Hoa Ưu Đàm nở trong truyền thuyết

Sự lạ dồn dập

Tháng 5 năm 2005, tại chùa Chính Giác, tọa lạc tại Gyeongju (Khánh Châu), Hàn Quốc, một vị tín đồ phát hiện thấy bên trái tượng Phật Di Lặc bằng gỗ trong tự nội có một bó hoa trắng bất thường. Hòa thượng của chùa cho rằng, đây chính là Ưu Đàm Bà La hoa vì có lá, có thân, có rễ”. Đây không phải hiện tượng đầu tiên, tháng 7/1997, trong phòng phương trượng một ngôi chùa tại Quảng Châu, Trung Quốc người ta phát hiện thấy trên ngực tượng Phật Như Lai bằng đồng vàng xuất hiện 24 đóa Ưu Đàm Bà La.  Còn tại Việt Nam, loài hoa được cho là Ưu Đàm đã xuất hiện tại nhiều địa phương như nở trên một nhánh lan ở chùa Phù Ninh, Thủy Nguyên, Hải Phòng. Tiếp đó hoa nở trên chuông đồng tại chùa Tràng Kênh, Hải Phòng. Sáng 3/5/2012, tại Đà Nẵng, một người dân cũng tình cờ phát hiện khoảng 20 bông hoa nhỏ mọc thành một chùm trên... xe máy. Ngoài ra, loài hoa này cũng được biết tới với khả năng nở trên bất cứ vật liệu nào từ đồng, gương kính đến sắt thép.

Loài hoa không hương ?

Trong kinh “Huệ Lâm Âm Nghĩa” viết: “Ưu Đàm đúng Phạn ngữ là Ô Đàm Bạt La, nghĩa là điềm lành linh dị.Đây là thiên hoa, thế gian không có loại hoa này. Nếu Như Lai giáng sinh, Kim Luân Vương xuất hiện ở thế gian, thì nhờ đại phúc đức của Ngài mà xuất hiện loài hoa này.” Như vậy, theo kinh Phật thì sự xuất hiện của hoa Ưu Đàm Bà La có nghĩa là Pháp Luân Thánh Vương (tức Kim Luân Vương) đã xuất hiện tại thế gian. Trước khi Phật Thích Ca Mâu Ni giáng sinh thì tại Ấn Độ cổ đã lưu truyền chuyện nói rằng Chuyển Luân Thánh Vương sẽ tới nhân gian truyền Pháp trong tương lai và dấu hiệu để biết ngài xuất hiện là sự ra đời của loài hoa thân nhỏ như mưa bụi, hoa nở rất bé. Tuy mong manh, nhưng không đâu là không thể khai nở. Để cho chúng đệ tử biết cách nhận biết Phật Thích Ca Mâu Ni chìa tay ra, dùng Phật lực và phút chốc trong tay người xuất hiện một đám hoa màu trắng, hoa nhỏ nhưng thân rất dài. Cùng xuất hiện với hoa, trên thiên không có nhiều thiên nữ mặc y phục bảy màu trong suốt, họ bắt đầu rải hoa, mưa ngừng lại, trên bầu trời xuất hiện một cầu vồng rực rỡ, còn có nhiều đám mây bảy màu trôi theo gió.

Như vậy truyền thuyết trên cũng rất mơ hồ khi tả loài hoa này và đặc biệt hương hoa không được nói đến. So sánh những hoa được cho là Ưu Đàm xuất hiện ở Việt Nam và Trung Quốc (thành phố Thành Đô, học viện Pháp Luân Công ở tỉnh An Huy) cho thấy chúng cùng có chung đặc điểm là thân như sợi cước, hoa trắng nhỏ li ti, không có lá, tập hợp khoảng 20 cây mọc sát nhau, mỗi thân một hoa. Tuy nhiên, hoa nở tại Học viên Pháp Luân Công ở thành phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên lại cho hình dáng hoa theo dạng chùm trên 10 bông. Còn hoa nở tại chùa Chính Giác, Hàn Quốc lại có cả lá, thân và rễ.

Trong kinh Phật, đề cập đến sự xuất hiện của hoa Ưu Đàm Bà La là dấu hiệu cho biết đức Chuyển Luân Thánh Vương đã xuất hiện. Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây, đức Chuyển Luân Thánh Vương chỉ có một còn loài hoa Ưu Đàm lại nở nhiều nơi và không có giới hạn về không gian, thời gian. Khi có những bức ảnh chụp loài hoa lạ này thì nhiều người chẳng thấy lạ nữa bởi nếu để ý tại các khu vườn, thân cây chắc chắn sẽ bắt gặp. Có chăng nó lạ ở chỗ, loài hoa này lại mọc ngay trong khuôn viên chùa, xuất hiện trên tượng Phật, chuông, thân cây hoa lan…nên nó đã gây được sự chú ý thông qua những quan điểm và cách nhìn theo chiều hướng tín ngưỡng.

Nhắc tới câu chuyện hoa Ưu Đàm người viết lại nhớ đến mộ tháp của Tổ sư Liễu Quán tại chùa Thiền Tôn (Huế) có câu kệ “Đàm hoa lạc khứ hữu dư hương” (tạm dịch là “hoa Đàm nở lâu rồi nhưng hương thơm vẫn còn lưu”). Nếu theo câu kệ này thì đây là loài hoa có hương thơm nhưng thực tế những hoa mới nở tại nhiều địa phương, ở cả Hàn Quốc, Trung Quốc…đều không thấy mô tả mùi hương.

Chưa nghe, chưa thấy và chưa biết

Ông Nguyễn Xuân Hòa, năm nay 76 tuổi, hội viên Hội sinh vật cảnh Hà Nội, gắn bó với nghiệp cây cảnh từ 40 năm nay cho biết, ông từng tiếp xúc với nhiều nghệ nhân chơi cây cảnh nay đã khuất bóng nhưng chưa bao giờ nghe nhắc tới hoa Ưu Đàm. Đôi chân ông Hòa từng tới nhiều vùng thâm sơn cùng cốc, thậm chí có lần ông còn lặn lội tới lưu vực Trường Giang, Trung Quốc để săn Tùng La Hán nhưng tại tất cả miền đất ông đặt chân đến cũng chưa bao giờ được nghe nói về hoa Ưu Đàm.

Dưới góc nhìn khoa học, TS Đặng Văn Đông, giám đốc Trung tâm Hoa cây cảnh Hà Nội và GS.TSKH Trịnh Tam Kiệt, Phòng Công nghệ và giống gốc nấm (Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học) nghiêng về nhận định đây là một loài nấm. Bản thân ông Đông đã đi nhiều nước và cũng chưa được nghe về hoa Ưu Đàm. Còn trong một bài viết trên trang Ubanlegends, khi quan sát những bức ảnh hoa Ưu Đàm chụp ở Hàn Quốc và Trung Quốc, tác giả David Emery nhận định, hình thù những bông hoa nở trên một thân cây li ti màu trắng không phù hợp với cấu tạo của một loài thực vật, mặt khác nó trông giống với cách phân bổ trứng của một loài côn trùng có tên là Lacewing.

Hòa thượng Thích Nguyên Đức, Phó ban Giáo hội Phật giáo tỉnh Phú Yên, cho rằng, đối với nhà Phật, việc đề cập thời gian nở của hoa Ưu Đàm 3.000 năm một lần mang ý nghĩa biểu tượng. Kinh Phật có ghi vào thời khắc đức Thích Ca Mâu Ni ra đời có hoa Ưu Đàm nở, tức là thể hiện sự hiếm hoi lắm nhân loại mới gặp được một vị Phật tại thế. Hơn nữa Phật lịch hiện nay 2.556 năm, nghĩa là nếu có hoa Ưu Đàm thì nó đã nở vào thời điểm cách đây 2.556 năm khi Đức Thích Ca Mâu Ni ra đời, tính đến nay vẫn chưa đủ 3.000 năm.

Theo lời khuyên của Thượng tọa Thích Thanh Nhiễu, việc con người tìm đến cái đẹp, tin và hướng tới mọi điều may mắn là lẽ thường tình. Nhưng đừng vì nghĩ tại địa phương hoặc tại gia đình mình xuất hiện loài hoa lạ rồi gắn cho nó những màu sắc hoang đường và tưởng như “lộc đến nhà” rồi bê trễ chuyện làm ăn, dạy bảo con cái là chuyện không nên. Hãy để trong tâm tưởng luôn có những loài hoa đẹp, cuộc sống mới ý nghĩa.
 

Gia Bảo