“Thương nhớ thời bao cấp” - nhớ xưa để hiểu nay

Mừng Tết Mậu Tuất - 2018, Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam đã ra mắt cuốn sách “Thương nhớ thời bao cấp” của 2 họa sĩ Thành Phong và Hữu Khoa, như một món quà ôn cố tri tân. Ấn phẩm này giúp bạn đọc trở về một miền ký ức của cuộc sống gian nan, nhưng ấm áp tình người.
thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay Thăng trầm một đời danh ca qua “Cung đàn số phận”
thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay Ra mắt sách “Dạy con đối mặt với ván cờ cuộc đời”

Với những người Việt đã đi qua giai đoạn cuối thế kỷ 20, thời bao cấp là một khoảng thời gian đầy nhọc nhằn trong mưu sinh. Một xã hội mà tư duy phân phối bao cấp ăn sâu đến từng ngóc ngách của đời sống, với những đặc trưng không thể trộn lẫn và người dân phải vất vả lo toan về những thứ nhu yếu phẩm cơ bản thường nhật: Chiếc khăn mặt, cái quần đùi hoa, tem phiếu mua thực phẩm, sổ gạo, túi cá khô, cục gạch xếp hàng...

thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay
Bìa cuốn “Thương nhớ thời bao cấp”

Tập hợp những câu cửa miệng, cùng tục ngữ, thành ngữ, những câu ca vần vè, cho tới những biển hiệu bán hàng, những khúc đồng dao... từng quen thuộc trong thời bao cấp, “Thương nhớ thời bao cấp”, với những minh họa sinh động, hóm hỉnh của Thành Phong và Hữu Khoa, đã cho bạn đọc hình dung được tinh thần thời bao cấp: Vượt lên những khó khăn trong cuộc sống là cái nhìn điềm tĩnh đến kinh ngạc, cùng thái độ phản biện hài hước và đôi khi còn lạc quan đến lạ kỳ của những người dân Việt.

Cảm nhận về “Thương nhớ thời bao cấp”, PGS-TS Phạm Văn Tình (Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam) cho rằng: “Ta thấy hiện lên một bức tranh gần gũi, thật khó quên. Khó quên vì cuốn sách gợi lại một thời để nhớ. Nó đem lại cho ta một cảm xúc đời thường, rất thực. Những câu nói, những “thông điệp” ngôn từ kèm tranh minh họa làm cho ta cười đấy, nhưng cười mà có khi ra nước mắt, vì cảm động và thấm thía khi chiêm nghiệm một hiện thực cuộc sống của đất nước còn chưa xa, vẫn còn nguyên giá trị cho đến hôm nay”.

Còn nhà văn Nguyễn Bình Phương (Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội) nhận xét: “Thời bao cấp, trong ký ức riêng tôi, đại đa số mọi người còn sạch về phẩm giá. Thương nhớ nó để thấy rằng, về căn bản, mọi sự bây giờ đã khác, rất khác".

thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay
Trang trong của ấn phẩm

“Ban đầu, khi mở ra đọc những trang sách này, tôi vừa đọc vừa buồn cười, thấy hay hay, vui vui, và rất thú vị với bao câu chuyện bi hài ghi lại về thời bao cấp mà những người ở thế hệ tôi không bao giờ quên được. Điều tôi rút ra cho mình sau khi đọc cuốn sách này và hồi tưởng những ngày xưa cũ chính là: Đừng chỉ ngồi than khóc hoặc chế giễu những gì bất cập, bất công trong cuộc sống. Hãy chung tay tạo dựng những cái mới tốt đẹp, công bằng và có ích cho tất cả mọi người” - chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan (nguyên Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) chia sẻ.

GS Nguyễn Minh Thuyết (nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội) đã nhận xét về ấn phẩm này: "Tôi tin rằng, cả những người đã trải qua thời bao cấp lẫn các bạn sinh sau Đổi mới, đọc những sáng tác này không chỉ để giải trí, để cười, mà còn để ôn cố tri tân, ôn cũ hiểu mới.

Bởi vì, thời bao cấp tuy đã lùi xa từ hơn 30 năm trước, nhưng nhiều hiện tượng mà các sáng tác dân gian trong tập sách này ghi lại vẫn còn thò bộ rễ thâm căn cố đế của nó sang làm phiền chúng ta trong cuộc sống hiện tại...” và ông mong rằng “những sáng tác dân gian về thời bao cấp sẽ góp phần tích cực vào việc ném những củi khô, củi tươi lỗi thời vào cái lò lịch sử đang bắt đầu đượm lửa hôm nay".

Lê Quang Vinh

Có thể bạn quan tâm

Ý kiến bạn đọc

Nên xem

Chelsea vs Tottenham, 2h00 ngày 4/4: Đại chiến vì danh dự

Chelsea vs Tottenham, 2h00 ngày 4/4: Đại chiến vì danh dự

Vào lúc 2h00 ngày 4/4, Chelsea sẽ tiếp đón Tottenham tại Stamford Bridge trong khuôn khổ vòng 30 Premier League 2024/25. Đây không chỉ là một trận derby London giàu cảm xúc, mà còn mang ý nghĩa quan trọng với cả hai đội trong cuộc đua giành suất dự cúp châu Âu.
Besiktas vs Goztepe, 0h30 ngày 4/4: "Những chú đại bàng đen" tung cánh

Besiktas vs Goztepe, 0h30 ngày 4/4: "Những chú đại bàng đen" tung cánh

Vào lúc 0h30 ngày 4/4, trận đấu giữa Besiktas vs Goztepe sẽ diễn ra trong khuôn khổ vòng tứ kết Cúp quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ 2024/25.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với hàng chục nền kinh tế

Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với hàng chục nền kinh tế

Ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố mức thuế nhập khẩu với hàng chục nền kinh tế.
Giá vàng thế giới tăng cao sau khi Mỹ áp thuế đối ứng với một loạt nền kinh tế

Giá vàng thế giới tăng cao sau khi Mỹ áp thuế đối ứng với một loạt nền kinh tế

Giá vàng thế giới biến động mạnh, tăng liên tiếp. Tại thời điểm 6h30 sáng nay, theo giờ Việt Nam, giá vàng thế giới ở mức 3.154,5 USD/ounce, tăng 43,7 USD. Giới đầu tư tìm đến vàng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với một loạt nền kinh tế.
Công đoàn ngành Dệt - May Hà Nội khảo sát việc thực hiện an toàn, vệ sinh lao động

Công đoàn ngành Dệt - May Hà Nội khảo sát việc thực hiện an toàn, vệ sinh lao động

Thiết thực hưởng ứng Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và Tháng Công nhân năm 2025, vừa qua, Công đoàn ngành Dệt - May Hà Nội đã thành lập đoàn công tác khảo sát việc thực hiện pháp luật ATVSLĐ; Chấm điểm phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp” bảo đảm ATVSLĐ năm 2024 tại 13 Công đoàn cơ sở trực thuộc.
Tỷ giá USD hôm nay (3/4): Giá USD trong nước tăng

Tỷ giá USD hôm nay (3/4): Giá USD trong nước tăng

Tỷ giá USD hôm nay (3/4): Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam với USD tăng 16 đồng, hiện ở mức 24.851 đồng.
Cúp C1 Đông Nam Á: Công an Hà Nội thất thủ trên đất khách

Cúp C1 Đông Nam Á: Công an Hà Nội thất thủ trên đất khách

Trận bán kết lượt đi Cúp C1 Đông Nam Á 2024/2025 giữa Công an Hà Nội (CAHN) và PSM Makassar đã khép lại với chiến thắng 1-0 nghiêng về đội bóng Indonesia. Kết quả này phản ánh một trận đấu mà đại diện của V-League đã chơi chủ động nhưng không tận dụng tốt cơ hội, trong khi PSM Makassar lại biết cách khai thác tình huống cố định để giành lợi thế.

Tin khác

Khám phá sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Khám phá sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam

Hưởng ứng tôn vinh Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), từ ngày 1/4 - 4/5, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”.
Chuyên gia văn hóa kinh doanh phân tích "drama" Thùy Tiên và ViruSs

Chuyên gia văn hóa kinh doanh phân tích "drama" Thùy Tiên và ViruSs

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, việc người nổi tiếng sử dụng nền tảng số để kiếm tiền đang ngày càng phổ biến. Gần đây, nhiều vụ việc gây tranh cãi như Hoa hậu Thùy Tiên quảng cáo sai sự thật hay ViruSs tạo drama để thu hút người xem đã dấy lên nhiều câu hỏi về vấn đề đạo đức trong không gian số. Để hiểu rõ hơn về hiện tượng này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Tiến sĩ Lê Thị Việt Hà, giảng viên Bộ môn Văn hóa doanh nghiệp, Viện Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội).
Từ drama tình ái ViruSs, Pháo và Ngọc Kem: Một bộ phận giới trẻ, họ đang nghĩ gì?

Từ drama tình ái ViruSs, Pháo và Ngọc Kem: Một bộ phận giới trẻ, họ đang nghĩ gì?

Mấy ngày qua, vụ việc lùm xùm giữa ViruSs với một số cô gái, bao gồm Ngọc Kem, rapper Pháo đã gây xôn xao dư luận. Sự tò mò, hóng “drama” đã góp phần khiến cho livestream ViruSs - Pháo gây sốt với 4,8 triệu lượt xem, làm dấy lên lo ngại về giá trị nghệ thuật giải trí và thị hiếu giới trẻ ...
Hơn 1.000 phụ nữ diễu hành áo dài và xếp hình bản đồ Việt Nam tại hồ Hoàn Kiếm

Hơn 1.000 phụ nữ diễu hành áo dài và xếp hình bản đồ Việt Nam tại hồ Hoàn Kiếm

Sáng ngày 29/3, tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chỉ đạo, Báo Phụ nữ Việt Nam tổ chức sự kiện Diễu hành áo dài và xếp hình áo dài bản đồ Việt Nam. Đây cũng là sự kiện hưởng ứng “Tuần lễ áo dài” do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động trên toàn quốc.
Nắng xuân gọi những yêu thương

Nắng xuân gọi những yêu thương

Ngày mới hé mở, nắng tinh khôi ùa vào phòng, ấm áp và trong trẻo. Những giọt sương mai long lanh đọng trên tán lá, vương vít chút se lạnh cuối đông. Hương hoa móng bò, lộc vừng từ công viên trước nhà thoảng qua. Tôi hít một hơi đầy lồng ngực, cảm nhận mùa xuân đang trở về.
Báo chí đồng hành cùng Thủ đô xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Báo chí đồng hành cùng Thủ đô xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Chiều 24/3, Hội nghị tọa đàm "Báo chí, truyền thông tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh" đã diễn ra tại Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội. Sự kiện do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội và Báo Tuổi trẻ Thủ đô phối hợp tổ chức.
Hà Nội trao bằng xếp hạng cho 17 di tích lịch sử đợt 1 năm 2025

Hà Nội trao bằng xếp hạng cho 17 di tích lịch sử đợt 1 năm 2025

Ngày 21/3, được ủy quyền của Ủy ban nhân dân Thành phố, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội tổ chức Hội nghị trao Bằng xếp hạng di tích cấp thành phố đợt 1 năm 2025.
Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 42 tiếp tục khẳng định sức hút riêng

Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 42 tiếp tục khẳng định sức hút riêng

Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 42 thực sự là một sân chơi chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng và vị thế của truyền hình Việt Nam trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập.
Giữ nét hào hoa giữa lòng Thành phố

Giữ nét hào hoa giữa lòng Thành phố

Biệt thự Pháp ở Hà Nội rất phong phú về thể loại, đa dạng về ngôn ngữ kiến trúc và đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong di sản kiến trúc Thủ đô. Giá trị của các công trình biệt thự Pháp không chỉ đơn thuần về mặt kiến trúc mà còn về các mặt lịch sử, văn hoá.
Hà Nội: Thêm 567 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê và bảo tồn

Hà Nội: Thêm 567 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê và bảo tồn

Theo Quyết định số 1559/QĐ-UBND ngày 17 tháng 3 năm 2025 của Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội, danh mục kiểm kê di tích trên địa bàn Thủ đô đã được phê duyệt bổ sung thêm 567 di tích mới. Những di tích này được bổ sung vào danh mục đã được công bố theo Quyết định số 5745/QĐ-UBND ngày 14/10/2016.
Xem thêm
Phiên bản di động