Hồi sinh áo bông chần Hà Nội xưa

	Xu hướng nào đang "khuấy đảo" các tín đồ thế giới?
	Huỳnh Long Ẩn: Quán quân “Aquafina Pure Fashion 2015”
	Project Runway Vietnam mùa 3 chính thức trở lại

Hiện thân của ngày tháng cũ tươi đẹp

NTK Trịnh Thủy sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, với chị Hà Nội luôn mang một vẻ đẹp bình dị rất riêng. Mỗi mùa thu lá bay hay những mùa đông với những cơn gió mùa đông bắc se lạnh, đều để lại trong chị những nỗi niềm riêng.

Bắt nguồn từ kỷ niệm tuổi thơ được mẹ đưa đi chơi qua những con phố Hà Nội bày bán những chiếc áo bông chần bằng nhung, gấm bày trong tủ kính, NTK Trịnh Thuỷ đã nuôi ý tưởng tạo nên bộ sưu tập (BST) “Sen lạnh”.

Thông qua BST, chị đã kể lại câu chuyện về một không gian Hà Nội xưa. NTK Trịnh Thuỷ bồi hồi nhớ lại: “Tôi còn nhớ hồi bé, tôi được mẹ mua cho một chiếc áo bông chần màu xanh, hoa nhỏ li ti, rất đẹp và ấm.

Mỗi khi đông về, hình ảnh về chiếc áo mẹ mua luôn hiện lên như thôi thúc tôi tạo ra các thiết kế này. Tôi muốn đưa một sản phẩm mang tính truyền thống đến với mọi người, nhất là với bạn trẻ thời này. Nhiều người không biết rằng xưa kia, thời bao cấp, sản phẩm cho mùa đông chỉ có áo bông chần rất quý. Tuy nhiên, tôi đã làm mới những chiếc áo bông chần để nó vẫn là hiện thân của những ngày tháng cũ tươi đẹp nhưng vẫn là những sản phẩm có tính thiết kế và thời trang hơn. Để nhiều người đã yêu vẫn sẽ yêu những chiếc áo bông chần xinh đẹp đó”.

Một thiết kế trong BST áo bông chần của NTK Trịnh Thuỷ

NTK Trịnh Thuỷ cho biết, áo bông chần gồm ba lớp (lót, bông, lớp vỏ). Một chiếc áo bông chần với ba lớp vải nhưng chỉ cần một sợi chỉ mỏng manh để kết nối. Các điểm trên mặt vải lún xuống là nút chần bông, nó có thể tạo độ lún nông, sâu qua cách rút chỉ của người chần. Đây cũng chính là điểm kết nối để tạo nên áo bông chần và cũng là tạo nên đường trang trí, điểm nhấn cho chiếc áo trong thiết kế.

Để tạo ra một sản phẩm áo bông chần không hề đơn giản. NTK Trịnh Thuỷ cho biết: “Sản phẩm này thực hiện hoàn toàn bằng tay, kể cả các đường chần. Một chiếc áo bông chần đẹp, đều phải được làm bằng bàn tay của duy nhất một người. Chính vì vậy, thường sản phẩm áo bông phải kéo dài thời gian thực hiện từ 2- 3 tuần làm việc liên tục. Trước khi làm cũng phải kết nối trang trí và khâu chuẩn bị trước nên có những sản phẩm phải lên tới hơn 1 tháng hoặc 2,3 tháng. Ngày xưa nếu áo bông chần có 3 lớp thì bây giờ tôi muốn làm tới 5 lớp để tạo được màu sắc đặc biệt hơn”.

Với BST áo bông chần “Sen lạnh”, NTK lấy hoa sen là họa tiết chủ đạo cùng những chiếc khuy bằng thổ cẩm, điểm xuyết trên mặt áo là những điểm nhấn sặc sỡ theo hơi hướng thời trang hiện đại. Màu sắc của những chiếc áo bông chần không chỉ còn giới hạn ở đen truyền thống, mà còn có xám lạnh, cam, đỏ… thời trang. Phom áo cũng được cách điệu cho người mặc vẫn nhận ra nét duyên dáng truyền thống của áo bông chần, lại pha trộn cả phom dáng hiện đại cho phù hợp với nhu cầu người mặc. Những đường chỉ không chỉ thể hiện kỹ thuật tỉ mỉ, chi tiết, mà đòi hỏi cả tình cảm của người thợ trong đó. Khi xưa, hoa sen được thêu tay, sản phẩm hoa sen này sẽ được dùng nhiều kĩ xảo hơn và được xếp lớp 3D, có sự chuyển đổi màu sắc.

Cách tân những vẫn giữ nét truyền thống

Đã từ rất lâu rồi, những chiếc áo bông chần luôn tồn tại cùng thời gian và hiện hữu trong tâm tư, tình cảm của người Hà Nội. Tưởng rằng đã cũ kĩ, những với cái nhìn của một nhà thiết kế có tình cảm đặc biệt với áo bông chần thì giờ đây, chiếc áo bông được tái hiện với diện mạo mới, vẫn mang nét truyền thống nhưng đã khoác lên mình những xu thế của thời đại.

Họa sĩ Lê Thiết Cương nhận định, không chỉ riêng áo bông mà tất cả những loại hình nghệ thuật truyền thống khác của người Việt, nếu muốn sống được trong hiện đại, sống trong hôm nay cho dù là truyền thống thì cũng cần phải làm mới. “Tôi tin chắc cổ nhân xưa nếu có sống lại cũng không muốn những người nghệ sĩ thiết kế ngày hôm nay đi copy lại ngày xưa cả. Không ai mang cái áo bông cách đây 50 năm ra để mặc trong thời hiện đại bây giờ cả. Nhưng cách mà NTK Trịnh Thủy làm là cách tân áo bông chần truyền thống ấy, tôi cho rằng đây là một cách làm rất hay để bảo tồn truyền thống, làm truyền thống vẫn sống trong đời sống hiện đại”.

Những chiếc áo bông chần xa xưa đã gắn liền với cuộc sống của nhiều gia đình. Nghề bông hay chiếc áo bông chần vẫn được coi là một nghề truyền thống của nhân dân ta ngày xưa. Tuy nhiên, theo năm tháng dường như nó đã bị lãng quên bởi đời sống văn hóa hiện đại. Nghệ nhân khâu – may bông nghệ thuật Trần Văn Vinh cho biết: “Gia đình tôi đã ba đời làm nghề bông, có thể nói, chính những người nghệ nhân làm bông đã sáng tạo ra những chiếc áo bông chần 3 lớp như mọi người đã biết ngày hôm nay.

Tuy nhiên, tôi cũng như nhiều nghệ nhân khác rất buồn và lo lắng rằng liệu nghề này có biến mất không. Khi được chứng kiến những chiếc áo bông chần cách tân của NTK Trịnh Thuỷ, tôi không giấu nổi niềm vui sướng, bởi nghề bông và chiếc áo bông chần truyền thống năm xưa đã và đang được sống lại. Tôi hi vọng rằng, không chỉ là chiếc áo bông chần mà những sản phẩm mang đậm nét văn hóa truyền thống khác sẽ được quan tâm nhiều hơn, chú ý nhiều hơn tới giá trị và ý nghĩa của nó. Mong sao cho những sản phẩm đó vẫn còn mãi với thời gian”.

Phương Bùi