Vì sao bờ kè mương Đan Hoài bị sạt lở?

Khẩn trương khắc phục sự cố, đảm bảo an toàn cho người dân

Tháng 9/2024, nhiều đoạn kè thuộc hệ thống kênh chính Đan Hoài chạy qua địa bàn xã Minh Khai, huyện Hoài Đức và xã Song Phượng, huyện Đan Phượng bị sạt lở nghiêm trọng. Nhiều tấm bê tông lớn phủ bề mặt để bảo vệ kênh bị trôi đi, lộ ra lớp đất ở dưới.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, việc quản lý mặt đường và hệ thống mương khác phức tạp. Về mặt nước, hệ thống kênh mương cũng như hai bên kè do Xí nghiệp ĐTPT Thuỷ lợi Đan Hoài trực thuộc Công ty ĐTPT Thuỷ lợi sông Đáy, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Hà Nội quản lý. Phần mặt đường do Ủy ban nhân dân (UBND) hai huyện Hoài Đức và Đan Phượng quản lý.

Nhiều đoạn thuộc hệ thống kênh Đan Hoài bị sụt sạt nhiêm trọng. Ảnh: K.H.

Làm việc với phóng viên, ông Nguyễn Hải Trường, Giám đốc và ông Nguyễn Ngọc Linh, Tổ trưởng Tổ Kế hoạch kỹ thuật Xí nghiệp ĐTPT Thuỷ lợi Đan Hoài cho biết, kênh chính Đan Hoài có tổng chiều dài là 22,132km, phục vụ tưới cho diện tích canh tác các huyện Đan Phượng, Hoài Đức và một phần diện tích quận Hà Đông, quận Bắc Từ Liêm. Ngoài ra, kênh còn phục vụ tiếp nước ra sông Đáy phục vụ cho các huyện Chương Mỹ, Thanh Oai,....

Trước những năm 1997, hệ thống kênh được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ADB, phía dưới mỗi tấm bê tông bề mặt đều có lớp vữa lót. Ban đầu, thiết kế của mương phục vụ việc tưới tiêu, đường hai bên rất ít xe đi, chủ yếu phục vụ bà con nông dân sản xuất nông nghiệp. Nhưng lâu dần, tốc độ đô thị hoá nhanh, hai bên đường được mở rộng, rải nhựa đường và lượng xe ô tô, xe máy và các phương tiện tham gia giao thông khác đi lại ngày một nhiều, trong khi đó hệ thống kênh mương vẫn thế, ít được sửa chữa, gia cố dẫn đến xuống cấp, sạt lở.

Hiện tượng sạt lở mạnh nhất diễn ra trong các năm 2023 và 2024. Qua kiểm tra của cán bộ và công nhân Xí nghiệp ĐTPT Thuỷ lợi Đan Hoài phát hiện, bờ phải kênh chính Đan Hoài tại vị trí K8+785 tường chắn bê tông cốt thép bị đổ, dẫn đến sụt lún, sạt vỉa hè, sạt mái kênh với chiều dài khoảng 35m, xuất hiện vết nứt dọc dài khoảng 50m, kéo theo cọc lan can và dây xích, đường dây điện chiếu sáng, cột đèn và các tấm đan lát mái bị đẩy trồi về phía lòng kênh. Nhiều đoạn mặt đường và kè bị kéo vẹo, cảm tưởng như hệ thống gạch bó kè và mặt đường sắp đổ xuống lòng kênh.

Phần lớn nguyên nhân bắt nguồn từ việc, khi dự án đường bờ phải kênh chính Đan Hoài từ Minh Khai đến Tiền Yên được đưa vào sử dụng thường xuyên có xe tải trọng lớn tham gia giao thông, gây áp lực đối với nền đường và lên tường chắn, sau đợt mưa từ ngày 5/6/2024 đến 9/6/2024 đã dẫn đến sự có sụt sạt.

Ông Trường cho biết, Xí nghiệp ĐTPT thủy lợi Đan Hoài đã có văn bản số 52/XNĐH-KHKT ngày 12/6/2024 gửi UBND huyện Hoài Đức, Ban QLDA ĐTXD huyện Hoài Đức, Phòng quản lý đô thị huyện Hoài Đức đề nghị kiểm tra và sớm khắc phục sự cố nêu trên.

Ngày 19/6/2024, Phòng Quản lý đô thị, Phòng Tài chính kế hoạch, Phòng Kinh tế huyện Hoài Đức và UBND xã Minh Khai phối hợp với Xí nghiệp ĐTPT thuỷ lợi Đan Hoài kiểm tra hiện trạng sạt lở nền đường, mái kênh. Từ thực tế kiểm tra, đoàn công tác thống nhất, để đảm bảo an toàn công trình thì phạm vi bị ảnh hưởng cần tu sửa là 200m và lập Biên bản làm căn cứ báo cáo UBND huyện Hoài Đức ban hành lệnh khẩn cấp thực hiện công trình Khắc phục sự cố sạt lở kè, nền đường, mái kênh Đan Hoài thuộc địa bàn xã Minh Khai.

Việc khắc phục sự cố phải thực hiện ngay nhằm đảm bảo an toàn cho con người và các phương tiện tham gia giao thông, đồng thời đảm bảo an toàn công trình kênh mương phục vụ sản xuất.

Kè hỏng do thiên tai và xe quá tải?

Tại UBND xã Minh Khai, ông Nguyễn Chí Thao, Phó chủ tịch UBND xã cho biết, ngày 8/6/2024, UBND xã Minh Khai nhận được phản ánh của các hộ dân ở khu vực ven đường ĐH05 về tình trạng sạt lở đoạn bờ kè mương Đan Hoài. Sau khi nhận tin báo, UBND xã Minh Khai đã giao cán bộ chuyên môn kiểm tra thực tế hiện trạng. Qua kiểm tra cho thấy, đoạn kè sạt lở nằm phía bờ phải mương Đan Hoài, đối diện Trường THCS Minh Khai dài khoảng 40m, có nguy cơ sạt lở sang khu vực lân cận.

UBND xã Minh Khai dựng hàng rào, biển báo hướng dẫn các phương tiện đi tránh khỏi khu vực sạt lở, đang thi công. Ảnh: K.H.

Cũng giống như nhận định của lãnh đạo Xí nghiệp ĐTPT thuỷ lợi Đan Hoài, ông Thao công nhận, ngoài nguyên nhân do bờ kè xây dựng đã lâu, mưa to kéo dài, nền đất yếu thì còn nguyên nhân nữa do xe tải chở vật liệu xây dựng thi công tuyến đường Vành đai 4 thường xuyên đi qua dẫn đến hư hỏng, sụt lún.

Ngay trong ngày 8/6, UBND xã đã có văn bản báo cáo tới UBND huyện Hoài Đức xin ý kiến chỉ đạo. Hiện tại, xã được UBND huyện giao làm chủ đầu tư cho dự án xử lý sự cố kè và lòng đường có chiều dài hơn 1km.

Ông Thao công nhận chủ đầu tư và đơn vị thi công không có biển báo về dự án đặt ngay tại công trình, việc dựng các rào chắn quanh khu vực thi công ảnh hưởng đến quá trình đi lại của người dân như phát hiện của phóng viên.

Vị Phó Chủ tịch xã cam kết sẽ đẩy nhanh tiến độ thi công, đảm bảo trước tết cổ truyền xong dự án.

Đoạn đường chạy dọc theo hệ thống kênh Đan Hoài được cơ quan quản lý gắn biển hạn chế tải trọng, chỉ cho các xe tải dưới 20 tấn lưu thông. Trên thực tế, ngoài các xe tải trọng lớn phục vụ cho dự án đường Vành đai 4 còn nhiều xe tải, xe bồn chuyên chở bê tông phục vụ cho các dự án xây dựng xung quanh đó thường xuyên chạy qua.

Nói tới việc xử lý các xe quá tải trọng chạy trên tuyến đường này, ông Nguyễn Hữu Khoa, Đội trưởng Đội Thanh tra giao thông huyện Hoài Đức cho biết, Đội đã phát hiện, lập biên bản xử lý xe tải vi phạm về tải trọng. Hiện dự án đường Vành đai 4 chạy qua địa bàn huyện gần như đã xong công đoạn vận chuyển san nền nên lượng xe quá khổ, quá tải phục vụ dự án chạy vào đây gần như không có. Tuy nhiên, vẫn còn hiện tượng xe quá tải phục vụ các công trình nhà dân, dự án khác chạy vào những khu vực hạn chế xe tải trọng lớn.

Xe có tải trọng trên 20 tấn vẫn chạy trên tuyến đường thuộc hệ thống kênh Đan Hoài. Ảnh: K.H.

Trước phản ánh của người dân, ngay từ đầu tháng 12, Ban chỉ đạo 197 của huyện đã họp và giao nòng cốt là công an huyện, trưởng công an các xã liên quan phối hợp với lực lượng Thanh tra giao thông thường xuyên tuần tra, phát hiện và xử lý xe quá tải.

Hệ thống kênh chính Đan Hoài không chỉ sạt lở ở địa phận huyện Hoài Đức mà còn xảy ra ở cả địa bàn xã Song Phượng, huyện Đan Phượng với chiều dài 1,1 km.

Làm việc với phóng viên, ông Nguyễn Tiến Thành, Phó giám đốc Ban QLDA huyện Đan Phượng công nhận, hiện tượng sạt lở dọc tuyến kênh Đan Hoài có từ 6 năm nay, nguyên nhân do kênh sử dụng lâu ngày không được thường xuyên duy tu, bảo dưỡng vì thiếu kinh phí, mặt khác do lượng xe chạy qua đây mỗi năm một nhiều.

Bắt đầu từ năm 2023 thành phố Hà Nội mới bố trí được 14 tỷ đồng thực hiện dự án, gọi tắt là gói N10. Ban QLDA huyện được chọn là chủ đầu tư. Dự án kéo dài 1,1 km chạy theo hướng Trường Tiểu học Song Phượng đi Hoài Đức. Gói N10 đã hoàn thành vào tháng 12/2023. Gói hiện tại là N13, trị giá 15 tỷ đồng, nguồn vốn lấy từ UBND huyện thi công ngược lại, chạy từ Trường Tiểu học Song Phượng về hướng UBND huyện Đan Phượng.

Dự án bắt đầu khởi công từ tháng 9/2024, dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối tháng 1/2025. Tiếp thu góp ý từ phóng viên, ông Thành khẳng định sẽ thường xuyên kiểm tra, đồng thời yêu cầu đơn vị thi công chấp hành đúng tiến độ, không sử dụng các xe quá khổ, quá tải phục vụ thi công công trình, vi phạm pháp luật về an toàn giao thông và không gây khói, bụi làm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân xung quanh.

Khắc Hạnh