Kiến tạo phát triển, đồng hành với người dân, doanh nghiệp

Trong bối cảnh các động lực tăng trưởng đang thu hẹp dần dư địa, năng lực cạnh tranh quốc gia là yếu tố hết sức quan trọng để thu hút nguồn lực trong và ngoài nước phục vụ nhu cầu phát triển của đất nước. Muốn thu hút tối đa nguồn lực, môi trường đầu tư phải thông thoáng, bộ máy nhà nước phải thay đổi cung cách hoạt động để đồng hành với người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đặt ra yêu cầu chiến lược: Phải đổi mới tư duy quản trị quốc gia, chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo phát triển.

Tại Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII, Ban Chấp hành Trung ương tiếp tục nhấn mạnh chủ trương đổi mới quản trị quốc gia với những nội hàm cụ thể hơn gắn với việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới xác định nhiệm vụ: “Ðổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tập trung quản lý phát triển; bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của người dân”.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025.

Trên cơ sở nghị quyết của Đảng, trong nhiều bài phát biểu, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn nhấn mạnh các yêu cầu liên quan tới đổi mới quản trị quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia: Pháp luật phải được xây dựng, hoàn thiện theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của mọi quyết sách. Các cơ quan hành chính nhà nước phải chuyển từ mô hình quản lý sang mô hình phục vụ, đồng hành với người dân, doanh nghiệp để tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh.

Khi Quốc hội xem xét bất kỳ một dự án luật, dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật nào cũng đều có đánh giá tác động rất chi tiết về việc chính sách mới có gây cản trở, khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh không, có tạo ra thủ tục hành chính mới không. Chính phủ kiên quyết yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Kết quả rất ấn tượng là sau 5 năm, nước ta đã cắt giảm được 3.241 quy định kinh doanh.

Đáng chú ý, năm 2025, Đảng ta tiếp tục ban hành chủ trương, chính sách thúc đẩy đổi mới quản trị quốc gia. Nghị quyết số 57-NQ/TW (ngày 22/12/2024) xác định chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đổi mới quản trị quốc gia. Nghị quyết số 59-NQ/TW (ngày 24/1/2025) nhấn mạnh quan điểm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, làm chủ thể, động lực, lực lượng chủ công và đối tượng thụ hưởng chính các lợi ích của hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 66-NQ/TW (ngày 30/4/2025) yêu cầu trong năm 2025 phải cơ bản hoàn thành tháo gỡ điểm nghẽn do quy định của pháp luật; pháp luật phải đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Nghị quyết số 68-NQ/TW (ngày 4/5/2025) xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, hướng đến mục tiêu năm 2030 trở thành động lực quan trọng nhất, thúc đẩy cải cách thể chế, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch và bảo đảm quyền tự do kinh doanh. Cùng với đó, một loạt nghị quyết trong các lĩnh vực trọng yếu nhất được Đảng ban hành tạo thành hệ thống 7 nghị quyết trụ cột với quyết tâm rất cao trong việc đẩy mạnh đổi mới, tạo chuyển biến tích cực rõ rệt trong từng lĩnh vực nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, chuẩn bị cho giai đoạn cách mạng mới.

Thể chế hóa chủ trương của Đảng, trong năm 2025, Quốc hội đã tiến hành 3 kỳ họp, thông qua 89 luật, 91 nghị quyết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật bãi bỏ 282 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 953 thủ tục hành chính, cắt giảm 849 điều kiện kinh doanh...

Với số lượng văn bản quy phạm pháp luật được thông qua trong một năm lớn kỷ lục, Quốc hội đã tạo lập khung thể chế để vận hành các cơ chế quản trị quốc gia theo các chuẩn mực mới về cơ chế phân công, phân cấp, phân quyền; về quy trình ra quyết định, thực thi và kiểm soát quyền lực, về chuẩn mực phục vụ người dân và doanh nghiệp cũng như giải quyết mối quan hệ giữa thể chế, tổ chức bộ máy, con người, công nghệ.

Để thực hiện được khối lượng công việc đồ sộ, đáp ứng hiệu quả yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Quốc hội đã ban hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi) với những cải tiến rất quan trọng về quy trình xây dựng, thảo luận dự án, dự thảo và thông qua dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Quy trình mới nhanh gọn hơn, phân cấp, phân quyền, phân định trách nhiệm rõ ràng hơn với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả chính là yếu tố quan trọng quyết định tới năng suất hoạt động của Quốc hội trong năm vừa qua.

Thực hiện yêu cầu “đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, cạnh tranh hiệu quả”, Quốc hội đã sửa đổi hàng loạt luật về tổ chức bộ máy (Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương) ngay tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9 diễn ra đầu năm 2025. Việc sửa đổi này giúp cơ cấu lại bộ máy Nhà nước theo hướng thu gọn đầu mối, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn liền với trách nhiệm giải quyết, giải trình.

Tại Kỳ họp thứ chín, Quốc hội tiếp tục sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương, chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025, giảm đầu mối cấp tỉnh từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố. Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua 34 nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã thuộc 34 tỉnh, thành phố. Sau những quyết sách này, bộ máy nhà nước tinh gọn hơn rất nhiều, bỏ toàn bộ các khâu, tầng nấc trung gian, bảo đảm gần dân hơn, sát dân hơn, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Với hàng loạt quyết sách của Quốc hội, Chính phủ tháo gỡ điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc cản trở sự phát triển, trong năm 2025, kinh tế - xã hội nước ta có bước phát triển tốt hơn so với chỉ tiêu ban đầu đề ra. Cụ thể, cuối năm 2024, Quốc hội đề ra chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 6,5-7%, phấn đấu đạt 7-7,5%. Sau đó, chỉ tiêu này được nâng lên thành tối thiểu 8%.

Báo cáo của Chính phủ cho thấy, tốc độ tăng trưởng ước tính năm 2025 của nước ta đạt khoảng 8,02%. Đây là mức tăng rất tích cực trong bối cảnh tăng trưởng của nhiều nước khác bị chậm lại do ảnh hưởng bởi những biến động tiêu cực từ căng thẳng thương mại toàn cầu; là minh chứng sinh động cho thấy những quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước về đổi mới quản trị quốc gia đã mang lại hiệu ứng tích cực đối với sự phát triển về kinh tế - xã hội.

Bài học kinh nghiệm rút ra qua 40 năm đổi mới cho thấy, việc đổi mới phải được tiến hành liên tục, bảo đảm phù hợp với sự biến động của tình hình thực tiễn cả trong và ngoài nước. Do vậy, dù kết quả đạt được trong nhiệm kỳ qua về đổi mới quản trị quốc gia rất tích cực, nhưng Đảng, Nhà nước ta vẫn đang tiếp tục kiên trì, quyết liệt đổi mới không ngừng. Dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, nhất là đối với Nhà nước gắn liền với xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực quản lý của Nhà nước, năng lực quản trị quốc gia kiến tạo phát triển”; “xây dựng hệ thống quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, phục vụ và kiến tạo phát triển, xây dựng chính phủ số, chính quyền số”.