Bộ Tài chính đề xuất gỡ vướng thuế GTGT cho nông, lâm, thủy sản

Làm rõ thuế GTGT với nông, lâm, thủy sản chưa chế biến

Bộ Tài chính cho biết, Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 đã có những quy định mới liên quan đến chính sách thuế đối với sản phẩm nông, lâm, thủy sản. Theo đó, sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Ngược lại, các sản phẩm cùng loại nhưng không phải do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra thì thuộc đối tượng chịu thuế GTGT với mức thuế suất 5%.

Tuy nhiên, trên thực tế triển khai, việc áp dụng các quy định này còn phát sinh nhiều cách hiểu khác nhau, nhất là trong việc xác định thế nào là “chưa chế biến”, “sơ chế thông thường”, cũng như cách kê khai, tính thuế tương ứng với từng phương pháp nộp thuế. Đây là nguyên nhân khiến doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh gặp lúng túng, còn cơ quan thuế cũng khó thống nhất trong quá trình quản lý. Trước thực tế đó, Bộ Tài chính cho rằng cần thiết phải sửa đổi, bổ sung Nghị định số 181/2025/NĐ-CP để đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch của chính sách.

Ảnh minh họa.

Quy định cụ thể hơn đối tượng không chịu thuế và không phải kê khai

Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 4 của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP theo hướng quy định chi tiết hơn về đối tượng không chịu thuế GTGT. Theo đó, sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu tiếp tục thuộc đối tượng không chịu thuế.

Dự thảo đồng thời liệt kê rõ các công đoạn được coi là sơ chế thông thường, như: làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, tách hạt, cắt, băm, lột da, ướp muối, đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh, đông lạnh, bảo quản bằng khí hoặc bằng các phương thức bảo quản thông thường khác. Việc quy định chi tiết này nhằm tạo căn cứ pháp lý thống nhất để xác định nghĩa vụ thuế.

Trong trường hợp không thể xác định rõ sản phẩm thuộc diện chưa chế biến hay chỉ sơ chế thông thường, dự thảo giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường căn cứ quy trình sản xuất do người nộp thuế cung cấp để xác định theo quy định pháp luật.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định về trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Theo dự thảo, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi bán các sản phẩm nêu trên cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác ở khâu kinh doanh thương mại thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Trên hóa đơn GTGT, giá bán được ghi là giá không có thuế, dòng thuế suất và tiền thuế không ghi, gạch bỏ.

Phân định rõ thuế suất 5% và phương pháp tính trực tiếp 1%

Bên cạnh việc xác định đối tượng không chịu thuế và không phải kê khai, dự thảo cũng làm rõ các trường hợp phải áp dụng thuế GTGT với mức thuế suất 5%. Cụ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ khi bán sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường cho hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh và các tổ chức, cá nhân khác không thuộc diện không phải kê khai thì phải tính thuế GTGT theo thuế suất 5% theo quy định của Luật Thuế GTGT.

Đối với hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh và các tổ chức kinh tế nộp thuế GTGT theo phương pháp tính trực tiếp, dự thảo quy định khi bán các sản phẩm nêu trên ở khâu kinh doanh thương mại thì thuế GTGT phải nộp được tính theo tỷ lệ 1% trên doanh thu. Quy định này nhằm đảm bảo sự thống nhất với phương pháp tính trực tiếp, đồng thời phù hợp với đặc thù của nhóm đối tượng nộp thuế này.

Ngoài các nội dung liên quan đến đối tượng và phương pháp tính thuế, Bộ Tài chính cũng đề xuất bãi bỏ khoản 3 Điều 37 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP. Quy định hiện hành yêu cầu người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai, nộp thuế tại thời điểm người mua nộp hồ sơ hoàn thuế. Theo Bộ Tài chính, việc bãi bỏ quy định này nhằm đảm bảo thống nhất với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT, qua đó tháo gỡ “điểm nghẽn”, giải quyết vướng mắc, bất cập trong công tác hoàn thuế GTGT, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người nộp thuế trong quá trình thực hiện.

P.T