Thuốc lá thế hệ mới: Nên quản lý hay cấm lưu hành?

(LĐTĐ) Đến nay thuốc lá thế hệ mới vẫn chưa có biện pháp quản lý phù hợp. Vì vậy, cho phép lưu hành và quản lý hay cấm lưu hành với thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử... đang được các cơ quan chức năng bàn thảo. Tại hội thảo “Tháo gỡ quan ngại để quản lý thuốc lá thế hệ mới” mới đây, nhiều ý kiến cho rằng, cần sớm đưa ra khung pháp lý phù hợp, tăng cường quản lý Nhà nước với thuốc lá thế hệ mới để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Nâng cao nhận thức trong phòng, chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam Bộ Y tế đề nghị cấm toàn bộ các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới Cần sớm có hành lang pháp lý để quản lý thuốc lá thế hệ mới

Nên cấm đối tượng tiếp cận?

Dẫn số liệu khảo sát trên một số tờ báo, bà Nguyễn Quỳnh Liên, Trưởng ban Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng sự quan tâm của người dùng và nhu cầu tìm kiếm, chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang thuốc lá thế hệ mới với mục đích giảm tác hại là có thật và ngày càng gia tăng với tốc độ chóng mặt, từ năm 2017 đến nay.

Thuốc lá thế hệ mới: Nên quản lý hay cấm lưu hành?
Toàn cảnh hội thảo “Tháo gỡ quan ngại để quản lý thuốc lá thế hệ mới”.

Thế nhưng trên thực tế, bà Liên cho hay, tất cả các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam hiện vẫn chưa được phép nhập khẩu, lưu hành, nên không khác gì lệnh cấm. Do đó, chưa có sản phẩm chính danh nào được cung cấp cho người dùng, trong khi hàng lậu, hàng giả lại “tự do” tiếp cận sai đối tượng, mục đích.

Thực trạng này tạo thêm gánh nặng cho các cơ quan quản lý thị trường, an ninh trật tự xã hội trong việc ngăn chặn tội phạm buôn lậu và gây lúng túng trong xử lý vì chưa có biện pháp chế tài thích đáng theo luật“, bà Liên nói.

Cũng theo bà Liên, việc quản lý đối với thuốc lá thế hệ mới phải bảo đảm cả hai yêu cầu quản lý đối với hàng hóa trong sản xuất, kinh doanh và quản lý theo các yêu cầu, điều kiện chặt chẽ để giảm thiểu và ngăn chặn những ảnh hưởng, tác hại tới sức khỏe và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

“Nhiều quốc gia không cấm thuốc lá điện tử hay thuốc lá làm nóng vì nếu như cấm mà thị trường và nhu cầu người tiêu dùng vẫn có thì sẽ phát sinh thị trường “chợ đen”. Do đó, nhiều nước chỉ đặt ra quy định cấm đối tượng tiếp cận, cấm thành phần có khả năng thu hút giới trẻ và quy định nhiệm vụ giám sát cho các nhà sản xuất”, bà Liên cho biết.

Theo ông Cao Trọng Quý, Trưởng phòng Công nghệ Thực phẩm, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, nhiều năm qua các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới chưa được quản lý, chưa được lưu hành nhưng đã được bán trên thị trường và trên mạng internet. Tất cả các sản phẩm này đều được nhập vào nước ta thông qua đường “xách tay”, buôn lậu và không được quản lý về mặt chất lượng, nguồn gốc. Dù chưa được phép thương mại nhưng việc mua bán những sản phẩm này khá công khai và dễ dàng.

Do chưa có biện pháp quản lý và chế tài nên các hoạt động kinh doanh, quảng cáo tự phát tràn lan, vi phạm các quy định của pháp luật, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người dân và các hệ lụy khác đối với xã hội, bên cạnh việc Nhà nước không thu được các nguồn thu thuế cho ngân sách. Vì vậy, ông Quý cho rằng, quản lý thuốc lá thế hệ mới trong giai đoạn này là cần thiết.

Còn theo ông Kiều Dương, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Chính sách pháp chế, Tổng cục Quản lý thị trường, thực tế các cơ quan quản lý Nhà nước chưa cho phép nhập khẩu các mặt hàng thuốc lá thế hệ mới nhưng trong thị trường nội địa, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha… vẫn xuất hiện tương đối phổ biến, người tiêu dùng dễ tiếp cận. Việc này có nhiều căn nguyên, trong đó có việc cách tiếp cận của chúng ta chưa thực sự rõ ràng. Khi chưa có quan điểm dứt khoát thì việc xử lý trong nội địa tương đối khó khăn.

Theo ông Dương, trong bối cảnh hiện nay, phải tìm cách quản lý, có khung pháp luật phù hợp để điều chỉnh. “Nếu coi là thuốc lá thì nên chăng phải xem xét lại Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vì Luật này ban hành từ năm 2012, bối cảnh khi đó chưa lường hết được các yếu tố phát sinh. Tiến hành tổng kết, rà soát, đánh giá những vấn đề cần điều chỉnh mới để sửa đổi cho phù hợp.

Cách tiếp cận thứ 2, để xử lý nhanh, có thể tiếp cận ở góc độ chất lượng, quản lý bằng các quy chuẩn kỹ thuật. Khi đó, cần tìm được Bộ có thẩm quyền, phối hợp để xây dựng một quy chuẩn để giám sát, quản lý chặt chẽ về chất lượng, bảo vệ sức khỏe, lợi ích của người tiêu dùng khi sử dụng các sản phẩm này”, ông Dương phân tích.

Tăng cường quản lý là hết sức cần thiết

Ông Nguyễn Hồng Ngọc, Phó Vụ trưởng Vụ Xã hội, Văn phòng Quốc hội cho hay, từ hơn 4 năm nay, trên thị trường đã xuất hiện các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, trong đó, phổ biến nhất là thuốc lá điện tử (ENDs) và thuốc lá làm nóng/nung nóng (HTPs). Cả hai loại sản phẩm thuốc lá này đều sử dụng thiết bị điện tử để làm nóng dung dịch hoặc nguyên liệu thuốc lá để dùng cho việc hút.

Thuốc lá thế hệ mới: Nên quản lý hay cấm lưu hành?
Một số sản phẩm thuốc lá thế hệ mới (Ảnh minh họa: TTXVN)

Ông Ngọc dẫn thông tin từ Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam cho biết tình trạng tội phạm ma túy trộn các loại ma túy vào các sản phẩm thuốc lá điện tử, hướng vào đối tượng học sinh, sinh viên và giới trẻ đang rất phức tạp, một số vụ việc đã được điều tra, phát hiện. Thế nhưng, thuốc lá thế hệ mới chỉ mới được xử lý bằng quy định về hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu và xử lý vi phạm hành chính.

Vì vậy, ông Ngọc cho rằng, việc tăng cường quản lý Nhà nước về thuốc lá thế hệ mới là hết sức cần thiết. Các bộ có liên quan cần khẩn trương rà soát các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá để trình Chính phủ sửa đổi hoặc sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp.

Đáng quan tâm, ông Nguyễn Hồng Ngọc dẫn chứng các số liệu khảo sát cho biết, việc sử dụng những sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong học sinh ngày một gia tăng. Theo kết quả “Điều tra sức khỏe học sinh Việt Nam năm 2019”, tỷ lệ hiện đang hút thuốc lá điện tử ở học sinh 13-17 tuổi trên phạm vi cả nước là 2,6%, ở học sinh thành thị là 3,4%. Tại các thành phố lớn, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở học sinh hiện rất đáng lo ngại.Theo nghiên cứu về các hành vi nguy cơ đối với sức khỏe học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tại thành phố Hà Nội do Viện Chiến lược và Chính sách y tế, Bộ Y tế thực hiện năm 2020, tỷ lệ hiện đang sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh lớp 8-12 là 8,35%, ở học sinh lớp 10-12 là 12,6%.

Đáng quan tâm, ông Nguyễn Hồng Ngọc dẫn chứng các số liệu khảo sát cho biết, việc sử dụng những sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong học sinh ngày một gia tăng. Theo kết quả “Điều tra sức khỏe học sinh Việt Nam năm 2019”, tỷ lệ hiện đang hút thuốc lá điện tử ở học sinh 13-17 tuổi trên phạm vi cả nước là 2,6%, ở học sinh thành thị là 3,4%. Tại các thành phố lớn, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở học sinh hiện rất đáng lo ngại. Theo nghiên cứu về các hành vi nguy cơ đối với sức khỏe học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông tại thành phố Hà Nội do Viện Chiến lược và Chính sách y tế, Bộ Y tế thực hiện năm 2020, tỷ lệ hiện đang sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh lớp 8-12 là 8,35%, ở học sinh lớp 10-12 là 12,6%.

“Trước hết là Bộ Công Thương cần phối hợp với các bộ có liên quan sớm trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 67/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá.

Năm 2023, Bộ Y tế và các bộ có liên quan cần thực hiện tổng kết, đánh giá 10 năm thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, đánh giá tác động những vấn đề mới phát sinh cần luật hóa, những quy định cần sửa đổi, bổ sung, những hạn chế vướng mắc làm ảnh hưởng đến kết quả thực hiện và có giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật phòng chống tác hại của thuốc lá”, ông Ngọc nói.

Đại diện Hiệp hội thuốc lá Việt Nam, ông Nguyễn Triết - Tổng thư ký Hiệp hội cho rằng, Việt Nam là nước đang phát triển, đang từng bước hội nhập với thế giới. Trong quá trình giao thương, thương mại hóa tự do với các nước trên thế giới, thuốc lá thế hệ đang mới xâm nhập vào Việt Nam thông qua các hình thức như buôn lậu, xách tay. Do vậy, cần có khung pháp lý rõ ràng đối với mặt hàng này để bảo vệ người tiêu dùng.

Trong tham luận gửi đến hội thảo, ông Lê Thành Hưng - Trưởng phòng Tiêu chuẩn nông nghiệp thực phẩm, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay, hiện nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác định thuốc lá làm nóng là sản phẩm thuốc lá. Theo báo cáo của WHO tháng 7/2021, hiện nay đã có 184/193 quốc gia thành viên của tổ chức này quản lý thuốc lá làm nóng theo luật về kiểm soát thuốc lá hoặc phân thuốc lá làm nóng vào danh mục hàng hóa khác.../.

Phương Thảo

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Poly Cup 2023 - Giải Fustal hấp dẫn dành cho sinh viên cả nước

Poly Cup 2023 - Giải Fustal hấp dẫn dành cho sinh viên cả nước

(LĐTĐ) Giải vô địch Futsal Sinh viên toàn quốc - Poly Cup 2023 được đầu tư quy mô, chuyên nghiệp, hứa hẹn sẽ là giải thi đấu thể thao hấp dẫn ...
Đổi mới hình thức tuyên truyền PCCC trong trường học góc nhìn từ huyện Mỹ Đức

Đổi mới hình thức tuyên truyền PCCC trong trường học góc nhìn từ huyện Mỹ Đức

(LĐTĐ) Để đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ tại trường học, Công an huyện Mỹ Đức (Hà Nội) đã chú trọng xây dựng nội dung, đổi mới về hình ...
Chuẩn bị các điều kiện triển khai tốt Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với lớp 4

Chuẩn bị các điều kiện triển khai tốt Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với lớp 4

(LĐTĐ) Học kỳ II năm học 2022 - 2023, các đơn vị, trường học cần chuẩn bị cho công tác tuyển sinh lớp 1 năm học 2023 - 2024, trong đó ...
Quận Tây Hồ tổ chức tập huấn hoạt động nhận ủy thác cho vay

Quận Tây Hồ tổ chức tập huấn hoạt động nhận ủy thác cho vay

(LĐTĐ) Ngày 6/2, Hội Liên hiệp Phụ nữ quận Tây Hồ đã phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội quận tổ chức tập huấn quy trình, phương pháp kiểm ...
Công an huyện Hưng Nguyên bắt đối tượng vận chuyển 4kg ma tuý đá

Công an huyện Hưng Nguyên bắt đối tượng vận chuyển 4kg ma tuý đá

(LĐTĐ) Công an huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) cho biết đang tạm giữ hình sự đối tượng Nguyễn Văn Cảnh (sinh năm 1966), trú tại xóm Bắc Kẻ Gai, xã Hưng ...
Nông dân huyện Mê Linh tích cực xuống đồng sản xuất đầu năm

Nông dân huyện Mê Linh tích cực xuống đồng sản xuất đầu năm

(LĐTĐ) Ngay từ những ngày đầu năm, người dân huyện Mê Linh (thành phố Hà Nội) đã tích cực xuống đồng sản xuất với mong muốn mang về mùa màng bội ...
Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: LHQ triển khai hỗ trợ khẩn cấp

Động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: LHQ triển khai hỗ trợ khẩn cấp

Theo số liệu cập nhật tới sáng 7/2 do Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ công bố, số người thiệt mạng do động đất tại cả nước này và Syria đã ...

Tin khác

[Infographic] Tăng khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân

[Infographic] Tăng khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân

(LĐTĐ) Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 02/2023/QĐ-TTg về khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân. Theo đó, khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân như sau:
Nồm ẩm kéo dài, thiết bị sấy, hút ẩm đắt hàng

Nồm ẩm kéo dài, thiết bị sấy, hút ẩm đắt hàng

(LĐTĐ) Kiểu thời tiết nồm ẩm xuất hiện liên tục trong nhiều ngày gần đây làm nhà cửa ẩm ướt, tạo điều kiện cho nấm mốc, vi khuẩn sinh sôi, phát triển. Nhiều người đã phải tìm mua các thiết bị sấy, hút ẩm, cũng vì thế mà các sản phẩm này đắt hàng hơn bình thường.
Ngư dân Hà Tĩnh - Quảng Bình trúng mùa cá đầu năm

Ngư dân Hà Tĩnh - Quảng Bình trúng mùa cá đầu năm

(LĐTĐ) Những ngày này, ngư dân vùng biển bãi ngang Hà Tĩnh và Quảng Bình rất phấn khởi vì được mùa cá đầu năm, cá bán được giá, đem lại thu nhập cao ngư dân vui xiết.
Thị trường Rằm tháng Giêng: Giá hoa tươi tăng cao

Thị trường Rằm tháng Giêng: Giá hoa tươi tăng cao

(LĐTĐ) Rằm tháng Giêng được xem là một trong những ngày lễ quan trọng trong tháng đầu tiên của năm mới. Cũng chính vì quan niệm "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" mà sức mua của người tiêu dùng ở thời điểm này tăng cao hơn ngày thường.
Mở cửa giao thương sẽ hàn gắn đứt gãy chuỗi cung ứng

Mở cửa giao thương sẽ hàn gắn đứt gãy chuỗi cung ứng

(LĐTĐ) Việc Trung Quốc mở cửa góp phần tháo gỡ khó khăn về nguyên liệu đầu vào, nhất là hàn gắn đứt gãy của chuỗi cung ứng trong mấy năm qua. Như vậy, các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được thuận lợi hơn.
Việc điều chỉnh giá điện năm 2023 sẽ được tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng

Việc điều chỉnh giá điện năm 2023 sẽ được tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng

(LĐTĐ) Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh việc điều chỉnh giá điện sẽ được tính toán, đánh giá, cân nhắc đầy đủ tác động đến lạm phát, đời sống người dân và điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Mức điều chỉnh và thời điểm điều chỉnh sẽ được quyết định trong khung giá của mức bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và phải phù hợp theo thẩm quyền.
Nhộn nhịp mua vàng ngày vía Thần Tài

Nhộn nhịp mua vàng ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) Ghi nhận thực tế, ngay từ rất sớm ngày 31/1, nhiều người dân đã xếp hàng tại một số cửa hàng vàng trên phố Trần Nhân Tông, Cầu Giấy… để mua vàng cầu may đầu năm.
Người dân TP.HCM tấp nập mua vàng ngày vía Thần Tài

Người dân TP.HCM tấp nập mua vàng ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) Ngày 31/1 (ngày Mùng 10 Tết Nguyên đán 2023), người dân thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tấp nập đến các cửa hàng vàng để mua sắm, cầu may cho năm mới trong ngày vía Thần Tài.
Viettel Post tiếp tục đạt mức tăng trưởng 2 con số

Viettel Post tiếp tục đạt mức tăng trưởng 2 con số

(LĐTĐ) Theo kết quả kinh doanh quý IV/2022, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua Viettel Post tăng 29%, đưa tổng doanh thu hợp nhất của Viettel Post đạt mức tăng trưởng 2 con số.
Hà Nội: Nhiều người mua vàng lấy may trước ngày vía Thần Tài

Hà Nội: Nhiều người mua vàng lấy may trước ngày vía Thần Tài

(LĐTĐ) Mua vàng đón lộc Thần Tài ngày mùng 10 tháng Giêng đã trở thành nét đẹp văn hóa của người dân từ nhiều năm nay. Mùa Thần Tài 2023, nhiều người dân không chỉ mua những sản phẩm vàng tài sản, tích lũy an toàn, dễ dàng thanh khoản, mà còn tìm tới những sản phẩm vàng thần tài đặc sắc, giàu ý nghĩa văn hóa, tâm linh may mắn đón lộc, cầu may cho cả năm sung túc, hạnh phúc, thịnh vượng.
Xem thêm
Phiên bản di động