Xây dựng hệ giá trị văn hóa Việt Nam thời kỳ mới: Cần sự vào cuộc của toàn xã hội

(LĐTĐ) Theo PGS. TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, việc xây dựng hệ giá trị văn hóa Việt Nam thời kỳ mới có thành công hay không rất cần sự vào cuộc quyết liệt của tầng lớp lãnh đạo, sự đóng góp trí tuệ, tâm huyết của đội ngũ trí thức, sự tham gia của các gia đình, nhà trường và sự đồng thuận, hưởng ứng của toàn xã hội.
Xây dựng hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới

Chiều 29/11, tại Hội thảo quốc gia "Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới", PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội đã trình bày bài tham luận với chủ đề "Giáp pháp giữ gìn và phát huy hệ giá trị dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học vủa nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhận định: "Những năm gần đây, sự xuống cấp về đạo đức, sự băng hoại về lối sống, sự tha hóa về nhân cách có chiều hướng gia tăng đang là những biểu hiện đáng lo ngại về sự đảo lộn các giá trị. Thậm chí có ý kiến còn cho rằng chúng ta đang ở vào thời kỳ khủng hoảng các giá trị".

Xây dựng hệ giá trị văn hóa Việt Nam thời kỳ mới: Cần sự vào cuộc của toàn xã hội
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội phát biểu tại Hội thảo.

Do vậy, vấn đề xây dựng hệ giá trị văn hóa Việt Nam hiện nay đang đặt ra vô cùng cấp thiết. Chính vì thế, Nghị quyết số 33-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 9 khóa XI của Đảng đã đặt ra mục tiêu: "Hoàn thiện các chuẩn mực giá trị văn hóa và con người Việt Nam".

Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XII cũng xác định nhiệm vụ: "Đúc kết và xây dựng hệ giá trị văn hóa và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế", và đến Kết luận 76 của Bộ Chính trị một lần nữa cũng nhấn mạnh nhiệm vụ "Khẩn trương hoàn thiện việc xây dựng hệ giá trị văn hoá và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế."

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã kêu gọi: "Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, đồng bào ta ở trong nước và nước ngoài phát huy mạnh mẽ lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, giá trị văn hoá, khát vọng phát triển đất nước, sức mạnh con người Việt Nam".

Gần đây nhất, tại Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp tục khẳng định yêu cầu: "Phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, thịnh vượng, tạo ra sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc để tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, thực hiện thành công mục tiêu đưa nước ta trở thành quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào giữa thế kỷ XXI".

Để xây dựng thành công hệ giá trị văn hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn mới, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết, đòi hỏi phải xác định được đúng đắn, xác đáng hệ giá trị mới, trên cơ sở khoa học và thực tiễn khách quan, tránh chủ quan, duy ý chí, hô hào suông.

"Trước hết cần nhìn nhận, xem xét hệ giá trị văn hóa Việt Nam trên các chiều cạnh của bối cảnh trong nước và quốc tế. Về kinh tế, đó là sự chuyển đổi từ cơ chế kinh tế bao cấp sang cơ chế kinh tế thị trường và nền kinh tế tri thức; về xã hội là sự chuyển đổi từ xã hội truyền thống nông nghiệp sang xã hội công nghiệp hiện đại, tiên tiến; về bối cảnh quốc tế là xu thế toàn cầu hóa, sự phát triển vượt bậc của khoa học - công nghệ, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư...", PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết.

Thứ hai, theo PGS. TS Bùi Hoài Sơn, cần hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, trước hết là thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, cạnh tranh hiệu quả; tập trung ưu tiên hoàn thiện đồng bộ, có chất lượng và tổ chức thực hiện tốt hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách, tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng cho mọi thành phần kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo; huy động, quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, nhất là đất đai, tài chính, hợp tác công - tư; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý, hiệu quả, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực bằng hệ thống pháp luật;... có tác dụng giữ gìn và phát huy hệ giá trị văn hóa.

Đặc biệt, việc giữ gìn và phát huy hệ giá trị văn hóa cần dựa trên thực hành dân chủ hóa đời sống xã hội nhưng vẫn dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật, theo đó người dân được thực hiện những điều pháp luật không cấm, đồng thời tôn trọng quyền của người khác và tôn trọng cộng đồng.

Bên cạnh đó là nêu cao vai trò đầu tàu gương mẫu của tầng lớp lãnh đạo, quản lý xã hội, đội ngũ văn nghệ sĩ. Giữ gìn và phát huy hệ giá trị văn hóa cần dựa trên sự thực hành các giá trị đó. Trong bối cảnh xã hội rất phức tạp, khiến con người rất dễ phân tâm trong việc xác định định hướng giá trị của mình thì việc làm gương là một giải pháp quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: Đảng viên đi trước, làng nước theo sau. Do tầng lớp lãnh đạo, quản lý xã hội và đội ngũ văn nghệ sĩ là những người được nhân dân quan tâm, chú ý nên việc làm gương của họ có ý nghĩa rất lớn trong việc định hình và thực hành giá trị văn hóa.

Song song với đó là tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về giá trị và hệ giá trị; phát huy vai trò của các thiết chế gia đình, nhà trường và xã hội trong xây dựng hệ giá trị; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh góp phần hình thành và củng cố các giá trị tốt đẹp; phát huy vai trò, sứ mệnh của văn học, nghệ thuật trong xây dựng giá trị.

Phương Bùi

Nên xem

Công an huyện Hưng Nguyên bắt đối tượng vận chuyển 4kg ma tuý đá

Công an huyện Hưng Nguyên bắt đối tượng vận chuyển 4kg ma tuý đá

(LĐTĐ) Công an huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) cho biết đang tạm giữ hình sự đối tượng Nguyễn Văn Cảnh (sinh năm 1966), trú tại xóm Bắc Kẻ Gai, xã Hưng ...
Nông dân huyện Mê Linh tích cực xuống đồng sản xuất đầu năm

Nông dân huyện Mê Linh tích cực xuống đồng sản xuất đầu năm

(LĐTĐ) Ngay từ những ngày đầu năm, người dân huyện Mê Linh (thành phố Hà Nội) đã tích cực xuống đồng sản xuất với mong muốn mang về mùa màng bội ...
Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: LHQ triển khai hỗ trợ khẩn cấp

Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: LHQ triển khai hỗ trợ khẩn cấp

Theo số liệu cập nhật tới sáng 7/2 do Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ công bố, số người thiệt mạng do động đất tại cả nước này và Syria đã ...
4 cách dễ dàng tra cứu giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế

4 cách dễ dàng tra cứu giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế

(LĐTĐ) Để chủ động theo dõi, kiểm tra, ghi nhớ quá trình tham gia, giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), người tham gia có thể dễ dàng ...
[Infographic] Tháng 1/2023 thu ngân sách Nhà nước đạt 213 nghìn tỷ đồng

[Infographic] Tháng 1/2023 thu ngân sách Nhà nước đạt 213 nghìn tỷ đồng

(LĐTĐ) Theo Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách Nhà nước tính đến hết ngày 1/2/2023 đạt 213 nghìn tỷ đồng, bằng 13,1% dự toán. Trong đó, thu ngân sách Trung ...
Hà Nội: Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT

Hà Nội: Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT

(LĐTĐ) Ngày 6/2, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã ký Quyết định số 762/QĐ-UBND về kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện ...
Dự kiến tiếp nhận 8.000 đơn vị máu tại Lễ hội Xuân hồng 2023

Dự kiến tiếp nhận 8.000 đơn vị máu tại Lễ hội Xuân hồng 2023

(LĐTĐ) Với thông điệp “Hiến máu đầu xuân - Nhân lên hạnh phúc”, chương trình Lễ hội Xuân hồng 2023 hy vọng mỗi người dân đủ điều kiện sức khỏe sẵn ...

Tin khác

Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

(LĐTĐ) Nhà thơ, nhà báo Lê Tiến Vượng vừa cho ra mắt cùng lúc hai tập thơ là “Lục bát đùa chơi” và “Lục bát thế thời”. Ông tìm thơ ngay trong đời sống thực và được ví như phóng sự xã hội. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với nhà thơ, nhà báo Lê Tiến Vượng về chuyện sáng tác.
Đêm thơ Nguyên Tiêu: Lễ hội mới với người yêu thơ

Đêm thơ Nguyên Tiêu: Lễ hội mới với người yêu thơ

(LĐTĐ) Tối qua (5/2), Đêm thơ Nguyên Tiêu tại Hoàng thành Thăng Long đã diễn ra đầy cung bậc cảm xúc, trở thành một lễ hội mới với người yêu thơ trong cả nước.
"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

(LĐTĐ) Đó là chia sẻ của Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu tại Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Tết Nguyên tiêu ở Hội An diễn ra vào sáng ngày 5/2.
Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

(LĐTĐ) Chiều 5/2, hàng nghìn người tập trung về các tuyến đường khu vực Chợ Lớn (quận 5, thành phố Hồ Chí Minh - TP.HCM) để chiêm ngưỡng đoàn diễu hành gồm các đội lân sư - rồng, xe hoa, nhân vật hóa trang..., mừng Tết Nguyên Tiêu của cộng đồng người Hoa ở TP.HCM.
Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

(LĐTĐ) Với bà con ngư dân ở Hà Tĩnh và Quảng Bình, Lễ hội Cầu ngư đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh. Lễ hội Cầu ngư cũng là dịp để người dân biểu thị sức mạnh đoàn kết, nỗ lực gìn giữ văn hóa truyền thống của cha ông.
Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

(LĐTĐ) Theo phong tục cổ truyền, vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Đền Và sẽ mở hội chính với lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản qua sông Hồng sang đền Ngự Dội thuộc xã Vĩnh Ninh (huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc). Xuân Quý Mão 2023, Đền Và vào kỳ chính hội và được tổ chức với quy mô lễ hội vùng. Hàng nghìn du khách thập phương đã tìm về Sơn Tây tham gia trẩy hội Đền Và.
Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

(LĐTĐ) Ngày 5/2 (rằm tháng Giêng âm lịch), hàng nghìn du khách đổ về chùa Phước Hải (còn gọi là chùa Ngọc Hoàng) tại đường Mai Thị Lựu, phường Đa Kao, quận 1, TP.HCM để lễ bái đầu năm.
Ngày thơ Việt Nam - Điểm hẹn văn hóa của những người yêu thơ

Ngày thơ Việt Nam - Điểm hẹn văn hóa của những người yêu thơ

(LĐTĐ) Tối nay (5/2), sự kiện chính của Ngày thơ Việt Nam với chủ đề "Nhịp điệu mới" sẽ được tổ chức tại Hoàng Thành Thăng Long nhằm tăng hiệu quả âm thanh, ánh sáng và tính sân khấu của sự kiện.
Hàng ngàn du khách dự hội Đền Và xuân Quý Mão

Hàng ngàn du khách dự hội Đền Và xuân Quý Mão

(LĐTĐ) Dân gian có câu: “Thứ nhất là hội Đền Và/Thứ nhì Hội Nả, thứ ba Hội Thầy”. Vùng xứ Đoài xưa có đến hơn 200 điểm di tích thờ Đức Thánh Tản, tuy nhiên hội Đền Và thị xã Sơn Tây là lễ hội lớn nhất.
Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Lần đầu tiên Ngày thơ Việt Nam sẽ được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long và mời đạo diễn sân khấu dàn dựng.
Xem thêm
Phiên bản di động