Khi người trẻ gìn giữ mạch văn hóa dân tộc

Chỉ cách trung tâm Thủ đô hơn 30km, Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương hiện ra bên dòng sông Đuống hiền hòa, giữa không gian làng quê cổ kính, tĩnh tại. Di tích tọa lạc trên dải đất cao bên bờ Nam sông Đuống, thuộc tổ dân phố Á Lữ, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là cụm di tích đặc biệt thờ Kinh Dương Vương, người được coi là Thủy tổ của người Việt cổ.

Di tích tọa lạc trên dải đất cao bên bờ Nam sông Đuống. Ảnh: Phương Linh

Theo truyền thuyết và các thư tịch xưa, năm 2879 trước Công nguyên, Kinh Dương Vương lên ngôi, lập nên nước Xích Quỷ - Nhà nước sơ khai độc lập đầu tiên của dân tộc. Ngài kết duyên với Thần Long, sinh ra Lạc Long Quân; từ cuộc kết duyên giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ sau này đã khai mở dòng dõi các Vua Hùng. Trong tâm thức người Việt, đó không chỉ là huyền sử, mà còn là cội nguồn tinh thần hun đúc nên ý thức cộng đồng “con Lạc, cháu Hồng”.

Bởi vậy, mỗi độ Tết đến, Xuân về, nhiều gia đình lại hành hương về đây để chiêm bái, tưởng nhớ và tri ân công lao của các bậc Thủy tổ có công khai sơn phá thạch, dựng nên quốc gia đầu tiên của người Việt.

Du khách đến thăm Lăng mộ Kinh An Dương Vương sáng mùng Ba Tết. Ảnh: Phương Linh

Quần thể kiến trúc hiện nay vẫn giữ được nét truyền thống hài hòa với cảnh quan tự nhiên. Lăng có bình phong phía trước, bao quanh là những tán cây cổ thụ xanh mát. Năm 1993 Khu di tích được Nhà nước công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia.

Anh Nguyễn Nho Bắc (phường Phú Diễn, Hà Nội), sau khi dâng hương chia sẻ: “Điều tôi ấn tượng nhất là nơi đây vẫn giữ được sự trang nghiêm, không quá ồn ào. Khu lăng tách biệt, cây cối xanh mát, bước vào là thấy lòng dịu lại. Đầu năm cùng gia đình đến đây, tôi cảm giác như đang trao cho các con một sợi dây nối với tổ tiên”.

Với nhiều gia đình trẻ, chuyến đi đầu xuân không chỉ là lễ bái cầu an, mà còn là một bài học lịch sử trực quan. Thay vì chỉ nghe qua sách giáo khoa, trẻ nhỏ được đứng trước lăng mộ cổ, nghe cha mẹ kể về Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ và các Vua Hùng. Những câu hỏi hồn nhiên của trẻ khiến câu chuyện về nguồn cội trở nên gần gũi và sống động hơn.

Với nhiều gia đình, chuyến đi đầu xuân không chỉ là lễ bái cầu an, mà còn là một bài học lịch sử trực quan. Ảnh: Phương Linh

Chị Vũ Thị Huyền (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cho biết: “Công việc của tôi gắn với công nghệ, gần như cả ngày trước màn hình. Đầu năm được cùng gia đình về thăm di tích, tôi thấy mình cân bằng lại. Khi con hỏi về tổ tiên, tôi cũng có dịp nhìn lại chính mình”.

Theo Nhà nghiên cứu văn hoá dân gian Phùng Hoàng Anh, xu hướng này phản ánh một chuyển động đáng chú ý trong đời sống tinh thần đô thị: “Khi điều kiện vật chất được cải thiện, con người bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến bản sắc và giá trị văn hóa. Việc các gia đình trẻ chủ động đưa con đến những không gian thờ tự như nơi thờ Kinh Dương Vương không chỉ là hoạt động tâm linh đầu năm, mà còn là cách bồi đắp ký ức cộng đồng. Đứa trẻ khi được nghe câu chuyện về nguồn gốc dân tộc trong chính không gian linh thiêng ấy sẽ có cảm nhận sâu sắc hơn nhiều so với việc chỉ tiếp nhận qua sách vở”.

Ông cũng cho rằng, để những chuyến về nguồn thực sự có ý nghĩa, việc bảo tồn tính nguyên bản, sự tôn nghiêm và cảnh quan văn hóa của di tích là yếu tố giữ vai trò quan trọng. “Di sản chỉ có thể sống bền khi được gìn giữ đúng cách và được thế hệ trẻ tiếp cận bằng sự tôn trọng”, ông Phùng Hoàng Anh nhấn mạnh.

Miền Kinh Bắc những ngày đầu năm. Ảnh: Phương Linh

Xu hướng về nguồn vì thế không đơn thuần là một lựa chọn du xuân khác biệt, mà còn phản ánh nhu cầu tìm kiếm điểm tựa tinh thần giữa nhịp sống hiện đại. Khi người trẻ chủ động tìm về di sản, họ không chỉ là du khách, mà còn là chủ thể gìn giữ và tiếp nối mạch chảy văn hóa.

Giữa nhiều lựa chọn vui chơi, mua sắm, việc dành thời gian ghé thăm một di tích lịch sử cho thấy cách người trẻ hôm nay đón Tết đã có thêm chiều sâu, vừa tận hưởng không khí xuân, vừa chủ động kết nối với những giá trị văn hóa lâu bền.

Theo Phương Linh/hanoimoi.vn

https://hanoimoi.vn/khi-nguoi-tre-gin-giu-mach-van-hoa-dan-toc-734217.html