5 lý do cấp lại sổ bảo hiểm xã hội theo mẫu mới

	Bàn giao hơn 681 ngàn sổ BHXH cho người lao động
	Người lao động sẽ được tự quản lý sổ BHXH của mình

Theo quy định của Luật BHXH số 71/2006/QH11 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, Kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2006 thì tổ chức BHXH có trách nhiệm cấp sổ BHXH đến từng NLĐ, người sử dụng LĐ có trách nhiệm bảo quản sổ BHXH của NLĐ trong thời gian làm việc tại đơn vị và chỉ trả sổ BHXH cho NLĐ khi NLĐ không còn làm việc.

NLĐ tại Tổng Công ty May 10 vui mừng nhận bàn giao sổ BHXH. Ảnh: N.Lan

Theo quy định này, NLĐ không nắm được thông tin về quá trình đóng BHXH của bản thân, nhiều trường hợp đơn vị sử dụng LĐ vẫn trừ tiền đóng BHXH của NLĐ hàng tháng nhưng không nộp cho cơ quan BHXH mà chiếm dụng với mục đích khác; thậm chí chủ sử dụng LĐ không trả sổ BHXH cho NLĐ khi có nhu cầu chuyển nơi làm việc mới.

Nhằm khắc phục những bất cập nêu trên, Luật BHXH số 58/2014/QH13 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, Kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 20/11/2014 quy định: Cơ quan BHXH có trách nhiệm cấp sổ BHXH cho NLĐ, quản lý sổ BHXH khi NLĐ đã được giải quyết chế độ hưu trí hoặc tử tuất; NLĐ có quyền được cấp, quản lý sổ BHXH và có trách nhiệm bảo quản sổ BHXH.

Theo đó, hiện nay ngành BHXH đang triển khai cấp lại sổ BHXH theo mẫu mới cho NLĐ nhằm đảm bảo tính thống nhất. Theo BHXH Việt Nam, có 5 lý do để ngành triển khai thực hiện cấp lại sổ BHXH cho NLĐ: Thứ nhất, sổ BHXH do NLĐ giữ được thống nhất một mẫu chung trên toàn quốc, ghi đầy đủ nội dung về nhân thân, quá trình đóng BHXH, BHTN của người tham gia, sổ BHXH được in từ cơ sở dữ liệu đã rà soát, bổ sung đầy đủ và quản lý tập trung dữ liệu tại BHXH Việt Nam.

Thứ hai, sổ BHXH cũ cấp từ năm 1996 đến nay cũng đã 21 năm, chất liệu giấy không tốt, thời gian sử dụng tương đối lâu, với đặc điểm thời tiết, khí hậu nóng, ẩm của Việt Nam đến nay sổ BHXH này đã bị ẩm, mốc, rách, chữ nhòe. Do vậy, không đảm bảo khi NLĐ tiếp tục bảo quản sổ và rất khó khăn cho cơ quan BHXH khi giải quyết chế độ cho NLĐ.

Thứ ba, mẫu sổ BHXH cũ là quyển gồm 24 trang hoặc 48 trang, thông tin về nhân thân và quá trình đóng BHXH của NLĐ do người sử dụng LĐ dùng bút mực ghi trực tiếp lên sổ. Đối với những NLĐ có quá trình đóng BHXH dài, chuyển qua nhiều đơn vị, sổ BHXH được ghi bằng nhiều loại mực, nhiều loại chữ khác nhau, nhiều trường hợp khi viết mực chưa khô đã được gấp lại nên bị dính giữa các trang sổ, nhòe chữ nên không đọc được thông tin ghi trên sổ.

Thứ tư, sổ BHXH cũ do nhiều đơn vị viết sổ nên chức danh nghề, công việc ghi không đúng quy định, thiếu nhiều thông tin về nhân thân của NLĐ (như: Số chứng minh thư, ngày tháng năm sinh…).

Năm 1996 bắt đầu triển khai cấp sổ BHXH đại trà (khi đó cơ quan BHXH mới thành lập), đội ngũ cán bộ công chức của ngành BHXH từ các ngành khác chuyển sang chưa nắm chắc nghiệp vụ và chưa có kinh nghiệm nên công tác thẩm định không chặt chẽ, một lượng lớn sổ BHXH ghi chưa đúng các chức danh của NLĐ, ghi thời gian tham gia BHXH chưa chính xác, đến khi giải quyết chế độ cho NLĐ phải thẩm định lại sổ BHXH mất rất nhiều thời gian, công sức, ảnh hưởng đến thời điểm hưởng chế độ của NLĐ.

Thứ năm, quy định phải ghi bổ sung sổ BHXH khi có sự thay đổi về chức danh, chức vụ, mức đóng, địa điểm nơi làm việc; nếu không có thay đổi thì một năm ghi và ký xác nhận vào cuối năm.

Tuy nhiên, do khối lượng công việc quá lớn, phức tạp và việc ghi sổ hoàn toàn bằng thủ công nên người sử dụng LĐ cũng như cơ quan BHXH không thực hiện kịp thời theo quy định, thường chỉ đến khi giải quyết chế độ BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động mới thực hiện nên nhiều trường hợp chốt sổ BHXH không chính xác, khi giải quyết chế độ BHXH hoặc di chuyển đi mới phát hiện ra và phải thực hiện điều chỉnh lại sổ BHXH.

BHXH Việt Nam khẳng định: Việc cấp lại sổ BHXH thành một mẫu chung thống nhất trên toàn quốc để bàn giao cho NLĐ quản lý là một bước thay đổi toàn diện để hoàn thiện sổ BHXH cho NLĐ, đảm bảo NLĐ giữ quyển sổ BHXH với nội dung chính xác, rõ ràng, đầy đủ thông tin về nhân thân, quá trình đóng BHXH, BHTN, BH tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, được giữ quyển sổ BHXH sạch đẹp, đáp ứng yêu cầu bảo quản lâu dài.

Đồng thời cơ sở dữ liệu của người tham gia BHXH được hoàn thiện, quản lý tập trung thống nhất tại BHXH Việt Nam phục vụ cho công tác quản lý, khai thác, giải quyết chế độ cho NLĐ và cũng là cơ sở dữ liệu để hướng tới sử dụng cấp thẻ BHXH điện tử theo quy định của Luật BHXH.

Ngọc Lan