Không gian tín ngưỡng, bến xe được đề xuất áp dụng quy định không hút thuốc

Theo nội dung dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá đang được Bộ Tư pháp thẩm định, các cơ sở văn hóa - tín ngưỡng như di tích lịch sử, bảo tàng, cơ sở tôn giáo và cơ sở tín ngưỡng được đề xuất bổ sung vào nhóm không gian không khói thuốc. Cùng với đó, nhiều không gian sinh hoạt thường nhật của người dân như chợ, trung tâm thương mại, siêu thị, nhà ga, bến xe, bến tàu, cảng biển và bến thủy nội địa cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh mới.

So với quy định hiện hành, dự thảo lần này cho thấy sự mở rộng rõ rệt về phạm vi áp dụng. Bên cạnh các địa điểm đã được luật quy định từ trước như cơ sở y tế, trường học, cơ sở chăm sóc xã hội hay khu vực có nguy cơ cháy nổ cao, định hướng mới tập trung kiểm soát khói thuốc tại những không gian công cộng đông người, nơi nguy cơ phơi nhiễm thụ động luôn hiện hữu.

Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất áp dụng quy định không hút thuốc hoàn toàn tại nơi làm việc trong nhà của các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp. Các phương tiện giao thông công cộng tiếp tục được xác định là khu vực không khói thuốc nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe cho hành khách.

Đề xuất cấm hút thuốc tại đền chùa, bến xe nhằm bảo đảm môi trường công cộng không khói thuốc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cơ quan soạn thảo cũng kiến nghị bổ sung các trường cao đẳng, đại học và học viện vào nhóm địa điểm không khói thuốc. Theo Bộ Y tế, môi trường giáo dục tập trung đông người trẻ - nhóm tuổi dễ chịu tác động từ hành vi hút thuốc, nên việc điều chỉnh quy định không chỉ hướng tới bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần định hướng hành vi, lối sống lành mạnh trong học đường.

Lý giải cho đề xuất mở rộng các khu vực không khói thuốc, Bộ Y tế dẫn khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), theo đó việc thiết lập các không gian công cộng không khói thuốc được xem là giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế tác động của khói thuốc thụ động đối với cộng đồng. Trong các không gian kín hoặc bán kín, khói thuốc được xác định là yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch và ung thư, đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em.

Song song với việc điều chỉnh quy định đối với thuốc lá điếu truyền thống, dự thảo luật đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới. Theo đó, các hành vi như kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và sử dụng các sản phẩm này đều thuộc diện bị cấm. Cơ quan soạn thảo cho rằng việc bổ sung quy định nhằm bảo đảm sự thống nhất với các quy định của Quốc hội và pháp luật về đầu tư đối với các sản phẩm gây nghiện, có hại cho sức khỏe.

Bộ Y tế phân tích, dù thường được giới thiệu dưới hình thức sản phẩm thay thế, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn chứa nicotine cùng nhiều hóa chất độc hại, có khả năng gây nghiện và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài. Việc cấm toàn diện được kỳ vọng giúp hạn chế phơi nhiễm thụ động, giảm nguy cơ sử dụng trong giới trẻ và góp phần kiểm soát thị trường tiêu thụ trái phép.

Thực tế cho thấy, sau hơn một thập kỷ Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá có hiệu lực, tỷ lệ hút thuốc lá điếu ở người trưởng thành có xu hướng giảm. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh của việc sử dụng thuốc lá điện tử, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên, đang đặt ra thách thức mới đối với công tác phòng, chống tác hại thuốc lá trong giai đoạn hiện nay.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng không gian không khói thuốc cùng với việc tăng cường quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong bối cảnh thách thức mới từ các sản phẩm thuốc lá.