Đề xuất Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định khu vực bỏ phiếu

Theo đại biểu Hoàng Ngọc Định (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang), việc phê chuẩn khu vực bỏ phiếu là nội dung quan trọng và trước đây đã giao cho cấp trên phê chuẩn là Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện. Tới đây với quy mô cấp xã lớn hơn sau sáp nhập và điều kiện địa lý khó khăn ở một số địa bàn, việc cấp tỉnh điều chỉnh khi cần thiết có thể không đủ sát sao và khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Do đó, đại biểu tỉnh Hà Giang đề nghị giao cho cấp xã quyết định là phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền, UBND cấp tỉnh nên tập trung vào ban hành hướng dẫn chung, kiểm tra, giám sát thay vì phê duyệt cụ thể để bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả cao quy trình hiệp thương.

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, việc cấp huyện không còn nữa, quyền này sẽ giao cho cấp xã. Mặc dù nhiều xã nhập lại với nhau nhưng với kinh nghiệm thực tiễn của cán bộ cấp xã trước đây thực hiện nhiệm vụ bỏ phiếu ở khu vực bỏ phiếu, họ có đầy đủ kinh nghiệm về việc thành lập khu vực bỏ phiếu, khu vực bầu cử hoặc thành lập Tổ bầu cử. Vì vậy, việc giao UBND cấp xã quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu là phù hợp.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Bình) nêu rõ, việc xác định khu vực bỏ phiếu là nội dung rất quan trọng, bảo đảm sự thuận lợi cho người dân trong khu vực thực hiện quyền bầu cử và việc này phải được kiểm tra, kiểm soát, giám sát chặt chẽ, nếu không có thể dẫn đến tình trạng tùy tiện trong việc sắp xếp số lượng cử tri đi bầu để xác định khu vực bỏ phiếu và dễ dẫn đến sai sót, vi phạm trong bầu cử.

Việc giao UBND cấp xã xác định khu vực bỏ phiếu để tăng tính chủ động cho cấp xã trong công tác bầu cử và trách nhiệm UBND cấp tỉnh trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Văn Huy lưu ý, để bảo đảm quy định được cụ thể, chi tiết và chặt chẽ đề nghị luật cần bổ sung quy định về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc giám sát, kiểm tra các khu vực bỏ phiếu.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Phúc) cho rằng, dự thảo chưa làm rõ tiêu chí cần thiết để UBND tỉnh điều chỉnh. Đây là một khái niệm mở, dẫn đến việc áp dụng tùy tiện. Do đó, cần bổ sung quy định UBND cấp xã có trách nhiệm báo cáo UBND cấp tỉnh về phương án xác định khu vực bỏ phiếu. Trường hợp cần thiết theo đề nghị của UBND cấp xã hoặc do yêu cầu đảm bảo thống nhất trên địa bàn tỉnh thì UBND cấp tỉnh có thể điều chỉnh.

Còn đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, Đoàn ĐBQH tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu lại cho rằng, quy định như dự thảo chưa rõ, thiếu tiêu chí làm căn cứ để xác định trường hợp cần thiết. Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, xem xét, bổ sung hướng dẫn cụ thể trong luật hoặc giao Chính phủ hướng dẫn quy định tiêu chí cụ thể, ví dụ khu vực có biến động dân cư lớn, điều kiện địa lý chia cắt hoặc địa bàn có yêu cầu về an ninh trật tự đặc thù.

Đồng tình với việc giao nhiệm vụ cho UBND xã quyết định thành lập khu vực bỏ phiếu nhưng đại biểu Mai Văn Hải (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) cho rằng, không nhất thiết phải quy định trường hợp cần thiết, UBND tỉnh quyết định điều chỉnh khu vực bỏ phiếu. Bởi chúng ta đã xác định thẩm quyền này là thẩm quyền của UBND cấp xã và UBND cấp xã hoàn toàn có thể làm được điều này nên những trường hợp cần thiết phải thay đổi thì UBND tỉnh chỉ đạo và vẫn giao quyền cho UBND cấp xã quyết định việc điều chỉnh, thay đổi để phù hợp với điều kiện thực tiễn ở các đơn vị.

Đại biểu Lã Thanh Tân phát biểu thảo luận. (Ảnh: QH)

Trong khi đó, đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) lại cho rằng, không cần thiết quy định “trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu”, bởi sẽ khó thực hiện do không xác định được trường hợp nào là cần thiết. Do đó, chỉ nên quy định, việc xác định khu vực bỏ phiếu do UBND cấp xã quyết định là đủ.

Phát biểu tiếp thu, giải trình và làm rõ một số vấn đề ĐBQH quan tâm, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Hải khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu tiếp thu tối đa các ý kiến để hoàn thiện dự thảo luật một cách tốt nhất, đảm bảo chất lượng và khả thi khi Quốc hội thông qua, đặc biệt khi đưa vào thực tiễn, sẽ góp phần vào sự thành công của cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Liên quan tới nội dung về việc xác định khu vực bỏ phiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội cho biết, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu theo hướng trung gian. Đó là việc xác định khu vực bỏ phiếu do UBND cấp xã quyết định, còn trường hợp cần thiết thì UBND cấp tỉnh điều chỉnh xác định khu vực bỏ phiếu. Tuy nhiên sẽ bổ sung thế nào là trường hợp cần thiết để đảm bảo việc áp dụng đúng và không bị khác biệt giữa các đơn vị bầu cử với nhau và giữa các tỉnh, thành phố với nhau.