Tết ông Công, ông Táo có nguồn gốc từ đâu?

Hàng năm, đến 23 tháng Chạp, người dân Việt Nam thường sửa soạn mâm cỗ để cúng ông Công, ông Táo hay nói cách khác là tiễn ông Công, ông Táo về trời. Tục lệ này được bắt nguồn từ câu chuyện xa xưa và được lưu truyền tới ngày nay.
tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau Tết ông Công ông Táo năm nay rơi vào thứ mấy?
tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau Người Hà Nội nhộn nhịp sắm sửa tết ông Công, ông Táo
tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau Người Hà Nội rộn ràng ngày Tết ông Công, ông Táo

Nguồn gốc ông Công, ông Táo

Có nhiều sự tích về ông Công, ông Táo được lưu truyền trong dân gian, tuy nhiên, câu chuyện được truyền miệng nhiều hơn cả là sự tích về đôi vợ chồng Thị Nhi và Trọng Cao.

tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau
Bộ mũ quan ông Công, ông Táo. Nguồn: TCKS.

Ngày xưa, Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Tuy ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau, nhưng mãi không có con. Vì vậy, dần dà, Trọng Cao hay kiếm chuyện xô xát dằn vặt vợ.

Một hôm, chỉ vì một chuyện nhỏ, Cao gây thành chuyện lớn, đánh Thị Nhi và đuổi đi. Thị Nhi bỏ nhà, lang thang đến một xứ khác và sau đó gặp Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết thành vợ chồng. Phần Trọng Cao, sau khi nguôi giận thì quá ân hận, nhưng vợ đã bỏ đi xa rồi. Ray rứt và nhớ quay quắt, Cao lên đường tìm kiếm vợ.

Ngày này qua tháng nọ, tìm mãi, hết gạo hết tiền, Cao phải làm kẻ ăn xin dọc đường. Cuối cùng, may cho Cao, tình cờ tìm xin ăn đúng nhà của Nhi, nhằm lúc Phạm Lang đi vắng. Nhi sớm nhận ra người hành khất đúng là người chồng cũ. Nàng mời vào nhà, nấu cơm mời Cao. Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Nhi sợ chồng nghi oan, nên giấu Cao dưới đống rạ sau vườn.

Chẳng may, đêm ấy, Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Nhi lao mình vào cứu Cao ra. Thấy Nhi nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thương vợ cũng nhảy theo. Cả ba đều chết trong đám lửa.

tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau
Từ xa xưa, người dân đã chọn ngày 23 tháng Chạp để tiễn ông Táo về chầu trời.

Thượng đế thương tình thấy 3 người sống có nghĩa có tình nên phong cho làm vua bếp hay còn gọi là Định phúc Táo Quân và giao cho người chồng mới là Thổ Công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà, còn người vợ là Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa. Không những định đoạt may, rủi, phúc họa của gia chủ, các vị Táo còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, giữ bình yên cho mọi người trong nhà.

Hàng năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo Quân lên chầu trời báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người.

Ý nghĩa tục cúng ông Công, ông Táo

PGS-TS Trần Lâm Biền - nhà nghiên cứu văn hóa dân gian khẳng định phong tục thờ cúng ông Công, ông Táo không phải là một hủ tục mê tín dị đoan. Vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm các gia đình lại dọn dẹp nhà cửa, ban thờ sạch sẽ, trang nghiêm, sắp mâm cỗ, mua vàng mã, cá chép, hương hoa... để tiễn ông Táo về chầu trời.

Đây cũng là dịp để tỏ lòng biết ơn với vị thần đã cho lửa, mang lại no ấm cho gia đình trong suốt một năm. Đồng thời, đây cũng là lúc để mọi người trong gia đình cùng đoàn tụ bên mâm cơm - nét đẹp truyền thống vẫn được trao truyền từ đời này qua đời khác.

tet ong cong ong tao co nguon goc tu dau
Mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo.

“Tục cúng ông Công, ông Táo, cũng như các phong tục tốt đẹp khác của dân tộc luôn luôn hướng con người tới những điều thiện, điều tốt lành. Tục lệ này cũng nhắc nhở mọi người cần phải cố gắng làm những việc tốt, làm ăn lương thiện, các thành viên trong gia đình sống hoà thuận, yêu thương nhau”- GS-TS Nguyễn Chí Bền - Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia, nguyên Viện trưởng Viện Văn hoá nghệ thuật VN - chia sẻ.

Theo L.C/ laodong.vn

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Kinh tế và văn hóa - cặp trụ cột chiến lược định hình con đường phát triển bền vững của Hà Nội

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TƯ về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ về phát triển văn hóa Việt Nam đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.
Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Hà Nội tiên phong đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống: Chuyển từ tư duy đến hành động thực chất

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Hà Nội đang cho thấy một tinh thần quyết liệt trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng thành chương trình hành động thực chất. Phương châm “nói đi đôi với làm”, lấy hiệu quả đo đếm được làm thước đo đang trở thành kim chỉ nam để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Văn hóa trở thành nền tảng vững chắc và trụ cột của phát triển đất nước

Tối 27/2, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện chương trình Thời sự trực tiếp đặc biệt với chủ đề "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương", trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong tư duy về vai trò của văn hóa, từ "nền tảng tinh thần" sang "nền tảng vững chắc" cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Hà Nội kiến tạo động lực phát triển mới: Đổi mới tư duy và cân bằng giá trị phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô không chỉ là trung tâm hành chính chính trị kinh tế mà còn giữ vai trò tiên phong kiến tạo tư duy phát triển bền vững. Hà Nội đang chủ động chuyển mình, cân bằng giữa sức mạnh kinh tế và sức mạnh văn hóa để nâng tầm năng lực dẫn dắt phát triển cả nước.
Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

Hà Nội chủ động, gương mẫu đưa Nghị quyết 79, 80 vào cuộc sống

PGS.TS Trần Đình Thiên cho biết, ông đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của Hà Nội, xuất phát từ nguồn lực, năng lực và sứ mệnh đặc biệt của Thủ đô. Theo ông, người dân cả nước đều kỳ vọng Hà Nội sẽ có bước phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới và niềm tin vào điều đó đang ngày càng được củng cố.
Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Phường Tây Hồ gặp mặt ứng cử viên đại biểu HĐND, nhiệm kỳ 2026-2031

Ngày 27/2, Ủy ban Bầu cử phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị gặp mặt các ứng cử viên nhằm quán triệt yêu cầu, định hướng nội dung và thống nhất nhận thức, trách nhiệm trong quá trình vận động bầu cử.
Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Phát huy sức mạnh kinh tế - văn hóa để kiến tạo Thủ đô bền vững

Trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, nơi đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế quốc gia trở thành đòi hỏi cấp thiết, việc ban hành Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đã khẳng định bước hoàn thiện quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng.

Tin khác

Sau Tết, người trẻ mang theo hơi ấm gia đình trở lại guồng quay

Sau Tết, người trẻ mang theo hơi ấm gia đình trở lại guồng quay

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã khép lại, nhưng dư âm của những bữa cơm gia đình, những cuộc thăm hỏi, những vòng tay ôm chặt sau cả năm xa cách vẫn còn đó, ấm áp và sâu lắng trong lòng mỗi người.
Đầu năm mới nên mua gì để cả năm may mắn, hanh thông?

Đầu năm mới nên mua gì để cả năm may mắn, hanh thông?

Đầu năm mới từ lâu đã được xem là thời điểm khởi đầu quan trọng, mang ý nghĩa mở ra vận khí cho cả năm. Vì vậy, nhiều người Việt thường có thói quen mua sắm những vật phẩm mang ý nghĩa cầu may, với mong muốn một năm bình an, thuận lợi và đủ đầy. Không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống, những lựa chọn đầu năm còn thể hiện niềm tin vào sự khởi đầu tích cực và tinh thần hướng thiện trong đời sống.
Mua muối đầu năm, nét đẹp bình dị

Mua muối đầu năm, nét đẹp bình dị

Trong tiết trời se lạnh của buổi sớm đầu xuân, khi phố phường còn chưa "thức giấc", những người bán muối đã có mặt trên nhiều con đường ở Hà Nội.
Xuân Bính Ngọ rộn ràng Trường Sa

Xuân Bính Ngọ rộn ràng Trường Sa

Sáng 19/2 (mùng 3 Tết Bính Ngọ), Trung tá Vũ Đức Quỳnh, Chỉ huy trưởng đảo Trường Sa, Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân vui mừng chia sẻ với phóng viên: Xuân Bính Ngọ năm nay, quân và dân đảo Trường Sa đón Tết trong không khí vui tươi, đầm ấm, các hoạt động diễn ra đông đủ, rộn ràng, an toàn, đúng kế hoạch.
Hà Nội: Tìm thấy người thân đi lạc nhờ thông báo từ Cảnh sát giao thông

Hà Nội: Tìm thấy người thân đi lạc nhờ thông báo từ Cảnh sát giao thông

Trong khi thực hiện nhiệm vụ điều tiết giao thông cao điểm Tết Nguyên đán 2026, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ số 4 đã kịp thời phát hiện, hỗ trợ một cụ ông đi lạc do suy giảm trí nhớ về với gia đình an toàn.
Gia đình Hà Nội giữ nếp tự gói bánh chưng mỗi dịp Tết

Gia đình Hà Nội giữ nếp tự gói bánh chưng mỗi dịp Tết

Khi những cơn gió lạnh cuối đông vẫn còn vương trên phố phường Hà Nội, trong căn nhà nhỏ của gia đình chị Nguyễn Vân Đài (phường Thanh Xuân, Hà Nội) không khí Tết đã rộn ràng từ rất sớm. Ngày 25 tháng Chạp hằng năm, gia đình chị lại duy trì một nếp quen đầy ý nghĩa: Cùng nhau tự tay gói bánh chưng để dâng cúng tổ tiên và biếu tặng người thân, bạn bè.
Trạm yêu thương: Hạnh phúc vầng trăng khuyết

Trạm yêu thương: Hạnh phúc vầng trăng khuyết

Căn bệnh xương thủy tinh khiến đôi chân nhỏ xíu, chị Nguyễn Thị Kiên Giang (35 tuổi, quê ở Huế) chọn làm bạn với chiếc xe lăn giúp chị dễ dàng di chuyển. Từ mảnh đất cố đô, "người bạn ấy" đã đưa chị xuôi vào Thành phố Hồ Chí Minh chữa bệnh, theo đuổi con đường học tập, rồi cùng chị ngược ra Hà Nội để theo đuổi hạnh phúc riêng. Cùng lắng nghe câu chuyện về nghị lực và tình yêu phi thường của họ trong chương trình Trạm yêu thương - "Hạnh phúc vầng trăng khuyết" phát sóng vào 10h00 Thứ Bảy, ngày 14/2/2026 trên VTV1.
Trao tặng 58 suất quà tới bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện

Trao tặng 58 suất quà tới bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện

Thực hiện các hoạt động tình nghĩa thường niên nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong 2 ngày 11/2 và 12/2, lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và BHXH thành phố Hà Nội đã trao tặng 58 suất quà cho bệnh nhân bảo hiểm y tế (BHYT) có hoàn cảnh khó khăn tại các bệnh viện trên địa bàn.
Mang Tết ấm đến với bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn

Mang Tết ấm đến với bệnh nhân BHYT có hoàn cảnh khó khăn

Trong những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, khi không khí sum vầy đang lan tỏa khắp mọi miền đất nước, Đoàn công tác của lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và BHXH thành phố Hà Nội đã tới Bệnh viện Nhi Trung ương để trao tặng những phần quà ý nghĩa cho các bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn phải ở lại viện điều trị trong dịp Tết.
Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội: Mang Tết ấm đến với học sinh khuyết tật Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn

Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội: Mang Tết ấm đến với học sinh khuyết tật Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn

Chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chiều ngày 11/2, Đoàn công tác Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội do đồng chí Trần Vũ Hoàng Anh - Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế Hà Nội làm trưởng đoàn, cùng đại diện Công đoàn, Đoàn Thanh niên Nhà trường đã đến thăm, trao quà Tết cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh khuyết tật tại trường Phổ thông cơ sở (PTCS) Xã Đàn.
Xem thêm
Phiên bản di động