Hà Nội xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu, bố trí đan xen nhà ở xã hội và nhà ở thương mại

Sáng 27/1, tại Kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề), HĐND thành phố Hà Nội khóa XV đã nhất trí biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thông qua báo cáo, đề án thực hiện Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm và đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô, bao gồm các nội dung: Báo cáo đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; Báo cáo đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô; Đề án “Đô thị Hà Nội thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Cụ thể, với Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội, theo tờ trình của UBND Thành phố, trong hơn hai thập kỷ qua, Hà Nội đã trải qua quá trình đô thị hóa nhanh và sâu rộng, đặc biệt kể từ khi mở rộng địa giới hành chính năm 2008, tạo ra không gian phát triển mới và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và nâng cao diện mạo đô thị.

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình đô thị hóa của Hà Nội cũng gặp thách thức như việc dân cư, việc làm và các hoạt động dịch vụ vẫn tập trung chủ yếu ở khu vực nội đô lịch sử, trong khi các đô thị vệ tinh và khu vực ngoài vành đai phát triển chậm, chưa thực sự đóng vai trò giãn dân và chia sẻ chức năng đô thị. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị.

Thị trường bất động sản cũng bộc lộ sự lệch pha giữa nguồn cung căn hộ trung, cao cấp với nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập trung bình, công nhân và lực lượng lao động. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ngày 10/1/2026, theo đó Đảng ủy UBND Thành phố đã tiếp thu, hoàn thiện định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, xác định vị thế và vai trò dẫn dắt của Thủ đô, trở thành trung tâm dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển, xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành nơi đáng sống, người dân được thụ hưởng môi trường trong lành, văn hóa và an sinh xã hội, hình thành các chùm đô thị đa cực, đa mục tiêu.

Tại Kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề), HĐND thành phố Hà Nội đã nhất trí biểu quyết thông qua Nghị quyết về Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Từ thực trạng phát triển đô thị nêu trên, Hà Nội cần sớm nghiên cứu và triển khai chiến lược phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, đóng vai trò là công cụ điều tiết không gian và dân cư của toàn Thành phố.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, mục tiêu của đề án là phát triển các Khu đô thị đa mục tiêu phân bổ đồng đều tại 8 hướng của Thành phố gắn với 9 trục động lực phát triển được xác định tại định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; ưu tiên bố trí gần các hành lang giao thông chính, các đầu mối giao thông công cộng.

Chủ động hình thành quỹ nhà tái định cư và nhà ở xã hội, nhà ở công vụ quy mô lớn, có công năng linh hoạt theo nhu cầu thực tế; hình thành không gian sống và làm việc bền vững, có khả năng tạo lập và duy trì sinh kế cho người dân ngay trong Khu đô thị, nhất là các đối tượng tái định cư, đồng thời là không gian thí điểm các cơ chế, chính sách mới, vật liệu xây dựng mới và cách thức tổ chức, quản trị đô thị hiện đại của Thành phố.

Yêu cầu và nguyên tắc của Đề án là bảo đảm phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm theo mô hình chùm đô thị đa cực - đa trung tâm, đa tầng - đa lớp, đa mục tiêu gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực, 6 vành đai và các hành lang phát triển.

Đồng thời, phát triển các Khu đô thị đa mục tiêu với quy mô đủ lớn theo định hướng đô thị nén, đa mục tiêu, trong đó nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại được bố trí đan xen, linh hoạt trong cùng một khu đô thị. Việc triển khai mô hình Khu đô thị đa mục tiêu phải được lồng ghép ngay từ giai đoạn lập quy hoạch phân khu, phù hợp với đặc thù sinh kế của từng khu vực; có khả năng linh hoạt công năng giữa các loại hình nhà ở.

Bảo đảm phù hợp với Đề án phát triển đô thị thông minh của thành phố. Thiết lập cơ chế kiểm soát lợi nhuận trong quá trình đầu tư, kinh doanh, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, giảm mặt bằng giá nhà trên thị trường bất động sản.

Về quy mô diện tích, mỗi khu đô thị được xác định có diện tích tối thiểu từ 150 ha trở lên. UBND Thành phố xây dựng tiêu chuẩn các khu đô thị đa mục tiêu đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, tăng tỷ lệ đất cây xanh cải thiện môi trường, khí hậu, phù hợp điều kiện hạ tầng và kinh tế của Việt Nam và Thủ đô Hà Nội; đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn của đề án phát triển đô thị thông minh trên địa bàn thành phố Hà Nội; ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, giao thông, năng lượng và môi trường; sử dụng vật liệu xây dựng xanh, bền vững; tích hợp hạ tầng ngầm, hạ tầng xanh và hạ tầng thông minh, đáp ứng định hướng đô thị đa tầng - đa lớp.

Hình thức lựa chọn nhà đầu tư: áp dụng cơ chế lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội để tổ chức lựa chọn nhà đầu tư phù hợp với tính chất và mục tiêu của các dự án.

Về lợi nhuận: UBND Thành phố xây dựng phương án kiểm soát ngưỡng lợi nhuận định mức đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp, giảm giá thành nhà ở trên địa bàn rhành phố tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận nhà ở. Ngưỡng lợi nhuận định mức được xây dựng đảm bảo thấp hơn ngưỡng lợi nhuận định mức theo các quy định hiện hành.

Cùng với đó, UBND Thành phố xây dựng cơ chế kiểm soát lợi nhuận, giá thành bảo đảm lợi nhuận định mức của dự án không vượt quá ngưỡng lợi nhuận định mức theo Đề án được duyệt trên chi phí đầu tư xây dựng và tiền sử dụng đất. UBND Thành phố xây dựng các cơ chế để hỗ trợ của thành phố (điều tiết giá vật tư, vật liệu xây dựng, tiếp cận nguồn nhân công và máy móc thi công, cơ chế đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài ranh giới dự án,…), tạo điều kiện cho việc thực hiện đề án hiệu quả, khả thi.

Báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND Thành phố cơ bản thống nhất về sự cần thiết, mục tiêu, yêu cầu và nguyên tắc thực hiện Đề án Khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Đề án Khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố Hà Nội là cơ sở để thu hút các Nhà đầu tư chiến lược và Doanh nghiệp nhà nước có đủ năng lực tham gia phát triển dự án, nhằm tạo quỹ nhà tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà thương mại quy mô lớn, có khả năng điều tiết linh hoạt theo nhu cầu thực tế, tránh bị động theo từng dự án; qua đó rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng, giảm chi phí tạm cư, hạn chế khiếu kiện và tạo sự đồng thuận của người dân trong công tác thu hồi đất, đồng thời tăng nguồn cung nhà ở, góp phần bình ổn và giảm mặt bằng giá trên thị trường bất động sản.

Việc sớm ban hành Đề án là cơ sở định hướng quan trọng trong việc giải quyết ngay các “điểm nghẽn” của Thành phố, phục vụ đẩy nhanh tiến độ triển khai các Dự án trọng điểm, quan trọng trên địa bàn Thành phố.