Để thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển bền vững

(LĐTĐ) Mới đây, tại Hà Nội, trong khuôn khổ của diễn đàn "Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiệu quả, bền vững", một số chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tài chính đã có chia sẻ về cái nhìn tổng quát về thị trường trái phiếu doanh nghiệp tại các nước phát triển, đặc biệt tại Mỹ cũng như thực trạng thị trường vốn ở nước ta hiện nay,… để tham khảo nhằm rút ra kinh nghiệm phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam.
Thị trường chứng khoán phát triển theo đúng định hướng Thanh lọc thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Gạn đục khơi trong

Bài học từ thị trường trái phiếu Mỹ

Theo chuyên gia tài chính, TS Nguyễn Trí Hiếu, cách đây 14 năm, thị trường trái phiếu Mỹ trải qua một khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, giá trái phiếu trên thị trường thứ cấp giảm 10,8%.

Khi đó, nền kinh tế Mỹ rơi vào cuộc đại suy thoái kể từ năm 2008, bắt nguồn từ thị trường bất động sản vỡ bong bóng. Người dân Mỹ thiệt hại 16.000 tỷ USD và hàng triệu người mất việc.

Sau đó, thị trường trái phiếu của Mỹ đã trải qua một cuộc cải cách toàn diện qua Đạo luật Dodd-Frank về cải cách Phố Wall và bảo vệ người tiêu dùng.

Để thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển bền vững
Ảnh minh họa.

Đạo luật này do hai Thượng nghị sĩ Chris Dodd và Barney Frank soạn thảo và được Quốc hội Mỹ ban hành năm 2010. Nhờ kịp thời ban hành đạo luật trên mà hiện nay thị trường trái phiếu của Mỹ lên đến khoảng 46 nghìn tỷ USD, chiếm 38% thị trường trái phiếu toàn cầu.

Nếu so với GDP của Mỹ năm 2021 khoảng 22,7 nghìn tỷ USD thì tổng dư nợ thị trường trái phiếu của Mỹ lên đến trên 200% GDP của Mỹ. Trong khi đó, vốn hoá của thị trường cổ phiếu hiện nay (stock market capitalization) khoảng 48 nghìn tỷ USD, cao hơn chút đỉnh so với quy mô của thị trường trái phiếu.

Thị trường trái phiếu đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính của Mỹ vì đó là nơi đầu tư cho các quỹ hưu trí của người dân Mỹ.

Phần lớn các trái phiếu doanh nghiệp phát hành lần đầu được riêng lẻ cho các tổ chức tài chính như ngân hàng, bảo hiểm, quỹ đầu tư và công ty kinh doanh chứng khoán. Trong số đó, chỉ một ít trái phiếu doanh nghiệp bao gồm mortgage-backed securities được phát hành lần đầu tiên ra công chúng.

Tuy nhiên, những trái phiếu doanh nghiệp này phải đăng ký với Ủy ban chứng khoán và giao dịch (gọi tắt là SEC) và thường được xếp hạng tín nhiệm.

Ở Mỹ, phần lớn các trái phiếu phát hành trên thị trường sơ cấp đều có xếp hạng tín nhiệm. Thực tế, những nhà đầu tư lớn khi cam kết mua trái phiếu đều muốn mua trái phiếu có xếp hạng bởi họ muốn mau chóng bán lại cho các tổ chức tài chính khác.

Cũng theo TS Hiếu, khi phát hành trái phiếu, nhà phát hành đưa ra bản cáo bạch nêu rõ mục đích sử dụng vốn, các chi tiết liên quan đến lãi suất, thời hạn trả nợ, phương pháp trả nợ và các cam kết phải thực hiện.

Tại Mỹ, nhiều doanh nghiệp phát hành có người quản lý trái phiếu, chịu trách nhiệm việc theo dõi các quy định được nêu ra.

Trong trường hợp nhà phát hành không tuân thủ những cam kết được quy định trong bản cáo bạch thì nhà đầu tư có thể kiện nhà phát hành để đòi bồi thường thiệt hại hay đòi trả lại nợ.

Bên cạnh đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn đi song song với thị trường vốn vay ngân hàng, giúp giảm bớt gánh nặng cho hệ thống ngân hàng. Đồng thời giảm rủi ro cho các doanh nghiệp, không bị quá phụ thuộc vào hệ thống tín dụng ngân hàng.

Bài học nào cho thị trường Việt Nam?

Nhìn lại thị trường trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam, chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho hay, thị trường đang trải qua một giai đoạn khó khăn, lòng tin của nhà đầu tư bị dao động vì những vụ việc xảy ra gần đây.

Mặc dầu thị trường chưa rơi vào khủng hoảng nhưng những vụ việc xảy ra chứng tỏ thị trường cần một sự chấn chỉnh và cải cách mạnh mẽ.

Ông Hiếu cho rằng, tại Việt Nam, thị trường phát hành riêng lẻ sẽ phát triển mạnh hơn so với thị trường phát hành ra công chúng. Nhưng đây lại là thị trường rủi ro hơn, vì các quy định về phát hành không chặt chẽ như phát hành ra công chúng.

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, để thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển lành mạnh, minh bạch, ổn định, cần có sự nhận diện đúng vai trò của trái phiếu doanh nghiệp, đi cùng là các giải pháp đúng và trúng để đáp ứng các mục tiêu thúc đẩy thị trường vốn hiệu quả và bền vững, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, tăng trưởng của nền kinh tế và hội nhập tài chính toàn cầu.

Theo đó, chúng ta cũng cần nâng cao khả năng kiểm soát và trao thêm quyền lực cho các cơ quan quản lý thị trường, tiền tệ, kiểm toán Nhà nước trong việc thực hiện các nghĩa vụ quản lý và kiểm soát thị trường.

Nhiều người hiện nay lo ngại việc siết chặt thị trường của các cơ quan quản lý sẽ làm mất đi khả năng phát triển của thị trường.

Nhưng với những gì đã xảy ra, sự kiểm soát thị trường một cách hiệu quả sẽ là tiền đề cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

Dĩ nhiên điều này sẽ tạo ra những khó khăn, nhưng sẽ tạo lại niềm tin cho thị trường, và có lẽ đây cũng là cái giá phải trả để có một thị trường đi vào quy củ và ổn định.

Về việc xếp hạng tín nhiệm, ông Hiếu kiến nghị chúng ta cần sửa đổi, bổ sung Nghị định 88 của Chính phủ quy định về xếp hạng tín nhiệm ban hành năm 2014. Trong đó, cần quy định, thống nhất các ký hiệu cho các hạng mức tín nhiệm…

Ngoài ra, ông Hiếu và một số chuyên gia cũng cho rằng, cần thành lập riêng một Văn phòng trực thuộc Bộ Tài chính về Xếp hạng tín nhiệm, để giám sát hoạt động của các công ty Xếp hạng tín nhiệm đang hoạt động.

Từ đó kiểm soát việc tuân thủ các quy định về xếp hạng tín nhiệm… kiểm soát các trường hợp xung đột lợi ích giữa các thành viên của công ty xếp hạng và trái phiếu được xếp hạng.

Đồng thời, các nhà phát hành cũng cần bổ sung mục đích sử dụng vốn và đưa ra một công cụ để các nhà đầu tư theo dõi việc sử dụng vốn. Việc làm này nhằm làm rõ các phương pháp trả nợ, lãi và tính lãi suất cố định hay thả nổi có đo lường, cam kết tài chính và có những chế tài xử phạt hợp lý.

Cần phải điều tiết thị trường

Ở góc độ khác, theo các chuyên gia kinh tế, trong 3 tháng đầu năm 2022, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang có dấu hiệu hạ nhiệt vì một số chính sách mới, làm giảm cơ hội tiếp cận vốn của doanh nghiệp, qua đó, làm chậm nhịp phục hồi và phát triển và lỡ nhịp chương trình phục hồi phát triển kinh tế xã hội 2022-2023.

Xét về quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp 4 tháng đầu năm theo chủ thể, có thể thấy số lượng phát hành trái phiếu đã bị giảm đi đáng kể. Trong đó, doanh nghiệp bất động sản chỉ phát hành bằng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này cũng chứng tỏ thị trường đã có sự kiểm soát tương đối chặt chẽ.

Theo chuyên gia, TS Cấn Văn Lực, thị trường bắt đầu giảm nhiệt rất rõ. Tuy nhiên, doanh nghiệp bất động sản vẫn là khối lớn nhất phát hành trên thị trường.

Cụ thể, về cơ cấu phát hành trái phiếu doanh nghiệp 4 tháng đầu năm, thị trường bất động sản chiếm 37,3%, ngân hàng chiếm 31,6%, xây dựng chiếm 16,9%, các lĩnh vực khác chiếm 11,4%, còn lại chứng khoán chiếm 2,8%. Nhu cầu của Việt Nam về vốn trung dài hạn trong thời gian sắp tới là rất lớn.

Hiện nay, nguồn cung vốn trung dài hạn chủ yếu từ các ngân hàng thương mại, trong khi về bản chất các ngân hàng này cho vay ngắn hạn, do chủ yếu huy động vốn ngắn hạn. Vốn ngắn hạn chiếm khoảng 75% - 80% tổng nguồn vốn huy động của các ngân hàng.

“Thời gian qua, các ngân hàng thương mại đã phải gồng mình, phải cố cho vay trung dài hạn, chiếm tới 45% -50% tổng dư nợ của mình, quá sức với hệ thống ngân hàng. Cho nên kênh dẫn vốn qua thị trường trái phiếu trung, dài hạn hay thị trường cổ phiếu là vô cùng quan trọng. Vấn đề của chúng ta là điều tiết như thế nào, quản lý ra sao để phát triển một cách lành mạnh và bền vững hơn”, ông Cấn Văn Lực nhấn mạnh.

TS Cấn Văn Lực đề nghị, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp, như: Sớm sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, Nghị định 156/2020 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán; rà soát Luật Chứng khoán 2019 tiến tới sửa đổi, nâng chuẩn nhà đầu tư chuyên nghiệp…

Đặc biệt, cần cân nhắc mức độ phù hợp về quy định tài sản đảm bảo, bảo lãnh phát hành, phân phối trái phiếu.../.

Quang Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Phúc thẩm vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Đề nghị bác toàn bộ kháng cáo của các bị cáo

Phúc thẩm vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Đề nghị bác toàn bộ kháng cáo của các bị cáo

(LĐTĐ) Ngày 28/6, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã trình bày quan điểm giải quyết vụ án trong phiên tòa xét xử phúc thẩm ...
Phường Kim Mã tổ chức Hội nghị tuyên truyền an toàn phòng cháy chữa cháy năm 2022

Phường Kim Mã tổ chức Hội nghị tuyên truyền an toàn phòng cháy chữa cháy năm 2022

(LĐTĐ) Mới đây, Ủy ban nhân dân (UBND) phường Kim Mã (quận Ba Đình) đã phối hợp với Đội cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) ...
Bảo vệ dữ liệu cá nhân để tạo dựng niềm tin của người dân về dịch vụ công trực tuyến

Bảo vệ dữ liệu cá nhân để tạo dựng niềm tin của người dân về dịch vụ công trực tuyến

(LĐTĐ) 59/63 cổng thông tin điện tử và 60/63 cổng dịch vụ công trực tuyến chưa công bố chính sách về quyền riêng tư - một dạng thỏa thuận điện tử ...
LĐLĐ quận Long Biên: Khen thưởng 227 cá nhân có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua

LĐLĐ quận Long Biên: Khen thưởng 227 cá nhân có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua

(LĐTĐ) Chiều nay (28/6), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Long Biên tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động Công đoàn và phong trào công nhân, viên chức, lao động ...
Quận Bắc Từ Liêm: Tăng cường kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

Quận Bắc Từ Liêm: Tăng cường kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

(LĐTĐ) Nhằm giảm thiểu các vụ cháy, nổ, từ ngày 15/6/2022 - 5/10/2022, quận Bắc Từ Liêm sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra việc thực hiện công tác phòng cháy, ...
Trường Tiểu học Xuân Đỉnh:  Sôi nổi các câu lạc bộ hè miễn phí cho học sinh

Trường Tiểu học Xuân Đỉnh: Sôi nổi các câu lạc bộ hè miễn phí cho học sinh

(LĐTĐ) Với mong muốn đem lại một mùa hè ý nghĩa, vừa giúp các con ôn tập và củng cố lại kiến thức, sẵn sàng kết nối với chương trình học ...
Người dùng xe máy điện lợi đủ đường từ chính sách thuê bao pin ưu việt của VinFast

Người dùng xe máy điện lợi đủ đường từ chính sách thuê bao pin ưu việt của VinFast

(LĐTĐ) Với chính sách cho thuê pin ưu việt của VinFast, chi phí cao và những vấn đề phát sinh lâu dài của pin không còn là rào cản với người ...

Tin khác

Central Retail Việt Nam lần đầu tiên giới thiệu các mô hình kinh tế tuần hoàn

Central Retail Việt Nam lần đầu tiên giới thiệu các mô hình kinh tế tuần hoàn

(LĐTĐ) Ngày 28/6, Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì tổ chức “Hội nghị khởi động xây dựng kế hoạch quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn” với sự tham gia của Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Trưởng đại diện các đối tác phát triển, Đại sứ, đại diện các doanh nghiệp lớn, các tổ chức phi chính phủ (NGO), các trường đại học, viện nghiên cứu và các chuyên gia đầu ngành về kinh tế tuần hoàn (KTTH).
Chứng khoán nhiều mã tăng với mức thanh khoản thấp

Chứng khoán nhiều mã tăng với mức thanh khoản thấp

(LĐTĐ) Đóng cửa phiên giao dịch đầu tuần hôm nay (27/6), thị trường chứng khoán bật tăng trong sắc xanh. Tuy nhiên VN-Index chỉ khớp lệnh 526,9 triệu đơn vị, tương đương 12.315,3 tỷ đồng.
Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu cát trắng silic, cát vàng khuôn đúc

Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu cát trắng silic, cát vàng khuôn đúc

(LĐTĐ) Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản 3930/VPCP-CN ngày 26/6/2022 truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành về việc xuất khẩu cát trắng silic, cát vàng khuôn đúc.
Doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm an toàn: Cơ hội và thách thức

Doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm an toàn: Cơ hội và thách thức

(LĐTĐ) Năm 2018, Chuỗi thực phẩm sạch Organic Green được Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội chỉ định là tác nhân chính xây dựng mô hình chuỗi sản xuất và cung cấp thực phẩm thịt lợn Organic Green. Đến nay, Chuỗi đã đạt được nhiều kết quả mong muốn, nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều thách thức.
Kinh tế Thủ đô phục hồi mạnh mẽ

Kinh tế Thủ đô phục hồi mạnh mẽ

(LĐTĐ) Bức tranh kinh tế Hà Nội trong 6 tháng đầu năm có nhiều điểm nổi bật do Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm phục hồi kinh tế. Dự kiến, GRDP của Hà Nội quý II tăng 9,49%; GRDP 6 tháng đầu năm 2022 tăng 7,79%, con số này gấp 1,32 lần mức tăng cùng kỳ năm 2021 (5,91%).
Thị trường chứng khoán Việt Nam lỡ hẹn danh sách nâng hạng

Thị trường chứng khoán Việt Nam lỡ hẹn danh sách nâng hạng

(LĐTĐ) Gần đây, vấn đề nâng hạng thị trường thu hút sự chú ý của Chính phủ bởi nếu được nâng hạng, dòng vốn vào Việt Nam sẽ còn dồi dào hơn nữa. Tuy nhiên trong danh sách của MSCI đã công bố kết quả phân loại thị trường định kỳ chứng khoán trên thế giới mới đây, vẫn thiếu tên thị trường Việt Nam.
Gần 30 tỉnh, thành tham gia kết nối cung cầu hàng Việt tại Bình Định

Gần 30 tỉnh, thành tham gia kết nối cung cầu hàng Việt tại Bình Định

(LĐTĐ) Từ ngày 24 - 25/6/2022, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Bình Định phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức chuỗi sự kiện kết nối cung cầu hàng Việt Nam cho các doanh nghiệp tại địa phương và các tỉnh miền Trung.
Nông dân tăng gấp đôi thu nhập từ giải pháp canh tác lúa hữu cơ Pamci

Nông dân tăng gấp đôi thu nhập từ giải pháp canh tác lúa hữu cơ Pamci

(LĐTĐ) Từ mô hình canh tác lúa theo nguyên tắc hữu cơ Pamci, xã Đồng Phú (huyện Chương Mỹ, Hà Nội) đã khẳng định hướng đi mới, táo bạo trong việc áp dụng khoa học, kỹ thuật vào nông nghiệp; tăng thu nhập cho người nông dân và góp phần phát triển kinh tế của địa phương.
Phát triển kinh tế từ chuỗi liên kết, nông nghiệp du lịch sinh thái

Phát triển kinh tế từ chuỗi liên kết, nông nghiệp du lịch sinh thái

(LĐTĐ) Nằm ở ven đô về phía đông huyện Thường Tín (Hà Nội), xã Hồng Vân đã tận dụng lợi thế địa phương chuyển hướng từ làm nông nghiệp thuần túy sang đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái. Hướng đi này đã từng bước được xác định là một trong những động lực phát triển kinh tế của địa phương.
BOT thu hút nguồn tài chính tư trong việc xây dựng cải thiện cơ sở hạ tầng

BOT thu hút nguồn tài chính tư trong việc xây dựng cải thiện cơ sở hạ tầng

(LĐTĐ) Ngày 21/6, tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Ủy ban quan hệ đối tác công tư thuộc Ủy ban Quốc gia về phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh với sự hỗ trợ kỹ thuật của Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức tọa đàm Tìm kiếm phương thức hợp tác công tư hiệu quả trong các dự án xây dựng và vận hành đường cao tốc theo mô hình BOT tại Việt Nam.
Xem thêm
Phiên bản di động