Kỳ 2: Kinh tế số - động lực tăng trưởng mới của Thủ đô

Môi trường số sống động hơn, kết nối hơn

Trong chiến lược phát triển dài hạn, kinh tế số không chỉ giúp Hà Nội duy trì tốc độ tăng trưởng, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.

Nhà nghiên cứu Lê Xuân Mạnh - Giảng viên Học viện Bưu chính viễn thông nhấn mạnh: Là trung tâm giáo dục, nghiên cứu và khoa học - công nghệ lớn của cả nước, Hà Nội có lợi thế đặc biệt trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhiều doanh nghiệp công nghệ số, startup, trung tâm nghiên cứu được hình thành, góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.

Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến với sự phát triển của ngân hàng số, ví điện tử, mã QR. Hoạt động mua bán trực tuyến, sàn thương mại điện tử và mô hình “chợ số” từng bước giúp hộ kinh doanh, tiểu thương tiếp cận khách hàng rộng hơn, giảm chi phí trung gian và tăng khả năng cạnh tranh.

Khi các doanh nghiệp, cộng đồng và chính quyền cùng tham gia vào quá trình số hóa, một chuỗi giá trị mới được hình thành, linh hoạt, minh bạch và giàu sức cạnh tranh.

Doanh nghiệp triển khai hóa đơn điện tử, hợp đồng điện tử, phần mềm quản trị số nhằm tối ưu quy trình, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất. Người dân cũng ngày càng quen thuộc với mua sắm online, giao dịch điện tử, làm việc từ xa - góp phần hình thành môi trường kinh tế dựa trên dữ liệu và nền tảng công nghệ.

Khi người dân quen với giao dịch điện tử, mua sắm trực tuyến, sử dụng dịch vụ thanh toán QR và ứng dụng số trong đời sống hàng ngày, môi trường kinh tế số trở nên sinh động và hiệu quả hơn. Không chỉ tạo ra tiện ích cho người tiêu dùng, điều này còn giúp các doanh nghiệp thu thập dữ liệu hành vi để tối ưu chiến lược kinh doanh và tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn.

Đặc biệt, khi các dịch vụ mới như tư vấn trực tuyến, họp từ xa, đào tạo online và làm việc từ xa trở nên phổ biến, thị trường lao động bắt đầu chuyển dịch, tạo cơ hội việc làm linh hoạt và mở rộng mạng lưới hoạt động cho doanh nghiệp. Đây chính là sự kết hợp giữa nền tảng công nghệ và hành vi tiêu dùng mới - biểu hiện rõ rệt của kinh tế số.

Kinh tế số không chỉ giúp Hà Nội duy trì nhịp độ tăng trưởng mà còn đặt nền tảng cho một đô thị thông minh, sáng tạo và kết nối toàn cầu. Khi các doanh nghiệp, cộng đồng và chính quyền cùng tham gia vào quá trình số hóa, một chuỗi giá trị mới được hình thành, linh hoạt, minh bạch và giàu sức cạnh tranh.

Với mục tiêu trở thành “đô thị thông minh - trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực”, Hà Nội đang tận dụng mọi nguồn lực từ chính sách, hạ tầng số, đến lực lượng doanh nghiệp và người dân để biến kinh tế số thành trụ cột tăng trưởng mới, kiến tạo sức mạnh bền vững cho Thủ đô.

Kiến tạo tương lai bền vững

Tại Hội nghị gặp mặt các doanh nghiệp tiêu biểu trên địa bàn Thành phố Hà Nội đầu năm 2026, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Thủ đô đã thể hiện rõ vai trò tiên phong, tinh thần đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng linh hoạt trước thách thức.

Năm 2025, GRDP của Hà Nội đạt 8,16%, vượt mục tiêu 8,0% và cao hơn mức 6,52% của năm 2024; quy mô nền kinh tế đạt khoảng 63,5 tỷ USD, giữ vững vị trí thứ 2 cả nước; thu ngân sách nhà nước trên địa bàn vượt 711 nghìn tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay. Toàn Thành phố có hơn 424.000 doanh nghiệp đang hoạt động, số doanh nghiệp đăng ký mới và tổng vốn đăng ký tăng mạnh, cho thấy niềm tin và sức sống của khu vực doanh nghiệp.

Thành phố định hướng phát triển đồng bộ ba trụ cột kinh tế - môi trường - xã hội, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đóng góp của TFP (năng suất các yếu tố tổng hợp) đạt 60%; kinh tế số chiếm 35% GRDP năm 2026 và 40% năm 2030; tổng vốn đầu tư xã hội đạt 730 nghìn tỷ đồng năm 2026 và 5 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2030.

Trong bức tranh tăng trưởng đó, doanh nghiệp Thủ đô được xác định là lực lượng chủ lực, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh và công nghiệp văn hóa, với tỷ trọng đạt 6% GRDP năm 2026 và 8% năm 2030.

Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng hai con số bình quân giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, quy mô GRDP ước đạt khoảng 70,7 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 7.900 USD, tổng vốn đầu tư xã hội lên đến 750 nghìn tỷ đồng. Chủ đề hành động năm 2026 được xác định là “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, chính quyền Hà Nội cam kết đồng hành chặt chẽ, thực chất cùng doanh nghiệp bằng những giải pháp cụ thể, quyết liệt.

Trong đó, Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm ít nhất 30% thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ so với quy định hiện hành; xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi, quỹ đất sạch cho các dự án chiến lược;

Thúc đẩy chuyển giao công nghệ thông qua các chương trình hợp tác công - tư; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các trung tâm đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp; đồng thời mở rộng tiếp cận thị trường quốc tế thông qua các hội chợ, diễn đàn kết nối đối tác. Thành phố khẳng định sẽ kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đồng hành chia sẻ rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp bằng hành động cụ thể, nhất quán.

Bảo Thoa - Phương Ngân