Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp

(LĐTĐ) Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Trình UNESCO hồ sơ "Nghệ thuật Xòe Thái" và "Nghệ thuật làm gốm của người Chăm"

Theo thông tin từ Cục Di sản văn hoá, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, vào hồi 16 giờ 12 phút, ngày 29/11/2022 giờ địa phương (tức 22 giờ 12 phút ngày 29/11/2022 giờ Việt Nam), tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra tại Rabat, thủ đô của Vương quốc Ma-rốc, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là một trong 56 hồ sơ được xem xét trong kỳ họp này.

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp
Đoàn Việt Nam tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO. (Ảnh: Thu Trang).

Theo Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Hồ sơ đề cử di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đáp ứng những tiêu chí sau để ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Thứ nhất, di sản này liên quan đến nghề thủ công truyền thống làm gốm Chăm bằng tay và sử dụng các công cụ đơn giản. Chủ thể văn hóa và người thực hành chủ yếu là phụ nữ Chăm. Tri thức và kỹ năng làm nghề được trao truyền trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Việc trao truyền được thực hiện bằng biện pháp kể chuyện và thực hành hàng ngày.

Di sản thu hút sự trao đổi và tương tác giữa những người thực hành nghề, các sinh hoạt xã hội và nâng cao vai trò của người phụ nữ Chăm trong xã hội hiện đại. Di sản gắn liền với nghệ thuật trình diễn dân gian, phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội, trong đó có các nghi lễ liên quan đến ông tổ nghề làm gốm của người Chăm. Nghề làm gốm của người Chăm góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Chăm ở Đông Nam Á.

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp
Ảnh tư liệu của Cục Di sản văn hoá.

Thứ hai, hồ sơ cho biết hiện nay số lượng nghệ nhân, người thực hành và người học nghề tại các làng gốm còn ít. Dù có nhiều nỗ lực bảo vệ, di sản vẫn có nguy cơ mai một bởi nhiều mối đe dọa khác nhau như sự đô thị hóa ảnh hưởng đến không gian của các làng nghề thủ công truyền thống và ảnh hưởng đến nguồn nguyên liệu sẵn có, chi phí cho nguyên liệu tăng cao, nghệ nhân lành nghề tuổi cao, thế hệ trẻ không hứng thú với nghề, sản phẩm thiếu sự đa dạng và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Thứ ba, hồ sơ trình bày chi tiết kế hoạch bảo vệ di sản, kế hoạch này sẽ được thực hiện trong bốn năm (2023–2026). Các mục tiêu của mỗi năm, các hoạt động cụ thể và kết quả dự kiến được trình bày rõ ràng trong hồ sơ. Các hoạt động bảo vệ được đề xuất nhằm giải quyết những thách thức được nêu trong tiêu chí U.2. và bao gồm việc đào tạo, tư liệu hóa, giải quyết các vấn đề liên quan đến nguồn nguyên liệu và tạo sinh kế bền vững cho những người hành nghề. Hồ sơ đã trình bày một thời gian biểu và ngân sách chi tiết.

Thứ tư, cộng đồng, các nhóm và cá nhân có liên quan đã tham gia vào quá trình đề cử bằng cách cung cấp thông tin và đóng góp vào quá trình kiểm kê. Nhiều thành viên trong cộng đồng đã tham gia vào việc quay phim và chụp ảnh quá trình làm gốm và thờ cúng tổ nghề. Hơn nữa, 354 nghệ nhân đã đồng thuận về việc đề cử di sản này vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Hồ sơ cho biết, du khách muốn tham gia nghi lễ thờ tổ nghề cần phải tuân thủ một số quy tắc phong tục nhất định.

Cuối cùng, di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và Báo cáo kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên Hệ thống thông tin quản lý di sản văn hóa phi vật thể của Cục Di sản văn hóa. Các Sở và viện nghiên cứu thực hiện việc kiểm kê ở cấp tỉnh, thành phố và cấp quốc gia. Hồ sơ cho biết việc kiểm kê di sản thu hút sự tham gia của cộng đồng ở làng Bàu Trúc và Bình Đức, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận, Trung tâm Nghiên cứu và trưng bày văn hóa Chăm (tỉnh Ninh Thuận) vào việc khảo sát, kiểm kê, quay phim và chụp ảnh. Kết quả kiểm kê được cập nhật hàng năm, trước 31/10.

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO.

Tại phiên họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO chiều qua 29/11, thay mặt Quốc gia thành viên có di sản được ghi danh, PGS.TS. Lê Thị Thu Hiền, Cục trưởng, Cục Di sản văn hóa, đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phát biểu đáp từ, cam kết thực hiện các biện pháp bảo vệ các giá trị của nghề làm gốm của người Chăm, cám ơn Hội đồng thẩm định, các thành viên của Ủy ban Liên Chính phủ, Ban thư ký đã làm việc tận tình để ghi danh di sản này của Việt Nam.

Phương Bùi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

[Infographic] Tăng khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân

[Infographic] Tăng khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân

(LĐTĐ) Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 02/2023/QĐ-TTg về khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân. Theo đó, khung giá của mức giá bán lẻ điện ...
Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

(LĐTĐ) Nhà thơ, nhà báo Lê Tiến Vượng vừa cho ra mắt cùng lúc hai tập thơ là “Lục bát đùa chơi” và “Lục bát thế thời”. Ông tìm thơ ngay ...
Huyện Thạch Thất tăng cường tuyên truyền PCCC cho học sinh sinh viên

Huyện Thạch Thất tăng cường tuyên truyền PCCC cho học sinh sinh viên

(LĐTĐ) Nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho học sinh, sinh viên, Công an huyện Thạch Thất (Hà Nội) đã ...
Đại biểu Quốc hội đề nghị xây dựng Luật Bản dạng giới

Đại biểu Quốc hội đề nghị xây dựng Luật Bản dạng giới

(LĐTĐ) Nghiên cứu trên thế giới cho thấy LGBT là cộng đồng người chiếm tỷ lệ từ 3 đến 7% dân số thế giới, trong đó tỷ lệ người chuyển giới ...
Mức lệ phí đăng ký thường trú, tạm trú

Mức lệ phí đăng ký thường trú, tạm trú

(LĐTĐ) Theo Thông tư 75/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành, từ ngày 5/2/2023, mức lệ phí đăng ký cư trú và các đối tượng được miễn lệ phí đăng ký ...
Thanh niên Thanh Oai lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng

Thanh niên Thanh Oai lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng

(LĐTĐ) Hòa cùng không khí giao nhận quân năm 2023 của thành phố Hà Nội, sáng 6/2, tại Sân vận động huyện Thanh Oai có rất đông người dân và người ...
Quảng Bình: Hơn 1.000 tân binh lên đường nhập ngũ

Quảng Bình: Hơn 1.000 tân binh lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Trong không khí náo nức của những ngày đầu Xuân, ngày (6/2) tại tỉnh Quảng Bình tổ chức giao nhận 1.131 thanh niên ưu tú lên đường nhập ngũ. Trong ...

Tin khác

Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

Nhà thơ Lê Tiến Vượng: "Chọn lục bát để chuyển tải những câu chuyện"

(LĐTĐ) Nhà thơ, nhà báo Lê Tiến Vượng vừa cho ra mắt cùng lúc hai tập thơ là “Lục bát đùa chơi” và “Lục bát thế thời”. Ông tìm thơ ngay trong đời sống thực và được ví như phóng sự xã hội. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với nhà thơ, nhà báo Lê Tiến Vượng về chuyện sáng tác.
Đêm thơ Nguyên Tiêu: Lễ hội mới với người yêu thơ

Đêm thơ Nguyên Tiêu: Lễ hội mới với người yêu thơ

(LĐTĐ) Tối qua (5/2), Đêm thơ Nguyên Tiêu tại Hoàng thành Thăng Long đã diễn ra đầy cung bậc cảm xúc, trở thành một lễ hội mới với người yêu thơ trong cả nước.
"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

"Phấn khởi, tự hào đi cùng với đó là trọng trách to lớn"

(LĐTĐ) Đó là chia sẻ của Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Quảng Nam Hồ Quang Bửu tại Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Tết Nguyên tiêu ở Hội An diễn ra vào sáng ngày 5/2.
Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

Đặc sắc Lễ hội Tết Nguyên Tiêu TP.HCM

(LĐTĐ) Chiều 5/2, hàng nghìn người tập trung về các tuyến đường khu vực Chợ Lớn (quận 5, thành phố Hồ Chí Minh - TP.HCM) để chiêm ngưỡng đoàn diễu hành gồm các đội lân sư - rồng, xe hoa, nhân vật hóa trang..., mừng Tết Nguyên Tiêu của cộng đồng người Hoa ở TP.HCM.
Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

Hà Tĩnh - Quảng Bình: Tổ chức Lễ hội Cầu ngư đầu năm

(LĐTĐ) Với bà con ngư dân ở Hà Tĩnh và Quảng Bình, Lễ hội Cầu ngư đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tâm linh. Lễ hội Cầu ngư cũng là dịp để người dân biểu thị sức mạnh đoàn kết, nỗ lực gìn giữ văn hóa truyền thống của cha ông.
Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

Chùm ảnh: Hàng ngàn người nô nức tham gia trẩy hội Đền Và

(LĐTĐ) Theo phong tục cổ truyền, vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Đền Và sẽ mở hội chính với lễ rước long ngai bài vị Tam vị Đức Thánh Tản qua sông Hồng sang đền Ngự Dội thuộc xã Vĩnh Ninh (huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc). Xuân Quý Mão 2023, Đền Và vào kỳ chính hội và được tổ chức với quy mô lễ hội vùng. Hàng nghìn du khách thập phương đã tìm về Sơn Tây tham gia trẩy hội Đền Và.
Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

Hàng nghìn người dâng lễ chùa Ngọc Hoàng vào rằm tháng Giêng

(LĐTĐ) Ngày 5/2 (rằm tháng Giêng âm lịch), hàng nghìn du khách đổ về chùa Phước Hải (còn gọi là chùa Ngọc Hoàng) tại đường Mai Thị Lựu, phường Đa Kao, quận 1, TP.HCM để lễ bái đầu năm.
Ngày thơ Việt Nam - Điểm hẹn văn hóa của những người yêu thơ

Ngày thơ Việt Nam - Điểm hẹn văn hóa của những người yêu thơ

(LĐTĐ) Tối nay (5/2), sự kiện chính của Ngày thơ Việt Nam với chủ đề "Nhịp điệu mới" sẽ được tổ chức tại Hoàng Thành Thăng Long nhằm tăng hiệu quả âm thanh, ánh sáng và tính sân khấu của sự kiện.
Hàng ngàn du khách dự hội Đền Và xuân Quý Mão

Hàng ngàn du khách dự hội Đền Và xuân Quý Mão

(LĐTĐ) Dân gian có câu: “Thứ nhất là hội Đền Và/Thứ nhì Hội Nả, thứ ba Hội Thầy”. Vùng xứ Đoài xưa có đến hơn 200 điểm di tích thờ Đức Thánh Tản, tuy nhiên hội Đền Và thị xã Sơn Tây là lễ hội lớn nhất.
Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

Gấp rút chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 21 tại Hoàng thành Thăng Long

(LĐTĐ) Lần đầu tiên Ngày thơ Việt Nam sẽ được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long và mời đạo diễn sân khấu dàn dựng.
Xem thêm
Phiên bản di động