Dưới mái hiên

Những trưa hè, cả đám trẻ con ngồi dưới hiên nhà, sau khi bêu nắng bắt mấy chú chuồn chuồn ngoài bờ rào, dậu thưa. Chuồn chuồn cắn rốn tập bơi. Rốn nát rồi mà bơi không được. Xa xôi như tiếng gió vụng về thổi qua an ủi giấc trưa. Có ai còn nhớ không tuổi thơ ngày ấy bên mái hiên nhà? Cả bọn nằm la liệt dưới hiên nghe ông kể chuyện kháng chiến chống Mỹ. Ông ngoại xông pha chiến trường, nơi cây súng gối đầu, củ sắn chia nhau. Ông ra Bắc vào Nam đi qua khói lửa ngập trời. Nay về dưới hiên nhà, kể chuyện cho đàn cháu nghe. Mấy đứa há hốc mồm tưởng tượng. Trên cao như tiếng máy bay còn đạp gió, rẽ mây. Dưới hiên lặng lẽ mái đầu đen chen mái đầu bạc, vầng mây trên cao xanh biếc một màu.

Ảnh minh họa

Thấm thoắt sen tàn, mùa thu đến, tia nắng chiều vàng ươm nghiêng soi bên hiên nhà. Mẹ dặn nhớ hong thóc mùa cho khô. Mẹ còn phải đi đồng sớm. Tôi lấy chân sơ thóc mấy lượt, bàn chân nhỏ bé đựng đầy hạt vàng thơm mùi lúa mới. Giàn hoa giấy bên hiên hững hờ thả rơi mấy cánh nhỏ màu tím biếc. Em gái tôi nhỏ bé lững chững tập đi những bước đầu tiên. Em ngỡ hoa giấy là kẹo nên bỏ vào miệng rồi nhai ngon lành. Đến khi nhận ra vị nhạt nhẽo thay vì ngọt ngào em tôi nhăn mặt dỗi hờn. Em gái đâu biết hoa chỉ để đẹp mà không phải để ăn. Những lầm tưởng ngây thơ sau này lớn em sẽ hiểu. Cơn mưa bất chợt phía đằng Nam. Tôi cào thóc thật nhanh kẻo những hạt vàng bị ướt về mẹ mắng. Tôi bê thúng mủng gom thóc thành một đống nhỏ dưới mái hiên. Chạy thóc xong rồi trời cũng chẳng thèm mưa. Tôi thở phào nghe mái hiên đùa với nắng vừa nhô ra khỏi đám mây đen, lích chích tiếng chim sẻ nhảy nhót dưới sân mót thóc vàng.

Mùa nào rồi cũng qua đi, mẹ đếm ngày đếm tháng, đầu mùa thu, gió chao nghiêng đợi chờ mùa lúa thơm kịp ngả màu vàng. Mẹ buộc lại mấy bó ngô chi chít những hạt mẩy căng, vàng ươm vàng óng, treo lại trên thanh nứa, móc dưới mái hiên cho khỏi tuột. Ngôi làng ven sông, nhà nào cũng có một hàng bắp ngô buộc túm treo ngăn nắp dưới mái hiên. Bà nhớ ông, bà hầm nồi ngô bung dưới tro bếp ấm. Bà chia từng bát nhỏ, xúc hai thìa đường, trộn cùng ngô cho mấy đứa cháu ngồi dưới mái hiên ăn. Đến bây giờ, vị ngọt ấy vẫn lan thấm nơi đầu lưỡi, không có thứ vị giác ngon lành nào có thể so sánh bằng.

Thời gian vội vàng qua đi, kỷ niệm long lanh nhưng chẳng một ai có thể chạm được vào nó. Chúng tôi lớn lên, chỉ có ký ức vẹn nguyên ở lại. Ngày xưa chị em tôi ngồi ngóng mẹ đi làm về dưới mái hiên. Nay, mái hiên vẫn còn đó. Mái hiên được bao phủ tầng tầng, lớp lớp rêu phong. Mẹ tôi lại ngồi dưới mái hiên ngóng chúng tôi đến thăm mỗi tuần. Nhìn lên bàn thờ, những người “muôn năm cũ” đã rời xa. Lòng tôi rưng rưng nhìn tóc mẹ lốm đốm sợi đen, sợi bạc. Mùa nối mùa không hẹn nhưng sẽ lại về. Chỉ có mái hiên ở đó nhìn thời gian trôi chảy một đi không trở lại. Mái hiên cũng trĩu mình rủ xuống, già nua, sờn bạc. Thương sao!