Xử lý chất thải theo hướng tái chế, tái sử dụng biến thành năng lượng

Tiếp tục chương trình làm việc Phiên họp thứ 9, chiều 16/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà.

Theo chương trình, Bộ trưởng Trần Hồng Hà sẽ trả lời chất vấn các nội dung:

Thứ nhất là, việc thực hiện nghị quyết về chất vấn và giám sát chuyên đề của Quốc hội liên quan đến quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị.

Thứ hai là, trách nhiệm và giải pháp ngăn chặn tình trạng lợi dụng việc trả giá trong các phiên đấu giá đất với mức giá vượt xa giá trị của thị trường để đẩy giá đất các khu vực lân cận lên cao nhằm mục đích trục lợi cá nhân.

Việc thực hiện các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, hứa mua, hứa bán về đất đai thời gian qua và việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực này.

Thứ ba là, việc kiểm soát hoạt động xả thải của các nhà máy; xử lý chất thải công nghiệp. Vấn đề thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; chất thải liên quan đến phòng, chống dịch Covid-19. Vấn đề ô nhiễm nước thải, rác thải sinh hoạt và giải pháp đầu tư xây dựng nhà máy xử lý tại các địa phương.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời chất vấn

Chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) đề nghị Bộ trưởng cho biết những giải pháp xử lý hiệu quả việc thu gom, xử lý rác, nhất là rác thải có Covid-19? Đồng thời, đánh giá về kết quả chiến dịch hạn chế dùng túi chất dẻo, túi ni lon và cần có giải pháp gì để đạt hiệu quả cao hơn?

Đại biểu Nguyễn Quang Huân (đoàn Bình Dương) đề nghị Bộ trưởng cho biết biện pháp để xử lý rác và hoàn nguyên những bãi rác hiện có vì vệ sinh môi trường và đô thị đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là nước thải và rác thải gây ô nhiễm trầm trọng nguồn nước, đất và phát thải khí nhà kính...

Trả lời các đại biểu, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, về chất thải y tế có Covid-19 và chất thải y tế nói chung là vấn đề trong nhiều năm qua hết sức bức xúc. Bộ Tài nguyên và Môi trường xác định đây là chất thải nguy hại, được quản lý theo quy định quản lý chất thải nguy hại và quản lý chất thải y tế.

Bộ Y tế sẽ xem xét và có hướng dẫn mang tính chuyên môn kỹ thuật, còn ngành Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn cụ thể về việc xác định đối tượng, xác định phương pháp thu gom. Ngành Tài nguyên và Môi trường cũng đã cung cấp các cơ sở xử lý chất thải nguy hại có đủ năng lực để xử lý chất thải y tế này trong cả nước để cung cấp cho ngành y tế thời gian qua.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, cho đến nay, rác thải y tế của người bệnh ở nhà cũng phải coi là một nguồn lây bệnh để có quy trình phân loại, thu gom và xử lý theo hướng dẫn của địa phương.

Liên quan đến công tác bảo vệ môi trường nói chung, đến nay những vấn đề đã nêu hoặc đề xuất các cơ chế chính sách đều đã có trong Luật Bảo vệ môi trường 2020. Chúng ta đã đồng bộ các nghị định hướng dẫn thực thi luật, các thông tư, tức là vấn đề chính sách, đề pháp lý, vấn đề trách nhiệm, chỉ đạo đã rõ.

Có thể hình dung luật đã quy định rõ cơ quan quản lý Nhà nước, đó là Bộ Tài nguyên Môi trường làm gì, địa phương phải làm gì và hệ thống chính trị và người dân làm gì… Chính sách, trách nhiệm và pháp lý đều đã rõ.

Về xử lý chất thải rắn, tới đây sẽ theo hướng thay đổi quan điểm thay vì chôn lấp, không hợp vệ sinh sang việc coi đây là một loại tài nguyên phải tái sử dụng, tái chế có hiệu quả.

Toàn cảnh phiên chất vấn.

Trong năm 2022, Bộ trưởng cho biết sẽ tổng kết, đánh giá toàn bộ các trung tâm xử lý chất thải, qua đó nắm rõ hơn tình trạng môi trường trên cả nước hiện nay và sẽ công bố những công nghệ phù hợp để các địa phương chủ động lựa chọn.

Nhưng công nghệ gì thì cũng sẽ theo hướng tái chế, tái sử dụng và xử lý chất thải biến thành năng lượng. Địa phương sẽ có hướng dẫn và sẽ lựa chọn để có cách thức xử lý phù hợp biến rác thành phân bón hoặc chuyển hóa thành, biogas, điện...

Vấn đề cuối cùng, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng rất quan trọng, đó là trách nhiệm của người dân, các cơ chế chính sách, các cơ chế tài chính và phải xã hội hóa được công việc này.

Trong luật đã đề cập về vấn đề dịch vụ, trong đó cũng đã nói là các dịch vụ này hoàn toàn có thể tính toán một phần người dân đóng góp, một phần ban đầu là trách nhiệm của Nhà nước sẽ hỗ trợ thêm để trở thành một ngành công nghiệp dịch vụ, có các chính sách ưu tiên, ưu đãi.

Còn vấn đề nước thải hiện nay, quan điểm rất rõ là đối với các trung tâm xử lý nước thải, chất thải rắn phải coi là các trung tâm dịch vụ công và Nhà nước phải cung cấp mặt bằng.

Thông qua quy hoạch, chúng ta lựa chọn công nghệ và hình thành cơ chế đấu thầu, đấu giá như thế nào và phải có sự hỗ trợ ban đầu từ Nhà nước để làm sao chi phí xử lý nước thải thu hút được doanh nghiệp tham gia đầu tư.