Cần quy định rõ quyền lợi của hành khách trong lĩnh vực hàng không

Tăng cường cơ chế thu hút đầu tư, xã hội hóa hạ tầng hàng không

Phát biểu thảo luận tại tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá việc tăng cường cơ chế thu hút đầu tư, xã hội hóa hạ tầng hàng không là vấn đề hết sức quan trọng để có thêm nguồn lực đầu tư nâng cấp, mở rộng, nâng cấp hạ tầng hàng không.

Đồng thời đề nghị dự thảo Luật cần bổ sung quy định đột phá để khuyến khích đầu tư tư nhân và mô hình hợp tác công tư, đặc biệt là với các sân bay địa phương, sân bay chuyên dụng. Phải làm sao có những quy định, cơ chế ưu đãi thuế, đất đai và thủ tục phê duyệt nhanh cho nhà đầu tư nước ngoài và trong nước; đồng thời đảm bảo bình đẳng giữa các hãng hàng không trong tiếp cận bay và dịch vụ bay.

Dự thảo Luật kế thừa quy định về doanh nghiệp khai thác sân bay có quyền đầu tư nhưng theo Chủ tịch Quốc hội, cần mở rộng để huy động nguồn lực xã hội, phù hợp với Nghị quyết số 29, nếu không thì ngành hàng không khó đạt mục tiêu có 33 sân bay vào năm 2050.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: Lâm Hiển

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị hết sức quan tâm các quy định về nâng cao an toàn, an ninh và quản lý không phận. Cần ưu tiên tuyệt đối an toàn bằng cách bổ sung quy định bắt buộc hệ thống quản lý an toàn cho tất cả doanh nghiệp thiết kế, sản xuất máy bay và tích hợp AI trong giám sát bay.

Bên cạnh đó, cần có thêm điều khoản về bảo vệ, bảo mật dữ liệu hành khách, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh bằng cách cấm chuyển nhượng quyền vận chuyển; đẩy mạnh chuyển đổi số, chống tấn công mạng trong lĩnh vực hàng không dân dụng; xây dựng chương trình riêng về an ninh hàng không…

Băn khoăn về quy định quản lý với phí, lệ phí hàng không

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thuỷ bày tỏ băn khoăn về quy định quản lý với phí, lệ phí hàng không. Theo bà, quy định trong dự thảo Luật chưa thật sự thống nhất với Luật Phí và lệ phí, bởi các khoản thu này về nguyên tắc phải được nộp vào ngân sách nhà nước.

Các nhu cầu chi đầu tư, nâng cao năng lực hoạt động phải được dự toán, phê duyệt và thực hiện theo quy trình ngân sách. Nếu để các đơn vị được trích giữ lại mà không xác định rõ mục đích, sẽ khó kiểm soát và dễ dẫn đến thiếu công bằng giữa các cơ quan thực hiện dịch vụ công.

Bà Nguyễn Phương Thủy cũng cho rằng, quy định về “hỗ trợ hàng tháng tối đa 80% lương” đối với người làm việc tại các cơ quan quản lý hàng không chưa hợp lý. Việc hỗ trợ toàn bộ nhân sự trong cơ quan thay vì chỉ những người có chuyên môn đặc thù sẽ làm giảm tính công bằng và không phù hợp với chủ trương cải cách tiền lương…

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH Hà Nội). Ảnh: Phạm Thắng

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn ĐBQH Hà Nội) đánh giá cao nỗ lực của Ban soạn thảo trong việc cập nhật các nội dung mới, thể hiện tầm nhìn dài hạn đối với phát triển hạ tầng hàng không.

Tuy nhiên, ông lưu ý cần đặc biệt quan tâm tới việc xây dựng các sân bay mới gắn với quy hoạch đường sắt, bảo đảm tính liên thông và hợp lý trong tổ chức không gian phát triển. “Hiện nay, việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh có thể dẫn đến tình trạng một tỉnh có tới hai, ba sân bay. Vì vậy, cần xem xét kỹ lưỡng việc bố trí mạng lưới sân bay, kết nối với các tuyến đường sắt tốc độ cao, để đảm bảo phát triển đồng bộ, tránh lãng phí và chồng chéo trong đầu tư”, đại biểu nêu.

Đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH Khánh Hòa) cho rằng thời gian qua, hàng không bị delay nhiều quá, thể hiện tính kỷ cương, kỷ luật trong ngành hàng không chưa nghiêm túc, gây ra nhiều phiền phức và lãng phí cho xã hội. Vì vậy, đại biểu đề nghị dự thảo Luật cần có chế định để khắc phục cho được tình trạng máy bay bị delay, khắc phục cho được tính kỷ luật của hàng không.

Đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH Khánh Hòa). Ảnh: Phạm Thắng

Đồng thời, dự thảo Luật cần có chế định để khuyến khích, mở rộng thành phần ngoài Nhà nước tham gia lĩnh vực hàng không để tạo cạnh tranh về giá cả, dịch vụ trong hoạt động, như vậy sẽ khuyến khích ngành phát triển và hội nhập sâu hơn.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (Đoàn ĐBQH Đồng Tháp) cũng đề nghị, trong nguyên tắc hoạt động hàng không dân dụng cần bổ sung nguyên tắc “bảo đảm tính mạng, sức khoẻ, an toàn và quyền lợi của khách hàng là trên hết”, dựa trên nguyên tắc này để cụ thể hoá các quy định trong dự thảo Luật.

Theo nữ đại biểu, nhiều khách hàng sử dụng dịch vụ hàng không đều gặp tình trạng huỷ, delay chuyến bay, nhưng chỉ nhận được lời xin lỗi của cơ trưởng thì chưa thật sự thoả đáng. Nếu do thời tiết, điều kiện khách quan, khách hàng hoàn toàn thông cảm và đồng tình, nhưng nếu do chủ quan trong quản lý điều hành, trong khai thác chuyến bay, thì phải có cơ chế bồi thường thoả đáng, bảo vệ quyền lợi của khách hàng…