Về xã Ứng Thiên, xem "hội pháo" độc đáo ở hội làng Miêng Hạ

Đình Miêng Hạ là di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia (xếp hạng năm 1993), nơi thờ nhị vị thành hoàng Cao Sơn và Quý Minh (hai vị tướng tài thời Hùng Duệ Vương). Được xây dựng từ năm 1783 (niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44), ngôi đình mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Lê với những mảng chạm khắc tinh xảo đề tài tứ linh, tứ quý. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những báu vật tế tự cổ xưa mà còn là trung tâm sinh hoạt tâm linh, gắn kết bao thế hệ người dân nơi đây.

Trong ký ức của các bậc cao niên, hội làng Miêng Hạ vốn nổi danh là "hội pháo". Theo truyền thống, tiếng pháo lệnh vang lên giòn giã sau ba hồi trống của ông "trùm giáp" vào mùng 4 tháng Giêng hằng năm luôn là tín hiệu mở đầu cho ngày hội tưng bừng.

Đông đảo nhân dân và du khách thập phương hội tụ về di tích quốc gia đình Miêng Hạ, tạo nên không gian lễ hội náo nhiệt trong những ngày đầu xuân Bính Ngọ.

Các giáp từ đền Thạch, đền Đông, đền Thượng tổ chức rước kiệu về đình, nổi bật là chiếc kiệu rước "cây bông" được chế tác kỳ công từ 36 thanh tre vót tròn, quấn giấy màu rực rỡ. Đây là biểu tượng cho sự sum vầy, kết tinh khéo léo từ bàn tay của người thợ địa phương, đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi qua âm thanh pháo thi tựa sấm rền.

Đặc biệt, nét độc đáo của lễ hội ngày nay còn nằm ở trò "ội ại" (hay "cướp nõ xé bông") diễn ra vào lúc nửa đêm ngày cuối hội. Trong không gian linh thiêng, sau khi đèn nến được tắt, 6 cây bông của các giáp được thả từ thượng lương đình xuống. Các trai đinh cùng hô vang "ội ại", lao vào cướp cây bông lấy nõ tre mang về dâng lên thổ thần tại đền của giáp mình. Trò diễn không chỉ tạo nên không khí náo nhiệt mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc về mong cầu âm dương hòa hợp, vạn vật sinh sôi, vật thịnh dân an.

Hệ thống kiệu bát cống và các đồ tế tự có niên đại từ thời Lê được bài trí trang trọng trước sân đình, sẵn sàng cho nghi lễ tế yến lộ thiên.

Đồng chí Nguyễn Chí Viễn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ứng Thiên nhấn mạnh, việc duy trì các nghi thức như rước cây bông hay trò "ội ại" là động lực để thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, những giá trị văn hóa này chính là điểm tựa tinh thần để nhân dân xã Ứng Thiên cùng chung sức xây dựng quê hương giàu đẹp.

Hòa trong không khí vui tươi của mùa xuân Bính Ngọ 2026, lễ hội làng Miêng Hạ năm nay đón lượng du khách đông đảo. Không chỉ người dân bản xứ mà bà con từ các làng lân cận thuộc xã Ứng Thiên mới cũng hội tụ về đây chung vui.

Chia sẻ niềm phấn khởi, ông Nguyễn Văn Hùng, một người dân cao tuổi, xúc động cho biết dù tên gọi xã có thay đổi theo quy mô mới, nhưng những giá trị cốt lõi của đình làng và hội làng vẫn luôn là niềm tự hào, là sức mạnh nội sinh bồi đắp cho tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt. Việc sáp nhập đơn vị hành chính không làm phai nhòa đi bản sắc của từng làng quê nhỏ, mà trái lại, càng tạo ra một không gian giao thoa văn hóa, gắn kết tình làng nghĩa xóm bền chặt hơn trong một cộng đồng rộng lớn.

Đội rước kiệu trong trang phục truyền thống phối hợp cùng đoàn múa rồng rực rỡ sắc màu tại cổng đình Miêng Hạ.

Hội làng Miêng Hạ xuân Bính Ngọ 2026 tiếp tục khẳng định giá trị di sản quốc gia bền vững theo thời gian.Dù địa giới hành chính có sự thay đổi, mở rộng, nhưng mạch nguồn văn hóa vẫn luôn được khơi trong, trở thành điểm tựa vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân. Từ nét đẹp của đình làng và hội làng, nhân dân xã Ứng Thiên hôm nay càng thêm tự hào, tin tưởng để cùng chung tay viết tiếp những trang sử mới, xây dựng quê hương ngày càng phát triển bền vững trên nền tảng di sản truyền thống của cha ông.