Học sinh Hà Nội học kỹ năng tham gia giao thông từ trải nghiệm thực tế: Mô hình cần nhân rộng

Học sinh còn thiếu kỹ năng

Tình trạng vi phạm luật giao thông, đặc biệt trong độ tuổi thanh thiếu niên, chưa bao giờ là vấn đề nhỏ tại các đô thị lớn như Hà Nội. Từ việc không đội mũ bảo hiểm, đi xe dàn hàng ngang, vượt đèn đỏ, cho đến việc thiếu kỹ năng quan sát, xử lý khi sang đường, tất cả đều xuất phát từ một điểm chung: thiếu kiến thức nền tảng về văn hóa giao thông ngay từ khi còn nhỏ.

Thực tế tại các trường học cho thấy, giáo dục an toàn giao thông hiện nay vẫn chủ yếu mang tính chất lý thuyết, nặng tuyên truyền nhưng thiếu chiều sâu thực hành. Nhiều em học sinh tiểu học và trung học cơ sở không nắm được các biển báo cơ bản, không biết cách phản ứng an toàn khi gặp tình huống nguy hiểm như phương tiện mất lái, xe vượt đèn đỏ hoặc khi phải sang đường nơi không có vạch kẻ.

Một thực tế đáng lo ngại là nhiều học sinh tiểu học vẫn sang đường mà không nhìn trước - sau, thậm chí dừng lại giữa đường chờ bạn, bất chấp dòng xe cộ qua lại. Phụ huynh là người thường xuyên đưa đón các em cũng cảm nhận rõ nỗi lo này.

Học sinh vi phạm luật giao thông vẫn đang là thực trạng đáng lo ngại.

Chị Lê Thị Ngọc Anh (ở quận Đống Đa) chia sẻ: “Ngày nào tôi cũng đưa con đi học qua các ngã tư lớn, nhưng tôi thấy cháu vẫn rất thiếu kỹ năng. Có lần cháu chạy ra vỉa hè rồi định băng qua khi xe còn đang lao tới. Nếu không kịp giữ lại thì không biết chuyện gì xảy ra. Ở trường, các con được học nhưng hầu như không có cơ hội thực hành. Tôi rất mong có thêm các hoạt động ngoại khóa thực tế để các cháu nhớ sâu và biết áp dụng”.

Không khó để bắt gặp những hình ảnh học sinh băng qua đường nơi không có vạch kẻ, tụ tập trước cổng trường lấn chiếm lòng đường hoặc vô tư dàn hàng ba, hàng bốn đạp xe khi tan học. Sự thiếu hụt này không chỉ khiến học sinh đối mặt với nguy hiểm thường trực mà còn hình thành thái độ thờ ơ với luật lệ, điều cực kỳ nguy hiểm khi các em lớn lên và trở thành người điều khiển phương tiện.

Nhìn rộng hơn, việc thiếu kỹ năng và nhận thức giao thông ở thế hệ trẻ còn ảnh hưởng đến mục tiêu dài hạn về xây dựng môi trường giao thông văn minh, an toàn tại Thủ đô. Khi những thói quen sai lệch hình thành từ nhỏ không được điều chỉnh, chúng sẽ tiếp tục được mang theo đến tuổi trưởng thành, kéo dài chuỗi bất ổn trong hành vi giao thông.

Trực tiếp đưa học sinh ra đường phố

Xuất phát từ thực tiễn ấy, Tháng hành động vì trẻ em năm 2025 ghi dấu một mô hình mới: Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) phối hợp cùng Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội và Trung tâm KINESS Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động trải nghiệm văn hóa giao thông dành cho học sinh.

Từ ngày 12/6 đến 29/6/2025, chương trình không chỉ tuyên truyền trên lớp học mà trực tiếp đưa học sinh bước ra đường phố, nơi các em thực hành kỹ năng trong môi trường thực tế.

Tại lễ phát động ngày 12/6 tại Trung tâm KINESS, hàng trăm em học sinh đã tham gia các hoạt động sống động: nhập vai xử lý tình huống, tập động tác điều tiết giao thông, hướng dẫn đội mũ bảo hiểm đúng cách, đi bộ đúng luật, nhận diện biển báo. Hình thức “học mà chơi - chơi mà học” đã giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động, dễ nhớ, dễ áp dụng.

Cán bộ Cảnh sát giao thông hướng dẫn học sinh cách sang đường đúng tín hiệu đèn và vạch kẻ đường.

Không dừng lại ở lớp học, vào các buổi sáng ngày 21, 22, 28 và 29/6/2025, tại các giao lộ lớn như Lê Văn Lương - Hoàng Đạo Thúy, Nguyễn Chí Thanh - Huỳnh Thúc Kháng..., học sinh tiếp tục đồng hành cùng lực lượng Cảnh sát giao thông để tham gia công tác tuyên truyền. Các em không chỉ quan sát giao thông thực tế, mà còn phát tờ rơi, hướng dẫn người đi đường, chia sẻ những lời nhắn về an toàn giao thông.

Luật sư Phạm Quốc Thanh - Đoàn luật sư thành phố Hà Nội, đánh giá cao mô hình này dưới góc nhìn pháp lý: “Đây là một cách tiếp cận rất nhân văn. Thay vì chờ đến khi trẻ em vi phạm, chúng ta chủ động tạo ra cơ hội để các em hiểu và tuân thủ luật ngay từ đầu. Mặt khác, việc để học sinh tham gia tuyên truyền sẽ giúp các em có trách nhiệm hơn với cộng đồng, hiểu rằng luật pháp không phải để sợ, mà để bảo vệ quyền lợi chính mình. Nếu được duy trì và mở rộng, mô hình này sẽ góp phần xây dựng thế hệ công dân tôn trọng pháp luật, giảm thiểu vi phạm ngay từ gốc”.

Việc cho học sinh trực tiếp “va chạm” với thực tiễn giao thông mang lại hiệu quả cao hơn nhiều lần so với các tiết học trên lớp. Quan trọng hơn, khi các em được trải nghiệm với vai trò là người truyền đạt, thay vì chỉ là người nghe, kỹ năng và thái độ sẽ thấm sâu, hình thành nên hành vi bền vững. Đây là mô hình cần được nhân rộng. Thay vì kỳ vọng giáo dục giao thông là trách nhiệm riêng của lực lượng chức năng, cần sự chung tay từ gia đình - nhà trường - cộng đồng.