Làm rõ giá trị lịch sử văn hóa chùa Linh Quang

Dự Tọa đàm có các đại biểu: Thượng tọa Thích Minh Trí, Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội; ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì; đại diện Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội, Phòng Quản lý di sản văn hóa Hà Nội; đại diện Cục Di sản văn hóa, Viện Khảo cổ học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm, các phòng nghiệp vụ cơ sở Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội. Đặc biệt, Tọa đàm có sự hiện diện nhiều nhà khoa học.

Hội nghị Tọa đàm giá trị lịch sử văn hoá chùa Linh Quang (chùa Ổi).

Về di tích chùa Linh Quang, ông Nguyễn Duy Nhật, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thanh Liệt cho biết, ngày 23/4/2024, thôn Văn, xã Thanh Liệt đã tổ chức hội nghị họp lấy ý kiến cộng đồng dân cư của thôn về việc phục dựng lại ngôi chùa cổ Linh Quang hay còn gọi là chùa Ổi. Tại hội nghị, qua ý kiến của đại diện nhân dân cho thấy mong muốn phục dựng lại ngôi chùa để người dân có không gian sinh hoạt tâm linh và bảo tồn giá trị văn hóa của địa phương.

Ngày 12/5/2024 cán bộ và nhân dân thôn Văn đã có đơn gửi Ủy ban nhân dân xã đề nghị về việc xin phục phục dựng lại ngôi chùa cổ Linh Quang. Ngày 18/6/2024 Ủy ban nhân dân xã Thanh Liệt có báo cáo số 158 gửi Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì và các phòng ban chuyên môn của huyện về việc khôi phục chùa Linh Quang tại thôn Văn xã Thanh Liệt.

Trong báo cáo có nêu rõ: Đây là một ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời Lê khoảng năm 1740. Do ảnh hưởng của chiến tranh và thời gian nên dấu tích từ lâu không còn nữa, hiện chỉ còn am thờ với diện tích khoảng 20m2; bên trong có bày tượng Phật và hàng năm được người dân trông nom thờ cúng. Đến nay cán bộ và nhân dân thôn Văn có nguyện vọng được phục dựng lại ngôi chùa và cải tạo khuôn viên chùa để phục vụ nhu cầu tâm linh của người dân.

Ngày 13/5/2024 Ủy ban nhân dân xã Thanh Liệt tổ chức hội nghị về việc xin ý kiến phục dựng lại chùa Linh Quang. Tại buổi họp, hội nghị đã nhất trí việc phục dựng chùa Linh Quang bằng nguồn vốn kinh phí xã hội hóa của các tổ chức, cá nhân và nhân dân thôn Văn đóng góp. Đồng thời, báo cáo đề xuất Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Lâm Biền.

Thể theo nguyện vọng của đảng ủy, chính quyền và nhân dân xã Thanh Liệt, ngày 18/7/2024, Ban Quản lý di tích danh thắng Hà Nội và các phòng ban chức năng huyện Thanh Trì, đại diện xã, thôn cùng tiến hành tham gia kiểm tra hiện trạng tại chùa Linh Quang và lập biên bản kiểm tra hiện trạng di tích chùa Linh Quang. Đến ngày 19/7/2024 Phòng Văn hóa và Thông tin có Báo cáo số 33/BC-VHTT về việc xin khôi phục chùa Linh Quang xã Thanh Liệt...

Được sự nhất trí của huyện Thanh Trì, Ủy ban nhân dân xã Thanh Liệt đã tổ chức Hội nghị Tọa đàm, mời các nhà khoa học, các nhà quản lý cùng thảo luận và tìm hiểu về những giá trị lịch sử văn hoá chùa Linh Quang.

Tại Tọa đàm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì Nguyễn Văn Hưng cho biết, Thanh Trì là địa bàn có rất nhiều di tích, vì vậy, huyện Thanh Trì rất quan tâm đến việc tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử. Thanh Trì hiện nay đang thực hiện kiểm kê, lập hồ sơ khoa học cho các hiện vật, cổ vật, thực hiện phiên âm, dịch nghĩa tư liệu Hán Nôm, lập bản đồ hệ thống di tích, số hóa dữ liệu về các di tích để phát huy hơn nữa giá trị di sản.

Đối với chùa Linh Quang, theo tâm tư nguyện vọng của nhân dân thôn Văn, phục dựng/trùng tu/tôn tạo ngôi chùa. Lãnh đạo huyện, xã đang rất quan tâm đến nguyện vọng của nhân dân. Tuy nhiên, để phục dựng/trùng tu/tôn tạo rất cần có chứng cứ chứng minh các giá trị lịch sử của ngôi chùa. Chính vì vậy, ý kiến của các nhà khoa học, lãnh đạo, các nhà quản lý văn hóa là vô cùng quan trọng để trao đổi, cung cấp thông tin nhận diện dấu ấn, minh chứng về sự tồn tại của ngôi chùa.

Tọa đàm đã nhận được các ý kiến tham luận của các nhà khoa học thuộc Cục Di sản văn hóa, Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Các tham luận đã nêu bật giá trị lịch sử văn hóa của di tích chùa Linh Quang từ góc độ vị trí địa lý, giá trị lịch sử - văn hóa, lịch sử hình thành, tôn giáo, tín ngưỡng, cảnh quan thiên nhiên, kiến trúc của di tích…. Qua đó, góp phần minh chứng giá trị và xác định rõ nguồn gốc lịch sử hình thành của di tích chùa Linh Quang xưa và thực trạng của ngôi chùa hiện nay.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì Nguyễn Văn Hưng cho biết, huyện Thanh Trì rất quan tâm đến việc tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đạt Thức, Cục Di sản văn hóa, xuất phát từ yêu cầu và nguyện vọng của nhân dân, nên nhân dân mới đề xuất các cơ quan, ban ngành tu bổ chùa Linh Quang. Vì vậy, cần nhận diện di sản này rõ ràng hơn, nhằm có cơ sở khoa học để tu bổ, tôn tạo. “Chúng ta hoàn toàn tin tưởng rằng, di sản văn hóa chùa Linh Quang sẽ được bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống văn hóa của người dân”, Tiến sĩ Nguyễn Đạt Thức nhấn mạnh. Đồng thời, đề nghị các đồng chí lãnh đạo huyện cần thẳng thắn trao đổi các vấn đề liên quan đến khu vực bảo tồn, tu bổ, tôn tạo để cùng tìm ra giải pháp hiệu quả nhất.

Nhà nghiên cứu văn hóa di sản, Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Lâm Biền đã phân tích về ý nghĩa của tên chùa Linh Quang, đồng thời cho rằng, “ngôi chùa đáp ứng tâm hồn của con người, con người đang muốn tĩnh tâm để tạo lẽ đời, chứ không phải nơi khác có chùa, chúng ta cũng có chùa”. Việc phục dựng chùa được sự ủng hộ của đảng ủy, chính quyền và nhân dân, điều này mang ý nghĩa lớn trong đời sống tâm linh của người dân thôn Văn cũng như của xã Thanh Liệt. Việc tu bổ, tôn tạo phải chú ý đến hướng chùa, cây cối, các mặt phong thủy tốt đẹp nhất.

Cùng đó, ý kiến của các nhà quản lý cùng đại diện các ban, ngành liên quan cho thấy sự đánh giá cao về giá trị lịch sử văn hóa di tích chùa Linh Quang cũng như thể hiện sự đồng thuận với quan điểm của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc đề xuất các cơ quan có thẩm quyền xin phép phục dựng chùa Linh Quang bằng nguồn kinh phí xã hội hoá của các tổ chức, cá nhân và nhân dân thôn Văn đóng góp là một trong những phương án đáng cân nhắc, nhằm phục hồi lại quy mô trước đây của ngôi chùa; phục hồi không gian văn hóa tâm linh, đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân xã Thanh Liệt.

Các đại biểu cũng cho rằng, căn cứ thực tế tại địa phương, cần lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế có đủ điều kiện hành nghề lập hồ sơ thiết kế xây dựng phương án phục dựng ngôi chùa phù hợp theo phong cách kiến trúc truyền thống, đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt tâm linh, có sự đồng thuận nhất trí của Đảng, chính quyền và nhân dân địa phương và chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.

Bảo Thoa