Doanh nghiệp sẽ đối mặt với nhiều thách thức khi thực thi Hiệp định EVFTA

Nhiều thách thức khi thực hiện Hiệp định EVFTA

Từ góc nhìn của doanh nghiệp, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, thị trường EU là một thị trường rất lớn, bao gômg 27 quốc gia với dân số gần 500 triệu người, thu nhập bình quân rất cao, lên tới 36 nghìn USD/người; có một nền tảng vững chắc về thể chế, chính sách và pháp luật - là một thị trường rất khó tính, đòi hỏi phải có một tâm thế đổi mới, cầu thị, hợp tác và thành công. Ông Thân nêu ra các thách thức điển hình mà các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt khi thực hiện Hiệp định EVFTA.

Tại Hội thảo Kinh tế Việt - Đức, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nêu những thách thức mà doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt khi Hiệp định EVFTA thực thi.

Thách thức từ tư duy của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ chế trao đổi thông tin: Việt Nam đã có 16 Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, cả song phương lẫn đa phương, và gần đây nhất là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), nhưng kết quả gặt hái chưa từ các Hiệp đình này chưa nhiều. Nguyên nhân chính là bởi các cơ quan nhà nước và doanh nghiệpk vẫn chưa mặn mà với vấn đề này, dẫn đến việc phối hợp chưa đạt hiệu quả cao.

Thách thức từ nguồn lực lao động: Nhìn chung năng suất lao động của người Việt Nam so với các nước trong khu vực và châu Âu là tương đối thấp, nên các doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư vào nước ta, rất khó có thể tuyển dụng được lao động đáp ứng đầy đủ các tiêu chí đầu tư vào của họ. vấn đề nằm ở chỗ: đào tạo nguồn nhân lực của Việt Nam vẫn tập trung nhiều vào hệ đại học mà chưa tập trung vào đào tạo nghề. Về phía doanh nghiệp cũng thờ ơ với việc tập huấn, nâng cao tay nghề cho người lao động, nên hằng năm số lượng đơn đặt hàng của doanh nghiệp với các trường đào tạo nghề còn hạn chế.

Thách thức từ “cơ sở hạ tầng cứng” thể hiện trong nhiều năm gần đây, Việt Nam nhìn thấy rất ít bóng dáng của các nhà đầu tư châu Âu vào các dự án xây dựng đường xá, cầu phà, logistic…Và còn những thách thức từ việc tuân thủ các nguyên tắc của Hiệp định; thách thức từ cạnh tranh trên thị trường nội địa.

Các giải pháp cần thiết

"Thiết nghĩ, với Hiệp định EVFTA này, Chính phủ nên tạo điều kiện cho các doanh nghiệp liên minh châu Âu tham gia vào các dự án đầu tư công trong nước. Chúng ta nên tận dụng khoa học công nghệ, máy móc, kỹ thuật hiện đại của 27 nước châu Âu, nhưng cũng không quên đặt điều kiện với họ, chẳng hạn như phải có trách nhiệm thuê các nhà thầu phụ của Việt Nam và sử dụng lao động trong nước với tỷ lên nhất định", Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân đưa ra giải pháp.

Ngoài ra, ông còn cho rằng, Chính phủ, các bộ ngành và địa phương đã rất tích cực hành động để đảm bảo các doanh nghiệp trong nước tuân thủ nguyên tắc của hiệp định về bảo vệ môi trường, bảo vệ người lao động và trách nhiệm với xẫ hội… Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề này một cách cơ bản thì Chính phủ nên đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng về nội dung của các Hiệp định.

Việc giao thương với các nước EU không phải là điều mới mẻ đối với Việt Nam, mà trên thực tế đã có nhiều doanh nghiệp làm việc với thị trường này, nhất là đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, dệt may và da giày. Vậy để cạnh tranh được với các doanh nghiệp châu Âu trên sân nhà thì các doanh nghiệp chưa tiếp cận với thị trường EU, nên trở thành “vệ tinh” của các doanh nghiệp đã có kinh nghiệm, để học hỏi và tránh những vi phạm đáng tiếc xảy ra. Khi các “vệ tinh” này đủ chin và có thể tách riêng, thì họ sẽ trở thành những doanh nghiệp đầu chuỗi và tiếp tục thu nhận các vệ tinh mới.

Các doanh nghiệp cần liên kết với các trường dạy nghề để xây dựng kế hoạch đào tạo hằng năm cho lực lượng lao động, thậm chí có đơn đặt hàng cụ thể cho doanh nghiệp của mình để giải quyết những thách thức từ nguồn lao động.

Bảo Thoa