Tiểu thương thành con nợ sau hỏa hoạn

Nhiều tiểu thương ngất lịm khi tất cả tài sản bị thiêu rụi trong một đêm cháy chợ. Ảnh: Nguyên Anh.

3 ngày sau đám cháy kinh hoàng ở Trung tâm thương mại Hải Dương, mỗi khi có ai hỏi chuyện, bà Trinh lại bật khóc. Người phụ nữ vẫn lấm lem, đầy những vết than đen của đêm cháy.

Vừa nghẹn ngào kể chuyện, bà vừa chỉ tay về phía các gian hàng trong chợ. Trước đây, đó là những kios 2 tầng đầy ắp hàng hóa của bà, thế mà giờ tất cả chỉ là đống hoang tàn. Hôm cháy chợ, 4h sáng biết tin, bà ra đến nơi thì lửa đã bao trùm cả tòa nhà. Nhìn ngọn lửa thiêu trụi các kios đầy hàng hóa, bà Trinh ngất lịm, được con trai đưa vào bệnh viện.

Cửa hàng sắt của bà gồm toàn hàng đắt tiền, có những bộ khóa cửa lên tới 10 triệu đồng. Đợt này các công ty khuyến mãi cho mùa Tết nên bà mới nhập dự trữ lô hàng hơn 4 tỷ. Cũng như nhiều tiểu thương khác, bà Trinh để hết giấy tờ quan trọng, giấy nợ và 1 tỷ tiền lưu động trong két cất ở kios. Chỉ trong một đêm, bà mất sạch cả hàng và tiền, trị giá không dưới 15 tỷ đồng. Những khoản vay từ vài chục đến vài trăm triệu đồng trước kia với bà là nhỏ, bây giờ trở thành gánh nặng lớn.

Người phụ nữ kể, việc buôn bán vốn rất tốt bởi Trung tâm thương mại Hải Dương là đầu mối hàng hóa đi cả tỉnh. Sau hỏa hoạn, các công ty cung cấp hàng rất thông cảm nên hứa sẽ giúp đỡ bằng cách cho nhập hàng nợ vài tháng. Bà mong lãnh đạo thành phố cho làm lán tạm để buôn bán tiếp tục, chứ chờ vài tháng xây xong chợ mới thì khách hàng cũng đi hết.

Theo các tiểu thương, gian hàng sắt như của bà Trinh và hàng vật tư điện chịu nhiều thiệt hại nhất trong vụ cháy. Mỗi cuộn dây điện giá 5-7 triệu đồng, cả kho lên tới hàng trăm cuộn. Người kinh doanh thường lập kho luôn trong chợ để tiện lấy hàng nên cháy thì mất hết cả. Trung tâm thương mại bình thường an ninh khá tốt, có bảo vệ gác, từ ngoài vào có đến ba lớp cửa khóa gồm cửa chợ, cửa kios và cửa két sắt. Do đó, hầu hết tiểu thương có giấy tờ gì quan trọng cũng mang đến chợ cất, như sổ đỏ, sổ nợ, sổ hàng, tiền lưu động...

Đống tro tàn này từng là những kios đầy ắp hàng hóa, trị giá cả tỷ đồng. Ảnh: Quý Đoàn.

Bà Nguyễn Thị Ân, 55 tuổi, kinh doanh tạp hóa tại đây đã hơn 10 năm, từ khi trung tâm thương mại còn là chợ Hải Dương. Bà phải thế chấp sổ đỏ vay ngân hàng 250 triệu đồng và vay thêm ở ngoài 50 triệu để buôn bán, nay bị lửa thiêu rụi hàng hóa. Thiệt hại của bà Ân ước tính khoảng 500 triệu đồng. "Tôi không biết lấy gì để trả nợ", bà cho biết. Không được Ban quản lý Trung tâm thương mại cho phép, nhưng sau sự cố, bà Ân cũng như nhiều tiểu thương khác vẫn len lén thắp hương khấn vái trời phật phù hộ mọi người tai qua nạn khỏi. 

Chiều 14/9, ngay trước đêm cháy, tiểu thương chợ còn hẹn nhau sáng sớm hôm sau đi lễ chùa ở Hà Nội. Bà Bùi Thị Tới, kinh doanh đồ điện tử, là một trong những người định đi lễ. 3h sáng 15/9, bà nhận điện thoại tưởng mọi người gọi đi lễ, hóa ra báo cháy chợ, lao đến nơi thì hai gian hàng của bà ở ngay lối vào cửa chính đã bị thiêu cháy.

Thiệt hại của bà Tới khoảng hơn 1 tỷ đồng. Chiều hôm trước, bà mang về nhà 1,5 triệu đồng để đi lễ chùa. Số tiền này trở thành tất cả tài sản còn lại của bà, ngoài ngôi nhà và đồ dùng trong nhà. Bà có 2 đứa con đang tuổi đi học.

Đối thoại với lãnh đạo địa phương chiều 16/9 sau vụ cháy trung tâm thương mại, tất cả tiểu thương đều mong muốn được ngân hàng khoanh nợ, không tính lãi ít nhất là cho đến khi xây xong chợ tạm. Ông Tăng Thế Viễn, 63 tuổi, kinh doanh đồng hồ, bày tỏ nỗi đau khi làm ăn lương thiện, cắm cả sổ đỏ để vay vốn, huy động tiền của từ họ hàng bạn bè... nay mất tất cả. "Giờ tôi tay trắng và gánh nợ lớn, chỉ muốn chết đi", ông nói. Ông mong được tạo điều kiện vay vốn bởi chẳng còn tài sản gì để thế chấp.

Còn anh Đinh Đức Chung buôn bán quần áo thì chia sẻ: "Từ sáng 16/9 nhiều người chúng tôi không còn tiền để mà ăn sáng, khó khăn sẽ còn kéo dài chưa biết đến ngày nào". Anh Chung mất khoảng 2,5 tỷ đồng trong hỏa hoạn. 

 Bà Đinh Thị Hải bán hàng nước thâu đêm ở bên cửa số 7 ngoài Trung tâm thương mại Hải Dương, là người đầu tiên phát hiện cháy chợ. Bà nhớ lại 1h sáng 15/9, khu vực trung tâm thương mại vắng lặng, tất cả tiểu thương đã ra về từ chiều, chỉ còn lại một vài người vận chuyển hoa quả ngồi trong quán nước của bà. Mọi người đang nói chuyện rôm rả, bà Hải nghe thấy những tiếng động như tiếng đồ vật rơi. Thấy lạ, bà liền nói với mọi người nhưng không ai để ý. "Chắc ai đó đổ rác ấy mà", một người ngồi trong quán gạt đi.

Đến khoảng 3h, bà Hải lại ngửi thấy mùi khét. Linh tính có chuyện chẳng lành, bà Hải bước ra ngoài thì phát hiện có lửa phát ra từ mặt sau trung tâm. Bà sợ quá, bủn rủn chân tay, đứng như trời trồng, phải 1 phút sau mới có thể gào lên "cháy chợ rồi mọi người ơi"". Mọi người ở quán nước nháo nhác lao ra ngoài.

Bà Hải cầm điện thoại gọi cho cảnh sát 113 nhưng cuống quá bấm không đúng số nên không liên lạc được. Bà tiếp tục chạy đến Công an phường Lê Thanh Nghị cách đó 1 km, đập cửa gọi công an. Lúc này, lửa đã lan khắp mặt sau trung tâm thương mại, tiếng nổ lớn liên tục vọng ra từ bên trong.

Theo Vnexpress