Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Góp phần nâng tầm vị thế của quốc gia

PV: Xin đồng chí chia sẻ về tâm thế của ngành Đường sắt đối với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam?

Đồng chí Hoàng Gia Khánh:

Như chúng ta đã biết, vừa qua, Bộ Chính trị đã yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, ưu tiên đầu tư hệ thống giao thông đường sắt hiện đại, đồng bộ, đóng vai trò chủ đạo và trở thành trục "xương sống" trên hành lang kinh tế Bắc - Nam. Dự án xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là quyết tâm và là mục tiêu chính trị xuyên suốt của cả hệ thống chính trị. Đây là công trình đặc biệt quan trọng đối với phát triển đất nước, góp phần nâng tầm vị thế của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Dự án được người dân quan tâm, đồng tình, kỳ vọng, bởi đây là thời điểm chín muồi để thực hiện cùng với niềm tin Việt Nam sẽ vươn mình vào kỷ nguyên mới. Đến nay, rất nhiều người dân của nước ta đã trải nghiệm đường sắt tốc độ cao ở nước ngoài nên rất mong muốn được đi đường sắt tốc độ cao trên chính quê hương mình.

Đồng chí Hoàng Gia Khánh - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam.

Đối với ngành Đường sắt, hơn 22.000 cán bộ, nhân viên của ngành cũng luôn mong đợi sớm xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để nhân dân được hưởng dịch vụ tốt nhất, thuận lợi nhất. Mong đợi đó cũng dễ hiểu trong bối cảnh vận tải đường sắt còn những khó khăn, hạn chế mà tập thể lãnh đạo và cán bộ, công nhân viên đường sắt luôn thẳng thắng nhìn nhận và tìm cách khắc phục.

Đó là, hệ thống đường sắt Việt Nam hình thành từ thế kỷ 19. Trong đó, 85% đường đơn lạc hậu về tiêu chuẩn kỹ thuật, chưa điện khí hóa, tốc độ chạy tàu thấp, đang dần mất vai trò, thị phần giảm sút, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông; công nghiệp đường sắt chưa phát triển; nguồn nhân lực ngày càng mai một.

Những năm qua, để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cùng toàn thể người lao động của ngành luôn nỗ lực vượt khó, trăn trở, đổi mới để đưa ra các sản phẩm dịch vụ phục vụ hành khách ngày càng tốt hơn, đảm bảo việc làm, đời sống cho người lao động. Hai năm nay, lượng hành khách đã quay về với đường sắt ngày càng tăng, những thay đổi của ngành Đường sắt được hành khách ghi nhận, đó là điều chúng tôi rất phấn khởi. Nhưng đây cũng chỉ là bước khởi đầu, chúng tôi còn rất nhiều việc phải làm.

Nhận thức được vai trò của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đối với Dự án đường sắt tốc độ cao từ kinh nghiệm quản lý, khai thác hệ thống đường sắt tại Việt Nam, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng Đề án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

PV: Lợi thế vượt trội của đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam như thế nào, thưa đồng chí?

Đồng chí Hoàng Gia Khánh:

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (thành phố Hà Nội), qua 20 tỉnh, thành phố và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (Thành phố Hồ Chí Minh), kết nối trực tiếp hai đô thị loại đặc biệt với quy mô dân số lớn, 17 đô thị loại 1 và các đô thị nhỏ hơn.

Chiều dài chính tuyến khoảng 1.541 km, đường đôi điện khí hóa, với tốc độ 350 km/giờ, bố trí 23 ga khách, với cự ly trung bình từ 50 - 70 km, 5 ga hàng gắn với các đầu mối hàng hoá. Khi hoàn thành, tính tới năm 2050 tuyến đường sắt tốc độ cao có năng lực vận chuyển khoảng 119,4 triệu hành khách/năm tương đương 60% năng lực hạ tầng và có thể đáp ứng nhu cầu cao hơn ở giai đoạn sau.

Đường sắt tốc độ cao sẽ có ưu thế về chi phí, vận chuyển khối lượng lớn, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng, vừa phục vụ hành khách, phục vụ quốc phòng, an ninh, có thể vận chuyển hàng hóa khi cần thiết. Với tốc độ 350 km/giờ sẽ đem lại hiệu quả khai thác và điều chỉnh lại cơ cấu thị phần vận tải hợp lý giữa các loại hình giao thông. Với tốc độ này, thời gian di chuyển giữa Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng 5 giờ 30 phút.

Dự kiến, tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam sẽ có nhiều mức vé, giá thấp nhất bằng 60% giá vé máy bay bình quân của hàng không truyền thống và hàng không chi phí thấp. Mức này được đánh giá có sức cạnh tranh và phù hợp khả năng chi trả của người dân khi công trình đưa vào khai thác.

Theo dự báo của Viện Chiến lược Giao thông vận tải, đến năm 2050, nhu cầu vận tải hàng hóa trên trục Bắc Nam khoảng 18,2 triệu tấn/năm và vận tải khách 119,4 triệu lượt/năm. Việc xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao phục vụ vận tải hành khách sẽ giải phóng tuyến đường sắt hiện hữu Bắc - Nam khỏi chức năng vận tải hành khách để tập trung vận tải hàng hoáđáp ứng được yêu cầu vận tải khối lượng hàng hoá rất lớn, trong đó có nhiều loại hàng hóa có yêu cầu đặc thù về điều kiện, tốc độ vận chuyển (hàng lỏng, hàng nặng, hàng rời…).

Dự kiến theo quy hoạch việc đầu tư cải tạo nâng cao tuyến đường sắt hiện hữu sẽ cần khoảng 4,8 tỷ USD để đáp ứng yêu cầu về vận tải hàng hóa và hành khách trên các chặng phù hợp.

PV: Được biết, khi Dự án hoàn thành, Chính phủ sẽ giao ngành Đường sắt quản lý, khai thác, duy tu. Vậy, công nghệ và nguồn nhân lực chuẩn bị cho vận hành Dự án này như thế nào, thưa đồng chí?

Đồng chí Hoàng Gia Khánh:

Về công nghệ, chúng ta phải tiếp cận công nghệ nước ngoài và để tiếp cận được công nghệ này, chúng ta cần có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực (đào tạo trong nước và đưa đi học tập tại nước ngoài...) để tiếp nhận và quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Dự kiến, sẽ cần tới khoảng 14.000 người bao gồm kỹ sư cao cấp, trung cấp, công nhân lành nghề để tổ chức khai thác vận hành hiệu quả hoạt động của đường sắt tốc độ cao. Hiện nay, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đang chủ động xây dựng đề án đào tạo nguồn nhân lực trong các lĩnh vực: Xây dựng, bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt, phát triển công nghiệp đường sắt, quản lý khai thác vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao… để phục vụ dự án này.

Ngành Đường sắt hiện có hơn 22.000 lao động hoạt động trong các lĩnh vực xây dựng, bảo trì kết cấu hạ tầng, điều hành, khai thác vận tải… Tổng Công ty cũng đang cử các cán bộ có kinh nghiệm về xây dựng và quản lý đường sắt điđào tạo trong nước và nước ngoài như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… để có thể tiếp nhận chuyển giao công nghệ và phục vụ cho việc vận hành, khai thác tuyến đường sắt tốc độ cao trong tương lai…

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!