Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Thiếu hành lang pháp lý đồng bộ

(LĐTĐ) Việt Nam đã có Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, song do các văn bản quy phạm pháp luật chưa đồng bộ khiến thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng) vẫn được lưu hành và bày bán công khai. Đáng nói, loại thuốc lá thế hệ mới lại đang “hút hồn” giới trẻ, trong khi mức độ “nguy hiểm” ra sao chỉ mới dừng lại cấp độ cảnh báo chứ chưa có số liệu cụ thể về độ độc hại.
Cần quản lý chặt thuốc lá thế hệ mới Thuốc lá thế hệ mới - Cần sớm được kiểm soát

Có nên bỏ ngỏ thị trường?

Thực tế cho thấy, dù mới được du nhập vào thị trường Việt Nam một vài năm trở lại đây, thế nhưng, sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang cho thấy mức tiêu thụ ngày càng gia tăng. Đặc biệt, do chưa ban hành chính sách quản l‎ý cụ thể, nên toàn bộ các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang lưu thông trên thị trường hiện nay đều là hàng hóa nhập lậu, không có nguồn gốc xuất xứ và tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Quản lý thuốc lá thế hệ mới: Thiếu hành lang pháp lý đồng bộ
Lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý một cơ sở kinh doanh thuốc lá điện tử. Ảnh: Phạm Hạnh

Một số thống kê đưa ra tại Hội thảo “Thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam: Khuyến nghị chính sách” diễn ra mới đây cho thấy, thuốc lá điện tử nhập lậu hiện chiếm tới 90% thị trường thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam. Chia sẻ về nội dung này tại hội thảo, bà Hà Thị Doánh, đại diện Vụ Chính sách - Pháp chế, Tổng cục Quản lý Thị trường (Bộ Công Thương) cho biết, nhu cầu sử dụng thuốc lá thế hệ mới ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, hiện tại, do hành lang pháp lý chưa được thiết lập cho thuốc lá thế hệ mới, hiện tất cả các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam đều được nhập lậu và tiêu thụ tràn lan trên thị trường “chợ đen”. Các sản phẩm nhập lậu này không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có hóa đơn, chứng từ liên quan đến hàng hóa, không bảo đảm an toàn chất lượng.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, lực lượng chức năng đã kiểm tra và xử lý nhiều trường hợp kinh doanh, buôn bán thuốc lá thế hệ mới không rõ nguồn gốc. Tiêu biểu như ngày 23/3 vừa qua, Cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Phú Thọ đã kiểm tra đột xuất hộ kinh doanh Vape Pod System tại thị trấn Cẩm Khê (huyện Cẩm Khê, Phú Thọ), phát hiện cửa hàng này đang kinh doanh hàng hóa là máy hút thuốc lá điện tử và tinh dầu (dùng cho máy hút thuốc lá điện tử) với tổng số lượng gần 100 đơn vị sản phẩm, các sản phầm này đều không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Cũng xử lý về vi phạm này, ngày 7/3/2024, Cục QLTT Thành phố Hồ Chí Minh đã kiểm tra điểm kinh doanh trên đường Lê Văn Khương, phường Hiệp Thành, quận 12. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện 46 chai tinh dầu dùng cho máy hút thuốc lá điện tử; 42 đầu đốt; 20 máy hút thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc xuất xứ. Tổng giá trị hàng hóa hơn 18 triệu đồng. Trước đó, cuối năm 2023, Cục QLTT Hà Nội đã kiểm tra liên tiếp 4 cơ sở kinh doanh thuốc lá điện tử tại quận Đống Đa và quận Hai Bà Trưng. Kết quả, lực lượng chức năng đã thu giữ 10.539 sản phẩm dùng cho thuốc lá điện tử (gồm máy hút thuốc lá điện tử, tinh dầu dùng cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng), tổng giá trị hàng hóa vi phạm gần 2 tỉ đồng...

Từ các vụ việc trên cho thấy, mặc dù ở Việt Nam hiện nay các loại thuốc lá thế hệ mới chưa có chính sách quản lý, chưa được phép lưu hành; tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn có thể tiếp cận các sản phẩm này dễ dàng cả ở trên mạng và chợ truyền thống. Trong khi đó, việc kinh doanh, buôn bán thuốc lá thế hệ mới nhập lậu ngày càng trở nên tinh vi và khó kiểm soát hơn. Đề cập đến vấn đề kiểm soát và quản lý thuốc lá thế hệ mới, đại diện Vụ Chính sách - Pháp chế, Tổng cục QLTT Hà Thị Doánh cho rằng, Việt Nam không nên tiếp tục để ngỏ thị trường cho các sản phẩm lậu hoành hành mà cần ban hành một khung pháp lý đồng bộ, đồng thời áp dụng cho cả thuốc lá điện tử hệ thống đóng có chứa nicotin và thuốc lá làm nóng để giải quyết dứt điểm những bất cập nêu trên, góp phần đẩy lùi tình trạng nhập lậu đang ngày càng gia tăng, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để quản lý mặt hàng này.

Cần khung khổ pháp lý đồng bộ

Với sự phát triển nhanh chóng của sản phẩm thuốc lá thế hệ mới ở cả Việt Nam và tại các nước trên thế giới hiện nay có thể thấy, không chỉ ở Việt Nam, mà tại nhiều nước trên thế giới, thuốc lá thế hệ mới đang cho thấy sự gia tăng nhanh chóng. Trong đó, để kiểm soát và quản lý thuốc lá thế hệ mới, một số quốc gia đã áp dụng lệnh cấm kinh doanh với sản phẩm này, tuy nhiên, việc này cho thấy không khả thi, bởi nó không giải quyết được tận gốc mọi vấn đề. Thực tế, khi người tiêu dùng có nhu cầu, nhưng không thể tìm được nguồn cung hợp pháp, người tiêu dùng đã và sẽ tiếp tục tìm đến các sản phẩm bất hợp pháp với rất nhiều hệ lụy về sức khỏe và kinh tế, xã hội.

Vậy làm sao để quản lý thuốc lá thế hệ mới, trao đổi về nội dung này tại Hội thảo “Thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam: Khuyến nghị chính sách”, ông Nguyễn Chí Nhân, Trưởng Ban Pháp chế Thông tin - Đào tạo (Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam-VTA) chia sẻ, hiện Việt Nam đang thiếu một khung pháp lý phù hợp để quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, dẫn đến nhiều hệ lụy về kinh tế - xã hội, gây thất thu thuế. Ngoài ra, việc chưa có chính sách quản lý cũng đang gây bất cập trong việc xử lý nguồn thuốc lá thế hệ mới nhập lậu; làm bị động cho các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thế hệ mới...“Đã đến lúc cần có sự đánh giá nghiêm túc từ các chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý Nhà nước về vấn đề này”, ông Nhân đề cập.

Để có giải pháp đồng bộ, hiệu quả trong quản lý thuốc lá thế hệ mới, một số chuyên gia cũng kiến nghị, các cơ quan Nhà nước nên khảo cứu kinh nghiệm quốc tế để đưa ra hướng quản lý toàn diện đối với các sản phẩm này, dựa trên tính phù hợp với định nghĩa của hệ thống pháp luật Việt Nam, cũng như trên cơ sở phân tích các tác động đến người tiêu dùng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý Nhà nước.

Đồng thời, Chính phủ cần có sự tăng cường hợp tác với các chủ thể của ngành thuốc lá, các hiệp hội tiêu dùng, tổ chức nghiên cứu - khoa học uy tín độc lập để nắm bắt xu hướng phát triển của thuốc lá mới, đặc điểm cấu tạo và sự phát triển của từng loại sản phẩm, cập nhật bằng chứng khoa học đúng đắn, tiếp tục hoàn thiện khung chính về quản lý, giảm thiểu tác hại, nâng cao nhận thức thực chất đối với người sử dụng.

Một khung pháp lý toàn diện cho thuốc lá thế hệ mới, trong đó làm rõ các khái niệm về thuốc lá thế hệ mới, các danh mục sản phẩm, quy định chặt chẽ tiêu chuẩn, quy chuẩn, ghi nhãn, quảng cáo, dán cảnh báo, quy định thuế, mức độ xử phạt hành chính và xử lý hình sự… Nếu không, thuốc lá thế hệ mới ngày càng lên ngôi. Giới trẻ cứ “mê” hút mà không hề sợ tác hại của nó gây ra với chính mình ra sao, điều này sẽ vô cùng nguy hiểm.

Đỗ Đạt

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Mang niềm vui đến đoàn viên, người lao động với “Bữa cơm Công đoàn”

Mang niềm vui đến đoàn viên, người lao động với “Bữa cơm Công đoàn”

(LĐTĐ) Từ chương trình “Bữa cơm Công đoàn”, cán bộ, giáo viên, nhân viên Trường Tiểu học Thăng Long (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã nhận được những suất cơm ngon, đầy đủ dưỡng chất. Thông qua chương trình, Ban Chấp hành Công đoàn Nhà trường mong muốn góp phần đảm bảo sức khỏe cho đoàn viên, người lao động. Qua đó khích lệ cán bộ, giáo viên, nhân viên yên tâm làm việc, cống hiến cho đơn vị.
Con đoàn viên, người lao động thành phố Vinh tham gia khóa học bơi miễn phí

Con đoàn viên, người lao động thành phố Vinh tham gia khóa học bơi miễn phí

(LĐTĐ) Sáng ngày 14/7, Liên đoàn Lao động TP Vinh và Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Nghệ An phối hợp tổ chức bế mạc khóa đào tạo bơi và phòng chống đuối nước cho con đoàn viên, người lao động
Giải cứu 9 người bị mắc kẹt trong thang máy tại thành phố Hồ Chí Minh

Giải cứu 9 người bị mắc kẹt trong thang máy tại thành phố Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Ngay sau khi nhận thông tin, Công an quận 5, Công an Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã điều động Đội Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ xuất 2 xe chuyên dụng cùng 12 cán bộ chiến sĩ đến địa điểm xảy ra tai nạn, phối hợp công an địa phương thực hiện công tác cứu nạn.
Toàn cảnh vụ nổ súng khiến ứng cử viên tổng thống Mỹ Donald Trump bị thương

Toàn cảnh vụ nổ súng khiến ứng cử viên tổng thống Mỹ Donald Trump bị thương

Một người tham gia cuộc vận động tranh cử đã chết trong khi một người khác đang trong tình trạng nguy kịch. Kẻ nổ súng đã bị đặc vụ Mỹ tiêu diệt.
Sôi động Ngày hội đạp xe hành trình xanh “Sắc sen Tây Hồ”

Sôi động Ngày hội đạp xe hành trình xanh “Sắc sen Tây Hồ”

(LĐTĐ) Trong khuôn khổ Lễ hội Sen Hà Nội và giới thiệu sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc năm 2024, sáng 14/7, tại vườn hoa Lạc Long Quân, Ủy ban nhân dân (UBND) quận Tây Hồ cùng các nhà đồng hành phối hợp tổ chức Ngày hội đạp xe hành trình xanh "Sắc sen Tây Hồ". Ngày hội thu hút sự tham gia của 7.000 người dân, sự kiện đã được xác lập Kỷ lục Việt Nam.
Thành phố Hồ Chí Minh: Cháy nhà trong hẻm khiến 3 người tử vong

Thành phố Hồ Chí Minh: Cháy nhà trong hẻm khiến 3 người tử vong

(LĐTĐ) Trước khi vụ cháy xảy ra, đã có một tiếng nổ lớn làm rung chuyển cả khu vực, sau đó lửa bao trùm cả căn nhà, người dân đã sử dụng hàng chục bình cứu hỏa mini để dập lửa nhưng bất thành.
4/4 học sinh Việt Nam giành Huy chương tại Olympic Sinh học quốc tế

4/4 học sinh Việt Nam giành Huy chương tại Olympic Sinh học quốc tế

(LĐTĐ) Thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), tham dự kỳ thi Olympic Sinh học quốc tế (IBO) năm 2024, 4/4 học sinh Việt Nam đều giành Huy chương với 3 Huy chương Vàng và 1 Huy chương Bạc; đứng thứ 3/81 quốc gia, vùng lãnh thổ tham dự.

Tin khác

Bệnh viện Bạch Mai kéo dài thời gian khám bệnh ngoài giờ đến 21h hàng ngày

Bệnh viện Bạch Mai kéo dài thời gian khám bệnh ngoài giờ đến 21h hàng ngày

(LĐTĐ) Từ 1/8 tới, người dân có thể đăng ký khám bệnh ngoài giờ làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai từ 17 - 21h hàng ngày.
Nâng cao nhận thức cho phụ nữ về chăm sóc sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân

Nâng cao nhận thức cho phụ nữ về chăm sóc sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân

(LĐTĐ) Công tác Dân số là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước, là một trong những vấn đề kinh tế - xã hội hàng đầu, là yếu tố nâng cao chất lượng cuộc sống của từng người, từng gia đình và toàn xã hội. Trong đó, chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ, trẻ em là vấn đề mà xã hội rất quan tâm.
Hà Nội tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh bạch hầu

Hà Nội tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh bạch hầu

(LĐTĐ) Chiều 11/7, Sở Y tế Hà Nội tổ chức tập huấn công tác phòng, chống dịch bệnh bạch hầu dưới hình thức trực tuyến tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba khám bệnh miễn phí cho hơn 100 đối tượng chính sách

Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba khám bệnh miễn phí cho hơn 100 đối tượng chính sách

(LĐTĐ) Sáng 10/7, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba phối hợp với Ban Chỉ huy quân sự huyện Mỹ Đức tổ chức khám, chăm sóc sức khoẻ, cấp phát thuốc miễn phí và tặng quà cho đối tượng chính sách, người có công tại xã Xuy Xá (Mỹ Đức), nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024).
Chủ động tăng cường công tác phòng, chống bệnh bạch hầu

Chủ động tăng cường công tác phòng, chống bệnh bạch hầu

(LĐTĐ) Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) vừa có Công văn số 614/DP-DT gửi Sở Y tế tỉnh Nghệ An; Sở Y tế tỉnh Bắc Giang; Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương về việc chủ động tăng cường công tác phòng, chống bệnh bạch hầu.
Hà Nội ghi nhận thêm 118 ca mắc sốt xuất huyết

Hà Nội ghi nhận thêm 118 ca mắc sốt xuất huyết

(LĐTĐ) Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần qua toàn Thành phố ghi nhận 118 ca mắc sốt xuất huyết; bệnh nhân phân bố tại 21 quận, huyện, trong đó phần lớn bệnh nhân ghi nhận tại huyện Đan Phượng.
Trả giá đắt vì dễ dãi làm đẹp

Trả giá đắt vì dễ dãi làm đẹp

(LĐTĐ) Làm đẹp là nhu cầu chính đáng của chị em phụ nữ. Tuy nhiên, đặt nhầm niềm tin khi sử dụng dịch vụ làm đẹp tại các cơ sở kém chất lượng, không phép, sử dụng thuốc làm đẹp không rõ nguồn gốc xuất xứ… khiến không ít người gặp biến chứng khó phục hồi.
Xử phạt quán ăn không có Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm

Xử phạt quán ăn không có Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm

(LĐTĐ) Cơ sở chế biến cơm suất, kinh doanh dịch vụ ăn uống (số 689 Phạm Văn Đồng, phường Cổ Nhuế 1, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) vừa bị xử phạt 12,5 triệu đồng do kinh doanh dịch vụ ăn uống loại hình chế biến suất ăn sẵn mà không có Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.
Bảo hiểm y tế - tấm thẻ vàng bảo vệ sức khỏe mỗi người dân

Bảo hiểm y tế - tấm thẻ vàng bảo vệ sức khỏe mỗi người dân

(LĐTĐ) Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) tăng dần qua các năm, tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân. Cùng đó, hệ thống cơ sở y tế ngày càng được mở rộng, chất lượng dịch vụ y tế, đặc biệt hệ thống y tế cơ sở ngày càng được củng cố, hoàn thiện, qua đó góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, chăm sóc sức khỏe người dân.
Mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình, học sinh, sinh viên từ ngày 1/7/2024

Mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình, học sinh, sinh viên từ ngày 1/7/2024

(LĐTĐ) Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 của Chính phủ, từ ngày 1/7/2024, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng. Do đó, mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) của hộ gia đình và học sinh, sinh viên có sự thay đổi.
Xem thêm
Phiên bản di động