“Thương nhớ thời bao cấp” - nhớ xưa để hiểu nay

Mừng Tết Mậu Tuất - 2018, Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam đã ra mắt cuốn sách “Thương nhớ thời bao cấp” của 2 họa sĩ Thành Phong và Hữu Khoa, như một món quà ôn cố tri tân. Ấn phẩm này giúp bạn đọc trở về một miền ký ức của cuộc sống gian nan, nhưng ấm áp tình người.
thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay Thăng trầm một đời danh ca qua “Cung đàn số phận”
thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay Ra mắt sách “Dạy con đối mặt với ván cờ cuộc đời”

Với những người Việt đã đi qua giai đoạn cuối thế kỷ 20, thời bao cấp là một khoảng thời gian đầy nhọc nhằn trong mưu sinh. Một xã hội mà tư duy phân phối bao cấp ăn sâu đến từng ngóc ngách của đời sống, với những đặc trưng không thể trộn lẫn và người dân phải vất vả lo toan về những thứ nhu yếu phẩm cơ bản thường nhật: Chiếc khăn mặt, cái quần đùi hoa, tem phiếu mua thực phẩm, sổ gạo, túi cá khô, cục gạch xếp hàng...

thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay
Bìa cuốn “Thương nhớ thời bao cấp”

Tập hợp những câu cửa miệng, cùng tục ngữ, thành ngữ, những câu ca vần vè, cho tới những biển hiệu bán hàng, những khúc đồng dao... từng quen thuộc trong thời bao cấp, “Thương nhớ thời bao cấp”, với những minh họa sinh động, hóm hỉnh của Thành Phong và Hữu Khoa, đã cho bạn đọc hình dung được tinh thần thời bao cấp: Vượt lên những khó khăn trong cuộc sống là cái nhìn điềm tĩnh đến kinh ngạc, cùng thái độ phản biện hài hước và đôi khi còn lạc quan đến lạ kỳ của những người dân Việt.

Cảm nhận về “Thương nhớ thời bao cấp”, PGS-TS Phạm Văn Tình (Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam) cho rằng: “Ta thấy hiện lên một bức tranh gần gũi, thật khó quên. Khó quên vì cuốn sách gợi lại một thời để nhớ. Nó đem lại cho ta một cảm xúc đời thường, rất thực. Những câu nói, những “thông điệp” ngôn từ kèm tranh minh họa làm cho ta cười đấy, nhưng cười mà có khi ra nước mắt, vì cảm động và thấm thía khi chiêm nghiệm một hiện thực cuộc sống của đất nước còn chưa xa, vẫn còn nguyên giá trị cho đến hôm nay”.

Còn nhà văn Nguyễn Bình Phương (Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội) nhận xét: “Thời bao cấp, trong ký ức riêng tôi, đại đa số mọi người còn sạch về phẩm giá. Thương nhớ nó để thấy rằng, về căn bản, mọi sự bây giờ đã khác, rất khác".

thuong nho thoi bao cap nho xua de hieu nay
Trang trong của ấn phẩm

“Ban đầu, khi mở ra đọc những trang sách này, tôi vừa đọc vừa buồn cười, thấy hay hay, vui vui, và rất thú vị với bao câu chuyện bi hài ghi lại về thời bao cấp mà những người ở thế hệ tôi không bao giờ quên được. Điều tôi rút ra cho mình sau khi đọc cuốn sách này và hồi tưởng những ngày xưa cũ chính là: Đừng chỉ ngồi than khóc hoặc chế giễu những gì bất cập, bất công trong cuộc sống. Hãy chung tay tạo dựng những cái mới tốt đẹp, công bằng và có ích cho tất cả mọi người” - chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan (nguyên Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) chia sẻ.

GS Nguyễn Minh Thuyết (nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội) đã nhận xét về ấn phẩm này: "Tôi tin rằng, cả những người đã trải qua thời bao cấp lẫn các bạn sinh sau Đổi mới, đọc những sáng tác này không chỉ để giải trí, để cười, mà còn để ôn cố tri tân, ôn cũ hiểu mới.

Bởi vì, thời bao cấp tuy đã lùi xa từ hơn 30 năm trước, nhưng nhiều hiện tượng mà các sáng tác dân gian trong tập sách này ghi lại vẫn còn thò bộ rễ thâm căn cố đế của nó sang làm phiền chúng ta trong cuộc sống hiện tại...” và ông mong rằng “những sáng tác dân gian về thời bao cấp sẽ góp phần tích cực vào việc ném những củi khô, củi tươi lỗi thời vào cái lò lịch sử đang bắt đầu đượm lửa hôm nay".

Lê Quang Vinh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Minh Châu thí điểm Bàn làm việc số HanoiWork: Kênh trao đổi công vụ an toàn

Minh Châu thí điểm Bàn làm việc số HanoiWork: Kênh trao đổi công vụ an toàn

Sáng 7/1, tại Hội trường UBND xã Minh Châu, Ban Chỉ đạo 57 xã đã tổ chức Hội nghị triển khai thí điểm ứng dụng “Bàn làm việc số HanoiWork” - mô hình thí điểm đầu tiên của thành phố Hà Nội. Hội nghị có sự tham dự của Thường trực Đảng ủy xã, cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động cùng đại diện các cơ quan, đơn vị và chi bộ 2 thôn trực thuộc.
Bắt đầu Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên toàn quốc

Bắt đầu Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên toàn quốc

Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Bộ Tài chính chủ trì triển khai trê phạm vi toàn quốc. Mục đích nhằm thu thập thông tin về các đơn vị sản xuất kinh doanh nhằm phục vụ việc đánh giá thực trạng và xu hướng phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; làm cơ sở đánh giá tình hình, xây dựng kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước.
Hà Nội tăng tốc giải phóng mặt bằng xây dựng 7 cầu qua sông Hồng

Hà Nội tăng tốc giải phóng mặt bằng xây dựng 7 cầu qua sông Hồng

Năm 2025, Hà Nội đã đồng loạt khởi công 7 cây cầu lớn vượt sông Hồng, tạo dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông, mở rộng không gian đô thị và liên kết vùng. Bước sang đầu năm 2026, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tiếp tục được các cấp, ngành và địa phương tập trung triển khai với tinh thần quyết liệt, đồng bộ.
Nestlé Việt Nam lan tỏa thông điệp "Trân quý từng khoảnh khắc sum vầy" trong dịp Tết 2026

Nestlé Việt Nam lan tỏa thông điệp "Trân quý từng khoảnh khắc sum vầy" trong dịp Tết 2026

Nestlé Việt Nam vừa khởi động chiến dịch Tết 2026 với thông điệp “Cầu Gì Hơn Phút Giây Này Bên Nhau” nhằm lan tỏa tinh thần trân trọng từng phút giây hiện tại cùng những người thân yêu. Thông qua chiến dịch, Nestlé tiếp tục khẳng định cam kết đồng hành lâu dài cùng hàng triệu gia đình Việt bằng những sản phẩm chất lượng, góp phần vun đắp những phút giây ý nghĩa trong dịp Tết.
Danh sách 231 chợ cóc, chợ tạm tại Hà Nội sẽ bị giải tỏa

Danh sách 231 chợ cóc, chợ tạm tại Hà Nội sẽ bị giải tỏa

UBND thành phố Hà Nội vừa công bố danh sách 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát nằm trong diện phải giải tỏa theo lộ trình đến năm 2027. Trong đó, 75 điểm “nóng” lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, gây mất trật tự đô thị và an toàn giao thông sẽ được xử lý dứt điểm ngay trong tháng 1 này.
Xem xét hỗ trợ thêm 5-10 triệu đồng với các hộ dân được xây, sửa nhà sau thiên tai

Xem xét hỗ trợ thêm 5-10 triệu đồng với các hộ dân được xây, sửa nhà sau thiên tai

Về tình hình triển khai "Chiến dịch Quang Trung", Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu tới ngày 15/1 không còn người dân nào không có nhà và đề nghị huy động nguồn lực, tính toán hỗ trợ thêm 5 - 10 triệu đồng với các hộ dân được xây, sửa lại nhà sau thiên tai.
Tạo nền tảng chính trị vững chắc để đất nước phát triển

Tạo nền tảng chính trị vững chắc để đất nước phát triển

Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện, có nhiều dấu ấn quan trọng trên các lĩnh vực. Nổi bật, công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh được Đảng ta đặt đúng vị trí then chốt, tiến hành thường xuyên, triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ với quyết tâm chính trị cao, tạo bước đột phá mạnh mẽ, từ đó góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, tạo nền tảng vững chắc để đất nước bước vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, phát triển.

Tin khác

Làng thêu Đông Cứu: Nơi giữ hồn khăn chầu, áo ngự giữa nhịp sống Thủ đô

Làng thêu Đông Cứu: Nơi giữ hồn khăn chầu, áo ngự giữa nhịp sống Thủ đô

Giữa nhịp sống hiện đại của Hà Nội, làng thêu Đông Cứu (xã Thượng Phúc) là ngôi làng duy nhất của Thủ đô còn lưu giữ trọn vẹn nghề thêu khăn chầu, áo ngự truyền thống. Lặng lẽ và bền bỉ, làng thêu Đông Cứu tồn tại như một mạch ngầm văn hóa, nối quá khứ cung đình với đời sống tín ngưỡng đương đại, nơi mỗi sản phẩm thêu là một vật phẩm tâm linh mang theo linh khí và chiều sâu lịch sử.
30 thí sinh làm “nóng” Cuộc thi Hoa hậu Đại dương Doanh nhân Thế giới 2026

30 thí sinh làm “nóng” Cuộc thi Hoa hậu Đại dương Doanh nhân Thế giới 2026

Theo Ban tổ chức, những thí sinh xuất sắc nhất của cuộc thi Miss Ocean World Business - Hoa hậu Đại dương Doanh nhân Thế giới 2026 sẽ bước vào vòng chung kết, dự kiến diễn ra tối 9/1/2026 tại Marina Bay Vung Tau Resort & Spa. Trước đó, 30 thí sinh sẽ dự vòng bán kết được tổ chức vào ngày 8/1/2026 tại cùng địa điểm, với các phần thi áo dài và dạ hội.
Cùng “Âm nhạc cuối tuần” chào đón năm mới 2026

Cùng “Âm nhạc cuối tuần” chào đón năm mới 2026

Chương trình “Âm nhạc cuối tuần” đầu tiên của năm 2026 sẽ diễn ra vào 15h30 ngày Chủ nhật 4/1 không chỉ là một cuộc hẹn âm nhạc, mà còn là lời chúc đầu năm nhẹ nhàng, được gửi gắm qua từng giai điệu tới người dân Thủ đô và du khách.
Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt” đúng dịp năm mới 2026

Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt” đúng dịp năm mới 2026

Tối 1/1/2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra mắt tour đêm “Âm sắc Việt”.
Cuộc thi “Đến với con đường tương lai” lọt top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025

Cuộc thi “Đến với con đường tương lai” lọt top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025

Cuộc thi “Đến với con đường tương lai” được tổ chức dựa trên tác phẩm cùng tên của nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn, vừa được vinh danh trong Top 15 sự kiện Văn học - Nghệ thuật tiêu biểu năm 2025. Sự ghi nhận này khẳng định sức lan tỏa của một hoạt động văn hóa học thuật có chiều sâu và giá trị bền vững.
Bữa tiệc âm nhạc đa sắc màu trong "Chào năm mới 2026 - Bản giao hưởng Việt Nam"

Bữa tiệc âm nhạc đa sắc màu trong "Chào năm mới 2026 - Bản giao hưởng Việt Nam"

“Chào năm mới 2026 - Bản giao hưởng Việt Nam” sẽ phát sóng 20h10 ngày 1/1/2026 trên kênh VTV1. Chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ được yêu thích như NSND Thu Huyền, Phạm Thu Hà, Hoàng Bách, Hoàng Hải, Đức Phúc, Ca nương Kiều Anh...
Chiêm nghiệm về giá trị của tri thức và "Đạo học ngàn năm" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Chiêm nghiệm về giá trị của tri thức và "Đạo học ngàn năm" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Nhân dịp kỷ niệm 955 năm thành lập Văn Miếu (1070-2025), 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026) và chào đón năm mới 2026, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm nghệ thuật “Đạo học ngàn năm” tại Khu Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
"Chạm" vào lịch sử triều Lý tại không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long

"Chạm" vào lịch sử triều Lý tại không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long

Tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội vừa chính thức ra mắt vở diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ trình chiếu 3D mapping quy mô lớn, đồng thời giới thiệu "Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long". Tới dự sự kiện có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà.
Hà Nội yêu cầu đơn vị tổ chức bảo đảm quyền lợi cho khán giả sau vụ hoãn show “Về đây bốn cánh chim trời”

Hà Nội yêu cầu đơn vị tổ chức bảo đảm quyền lợi cho khán giả sau vụ hoãn show “Về đây bốn cánh chim trời”

Liên quan đến chương trình biểu diễn nghệ thuật “Về đây bốn cánh chim trời” bị hoãn vào tối 28/12 tại Cung thi đấu điền kinh trong nhà Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao đã mời Công ty TNHH Ngọc Việt Education đến làm việc, yêu cầu giải quyết các vấn đề phát sinh và bảo đảm quyền lợi cho khán giả đã mua vé cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan theo đúng quy định.
Dừng chân lắng nghe mùa xuân qua âm nhạc tại Vườn hoa Lý Thái Tổ

Dừng chân lắng nghe mùa xuân qua âm nhạc tại Vườn hoa Lý Thái Tổ

Vào lúc 15h30 chiều Chủ nhật hàng tuần, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” cất lên những âm thanh rộn rã tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ. Dự án tiếp tục mở ra một cuộc hẹn mới với những giai điệu tươi mới của năm mới đang đến gần khiến khán giả không thể không dừng chân và cuốn theo cảm xúc của các nghệ sĩ thông qua từng tiết mục.
Xem thêm
Phiên bản di động