Bờ Mương, đường Kim Giang vào lúc 5 giờ sáng (25/2). Theo như quan sát của phóng viên, cả khu chợ có diện tích khoảng chừng 200 m2 nhưng có khoảng hơn chục tiểu thương làm công tác giết, mổ gia cầm sống ngay tại chợ. Cách một, hai hàng bán rau, bán thịt lại là một điểm giết, mổ gia cầm sống. Vì diện tích nhỏ, hẹp nên mỗi tiểu thương ở đây chỉ có một khoảng rất nhỏ để vừa bán gia cầm sống vừa phục vụ giết, mổ tại chỗ. Vì giết mổ tại chỗ nên toàn bộ lông gà, vịt và nội tạng bẩn của gia cầm sau khi giết mổ đều được thải theo nước rửa gia cầm nên gây mất vệ sinh cả khu vực xung quanh đó. Dù đã đứng cách đó cả chục mét nhưng người bán và người mua vẫn “hứng đủ” mùi hôi tanh nồng nặc. Hỏi ra mới biết, chợ Bờ Mương thuộc sự quản lý của hai phường Đại Kim và Kim Giang, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

Trước những lo ngại về nguồn gốc gia cầm cũng như dịch cúm gia cầm có nguy cơ bùng phát, một số tiểu thương ở đây tỏ thái độ “bình chân như vại” thậm chí, anh H, một tiểu thương ở chợ cho hay, gà ở đây là gà sạch, gà ta (gà quê) nên cứ yên tâm mua ăn không lo dịch và cũng không cần kiểm dịch. “Dịch vẫn đang ở Trung Quốc chưa tràn về Việt Nam nên chị cứ yên tâm. Hơn nữa, có tràn về Việt Nam thì cũng còn lâu mới về đến Hà Nội” – tiểu thương này cho hay.Còn Chị Lê Thị T, người mua hàng chia sẻ: Tôi không lo dịch vì dịch chưa về Việt Nam, hơn nữa gà ở đây chị ăn quen nhiều năm nên không lo sợ có dịch.

Nói về việc chợ tạm vẫn tồn tại việc những tiểu thương giết, mổ gia cầm sống tại chợ Bờ Mương, ông Đỗ Kỳ Lân – Phó Chủ tịch UBND phường Kim Giang, quận Thanh Xuân cho hay, chợ tạm Bờ Mương nếu theo kế hoạch là chợ không được hoạt động và phải dẹp bỏ từ lâu. Tuy nhiên, các hộ tiểu thương vẫn tự ý bày bán. “Phần quản lý chợ Bờ Mương thuộc quản lý của cả hai phường nhưng riêng phần chợ do phường Kim Giang quản lý không có hoạt động giết, mổ gia cầm sống tại chợ” – ông Lân khẳng định.

Như vậy, dù việc quản lý giết, mổ gia cầm sống đã được kiểm soát tương đối tốt tại các chợ đầu mối và chỉ lỏng lẻo ở một số chợ dân sinh. Nhưng vấn đề cần làm rõ là nguồn gốc của những gia cầm đang được bày bán tại chợ được lấy từ đâu. Mặc dù, nhiều tiểu thương vẫn khẳng định về chất lượng nhưng đều là “văn bản miệng”. Hay, không ít tiểu thương vẫn “ỡm ờ” khi được hỏi về nguồn gốc gia cầm của mình đang được bày bán cũng như giết, mổ tại chợ. Còn một số không nhỏ thì khẳng định gà của mình đang bán là “gà nhà”.

Vấn đề đáng bàn hiện nay là dù dịch cúm gia cầm chưa ghi nhận ở Hà Nội nhưng điều đáng bàn hiện nay là nguồn gốc của những sản phẩm đang được bày bán bao nhiêu là được kiểm dịch và bao nhiêu là sản phẩm “chui”. Nếu không được làm rõ thì nỗi lo về dịch cúm gia cầm vẫn bị là câu hỏi bị bỏ ngỏ. Và, người dân có quyền lo ngại về việc, liệu nguồn gia cầm của các tiểu thương đang bày bán tợi các chợ đầu mối, chợ dân sinh có thực sự được kiểm dịch trước khi bầy bán, vấn đề này rất cần các cơ quan chức năng trả lời.

Tuệ Liên – Thu Trang