Không đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hòa nhiệt độ từ 24.000 BTU trở xuống

Ngày 4/6, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 46, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).

Sửa đổi đồng bộ cả thuế tiêu thụ đặc biệt lẫn thuế bảo vệ môi trường

Báo cáo một số nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, về cơ bản, các nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật đều đã được thống nhất giữa Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và Cơ quan soạn thảo.

Về phạm vi các mặt hàng điều hòa thuộc diện chịu thuế, tiếp thu ý kiến đại biểu, Thường trực Ủy ban thẩm tra thống nhất quy định điều hòa nhiệt độ có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế (không thu thuế đối với điều hòa nhiệt độ có công suất từ 24.000 BTU trở xuống và loại có công suất trên 90.000 BTU).

Về phạm vi sản phẩm nước giải khát có đường thuộc diện chịu thuế và bổ sung đối tượng chịu thuế, nước giải khát có đường thuộc diện chịu thuế là các sản phẩm trong phạm vi khái niệm về nước giải khát theo Tiêu chuẩn Việt Nam có hàm lượng đường trên 5g/100ml, không bao gồm các đồ uống như sữa và sản phẩm từ sữa; thực phẩm dạng lỏng dùng với mục đích dinh dưỡng; nước khoáng thiên nhiên và nước uống đóng chai; nước rau, quả nguyên chất và nectar (mật) rau, quả và sản phẩm từ cacao.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Theo đó, các sản phẩm, như nước trái cây tự nhiên, nước dừa, sản phẩm từ sữa, thực phẩm dạng lỏng dùng với mục đích dinh dưỡng... không thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Báo cáo nêu rõ, việc bổ sung các sản phẩm có đường khác cũng như các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ khác vào diện chịu thuế như đề nghị của một số đại biểu còn nhiều quan điểm khác nhau.

Tuy nhiên, chưa có đủ đánh giá tác động để làm căn cứ và thể hiện rõ tính ưu việt, khả thi, phù hợp của việc áp thuế đối với các hàng hóa, dịch vụ này trong bối cảnh hiện nay. Các nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá thận trọng, cân nhắc đến mục tiêu phục hồi sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và sẽ báo cáo Quốc hội vào thời điểm phù hợp. Do đó, Cơ quan thẩm tra đề nghị Quốc hội cho phép giữ như dự thảo Luật (từ năm 2027 áp dụng thuế suất 8%, từ năm 2028 áp dụng thuế suất 10%).

Về việc thu thuế đối với mặt hàng xăng, Thường trực Cơ quan thẩm tra nêu rõ, đúng như ý kiến đại biểu, về lâu dài, cần nghiên cứu phương án sửa đổi một cách đồng bộ cả thuế tiêu thụ đặc biệt lẫn thuế bảo vệ môi trường để có thể đánh thuế đối với mặt hàng này một cách hợp lý, phù hợp với thông lệ quốc tế...

Áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường

Thảo luận tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải nhận thấy, trong báo cáo chưa giải thích rõ ràng, đầy đủ những sản phẩm nào được xác định là sản phẩm nước giải khát có đường có thể gây ra bệnh béo phì và các bệnh khác thuộc diện đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt trong dự thảo Luật.

Việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng nước giải khát có đường sẽ định hướng thói quen tiêu dùng của người dân. Thay vì sử dụng nước ngọt do giá thành sản phẩm đắt lên, người dân sẽ chuyển sang sử dụng các loại sản phẩm giải khát khác vẫn có đường, như nước mía, nước ép hoa quả, chè đỗ đen... những sản phẩm chưa được kiểm soát, chưa đăng ký, hoặc những thực phẩm đường phố khác… Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu đề nghị, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc đối tượng chịu thuế.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn. Ảnh: Quốc hội

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho rằng, việc áp thuế với điều hòa nhằm mục đích giảm phát thải khí nhà kính - nguyên nhân làm trái đất nóng lên và gây ra biến đổi khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, đây cũng là mặt hàng thiết yếu, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nên bỏ hết thuế tiêu thụ với mặt hàng này.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đồng tình cho rằng, nên nghiên cứu bỏ đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hòa. Trong đó, có thể chuyển sang đánh theo thuế bảo vệ môi trường với công nghệ, thiết bị gây ô nhiễm môi trường.

Giải trình tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, về thuế với nước giải khát có đường, hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ đã áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường. Biện pháp này đã mang lại hiệu quả làm thay đổi cả về nhận thức và hành động từ phía người tiêu dùng, cũng như nhà sản xuất về giảm lượng đường trong nước giải khát và giảm lượng tiêu thụ nước giải khát có đường.

Nhìn chung các nước đều đánh mức thuế suất từ 20 - 40% đối với sản phẩm này. Ở nước ta, trong dự thảo Luật đề xuất áp mức thuế 8-10%, thấp hơn so với khuyến cáo của Bộ Y tế và các tổ chức quốc tế; đồng thời sẽ có lộ trình thực hiện, từ 2027 sẽ áp mức thuế 8% và sau này tăng dần lên 10%.

Về mặt hàng điều hòa, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho hay, mặt hàng điều hòa có công suất dưới 90.000 BTU được sử dụng nhiều, tiêu thụ năng lượng điện lớn và là một trong những tác nhân khiến trái đất nóng lên.

Nguyên nhân này do những chất làm mát của máy điều hòa, gây hại cho tầng ozon, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và khí hậu. Thứ trưởng cho biết, nhiều nước trên thế giới xin cấp phép mấy năm mới lắp được máy điều hòa.

Do đó, tiếp thu ý kiến đại biểu trong những phiên thảo luận trước, cơ quan soạn thảo và thẩm tra tiếp tục quy định điều hòa nhiệt độ có công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế...

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội, hoàn thiện Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật bảo đảm chất lượng; lưu ý, rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật cũng như việc thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng, Nhà nước trong công tác xây dựng luật.