Nhận diện sớm bệnh viêm màng não và viêm não

	Nắng nóng bất thường: Dễ nhầm lẫn viêm não với các bệnh khác
	Giật mình với biến chứng viêm màng não mủ từ viêm tai

Dấu hiệu mắc bệnh

Tại Bệnh viện Nhi trung ương, và khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai trong 3 tuần nắng nóng liên tục gần đây, số bệnh nhân viêm não, viêm màng não nhập viện có xu hướng tăng và nguyên nhân chủ yếu do vi rút.

Chị Nguyễn Thị Hoa (Nhân Chính, Thanh Xuân) có con gái 8 tuổi đang điều trị tại Bệnh viện Nhi trung ương cho biết: "Thấy con có biểu hiện sốt, ho và mệt mỏi, tôi nghĩ do trời nắng con lại hay ra ngoài chơi nên bị cảm, nghỉ ngơi sẽ khỏi. Tuy nhiên 2 ngày sau thấy con vẫn sốt cao, nôn, tôi đưa con vào bệnh viện và bác sĩ chẩn đoán cháu bị viêm màng não".

Nắng nóng gia tăng bệnh nhi nhập viện

Theo các chuyên gia y tế, viêm màng não và viêm não là hai bệnh khác nhau, tuy có các triệu chứng gần giống nhau. Viêm não là nhiễm trùng thần kinh cấp tính, thường do vi-rút xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương gây hoại tử nhu mô não, bệnh thường gặp ở trẻ em nhiều hơn người lớn. Viêm màng não là viêm lớp màng mỏng bao bọc não và hệ thần kinh cột sống, đa số là do vi trùng (một số ít là siêu vi trùng) từ nơi khác trong cơ thể qua máu lan vào dịch não tủy.

Viêm màng não do vi-rút có tiên lượng nhẹ hơn thường khỏi nhanh, còn do vi trùng nặng hơn với tỉ lệ tử vong cao. Thời tiết nắng nóng khiến trẻ em và cả người lớn không thích ứng kịp, ăn ngủ ít, mất nhiều mồ hôi, mất điện giải, mất nước làm cơ thể mệt mỏi, sức đề kháng giảm nên dễ mắc các bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa, hô hấp và bệnh viêm não, viêm màng não.

Triệu chứng điển hình của viêm màng não và viêm não là đau đầu, sốt cao, cứng gáy, nôn và buồn nôn, sợ ánh sáng, hôn mê, rối loạn ý thức… Tuy nhiên, theo bác sĩ khi có những triệu chứng điển hình này thì tình hình bệnh nhân đã khá nghiêm trọng, nên cần phải được chẩn đoán sớm khi có những dấu hiệu ban đầu. Đó là trẻ đột ngột sốt cao, uống thuốc hạ sốt chỉ hạ được một lúc lại tái diễn sốt cao ngay, kèm theo nôn vọt (nôn dễ dàng). Trẻ sốt cao li bì, lơ mơ, mắt lờ đờ, kèm theo co giật, uống hạ sốt hiện tượng co giật không giảm.

Nếu trẻ sơ sinh bỏ bú, li bì, nôn trớ nhiều, thóp phồng, cứng gáy, có thể co giật, suy hô hấp, nhiễm khuẩn huyết, cần nghĩ đến viêm màng não mủ. Người lớn thấy đau đầu dữ dội, sốt cao nhiều ngày, mê man nói nhảm, buồn nôn, nôn khan, hoặc nôn vọt, sợ ánh sáng…

Nhiều khi biểu hiện ban đầu của bệnh viêm màng não và viêm não giống như cảm cúm, viêm họng nên khó nhận biết dẫn đến chủ quan không đưa người bệnh đi khám, điều trị sớm.

Các biện pháp phòng bệnh

Theo ông Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng Bộ Y tế, tùy loại vi rút, việc lây nhiễm tác nhân gây viêm não, viêm màng não có khác nhau. Đối với các vi rút arbo, bệnh lây qua côn trùng như muỗi, ve đốt. Có thể hạn chế lây nhiễm bằng cách ngăn chặn nguy cơ bị côn trùng đốt. Với các chủng vi rút có thể gây viêm não như herpes, sởi, quai bị... cần chủ động tiêm vắc xin để phòng bệnh; vệ sinh môi trường thoáng, sạch; cách ly với các ca bệnh bởi bệnh dễ lây qua đường hô hấp. Giữ vệ sinh cá nhân như rửa tay với xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đặc biệt, không cho trẻ đi chơi ngoài nắng nóng. Người lớn khi làm việc cần có phương tiện bảo hộ chống nắng nóng. Bù nước và điện giải bằng đường uống, khi làm việc ra mồ hôi mất nước và điện giải nhiều. Hạn chế thay đổi đột ngột môi trường nóng lạnh, không ngồi dưới máy điều hòa nhiệt độ có độ lạnh sâu, thời gian dài, rồi làm việc ngay dưới trời nắng nóng. Hạn chế uống nước đá lạnh, bia lạnh khi nóng bức dễ gây viêm họng, không tắm nước lạnh đột ngột khi còn mồ hôi…

Lâm Vũ