Xây dựng tầm nhìn dài hạn để Hà Nội trở thành động lực phát triển vùng và cả nước

Sáng 9/9, Đoàn công tác của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đã làm việc với UBND thành phố Hà Nội. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.

Tham gia đoàn có Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi, Trưởng đoàn công tác cùng các thành viên trong đoàn. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh chủ trì buổi làm việc với Đoàn.

Kiến nghị Chính phủ hỗ trợ phục hồi chất lượng môi trường 4 sông nội đô

Theo thông báo của Văn phòng UBND Thành phố, tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Xuân Lưu cho biết Thành phố đạt mức tăng trưởng kinh tế tích cực, 6 tháng đầu năm, GRDP tăng 7,63% (cao hơn cùng kỳ năm 2024 là 6,13% và kịch bản đề ra là 7,59%), hướng tới đạt mục tiêu cả năm 8% trở lên. Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn Thành phố đến ngày 20/8/2025 đạt 460.236 tỷ đồng, đạt 89,6% dự toán, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong giai đoạn 2021-2025, kinh tế Thủ đô tăng trưởng khá, đạt bình quân 6,57%/năm, cao hơn 1,1 lần mức tăng của cả nước. Dự kiến đến năm 2025, quy mô kinh tế đạt khoảng 63 tỷ USD, gấp 1,42 lần năm 2020, chiếm 41,54% vùng đồng bằng sông Hồng và 12,6% cả nước. GRDP bình quân đầu người ước đạt 175 triệu đồng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.

Đến nay, kế hoạch đầu tư công trung hạn của Thành phố 5 năm 2021-2025 đã bố trí 357.658,425 tỷ đồng; dự phòng đầu tư công trung hạn 5 năm 2021-2025 là 211,293 tỷ đồng. Số kinh phí chưa phân bổ chi tiết khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp là 3.582,958 tỷ đồng. Thành phố đang xem xét phân bổ 2.886,214 tỷ đồng từ nguồn chưa phân bổ chi tiết cho các dự án quan trọng, cấp thiết của Thành phố.

Theo dự kiến kế hoạch năm 2026, Hà Nội xây dựng 3 kịch bản tăng trưởng, trong đó phương án lựa chọn là kịch bản mục tiêu GRDP tăng từ 10-10,5%. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt từ 11,0%/năm trở lên; GRDP bình quân đầu người trên 12.000 USD.

Đối với việc thực hiện Nghị quyết số 56/2022/QH15 ngày 16/6/2022 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, đến nay, toàn bộ 7/7 dự án thành phần đã được UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh phê duyệt Dự án đầu tư, phê duyệt thiết kế sau thiết kế cơ sở và đấu thầu lựa chọn nhà thầu. Các nhà thầu thi công dự án thành phần đường song hành đang triển khai thi công trên toàn tuyến.

Tại buổi làm việc, thành phố Hà Nội đề xuất Chính phủ hỗ trợ xây dựng các kịch bản tăng trưởng chi tiết cho năm 2026, đặc biệt là kịch bản mục tiêu GRDP tăng 10-10,5%, với các giải pháp cụ thể để đảm bảo các cân đối lớn về ngân sách, đầu tư và xuất nhập khẩu.

Đồng thời, thành phố Hà Nội kiến nghị Chính phủ hỗ trợ vốn ODA và kỹ thuật để hoàn thiện các dự án xử lý nước thải (như Nam An Khánh, Yên Xá) và phục hồi chất lượng môi trường 4 sông nội đô (Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét).

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi - Trưởng đoàn công tác phát biểu tại buổi làm việc.

Hà Nội cũng kiến nghị các Bộ, ngành liên quan hỗ trợ thành phố trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghiệp sáng tạo, tài chính công nghệ và logistics thông minh. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ Hà Nội xây dựng Đề án xử lý úng ngập cục bộ giai đoạn 2026-2030 và triển khai vùng phát thải thấp.

Với đặc thù là Thủ đô của cả nước, nhu cầu kinh phí chi thường xuyên của Hà Nội năm 2026 là rất lớn. Vì thế, Thành phố kiến nghị Bộ Tài chính, Chính phủ, Quốc hội khi xây dựng dự toán ngân sách năm 2026 cho thành phố quan tâm xây dựng dự toán thu, chi và cơ cấu chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên hợp lý để thành phố đảm bảo nguồn lực thực hiện các cơ chế, chính sách, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội nhằm phấn đấu cùng cả nước đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế Trung ương đề ra.

Đối với việc thực hiện Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, tỷ lệ giải phóng mặt bằng toàn bộ Dự án hiện nay đạt gần 99%, tuy nhiên, phạm vi còn lại chủ yếu là đất ở, phần khó khăn nhất và cần phải hoàn thành toàn bộ trong thời gian sớm nhất để đảm bảo tiến độ tổng thể Dự án. Cùng với đó là khó khăn, vướng mắc về vật liệu xây dựng, ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí xây dựng của Dự án.

Do đó, Thành phố đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam tổng hợp, báo cáo đề xuất đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép nhà thầu thi công Dự án thành phần 3 được phép tiếp tục không phải thực hiện thủ tục cấp Giấy phép khai thác mỏ khoáng sản dùng làm vật liệu xây dựng thông thường nằm trong Hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ Dự án như quy định tại Nghị quyết số 56/2022/QH15 ngày 16/6/2022 của Quốc hội, thời gian cho phép áp dụng đến khi hoàn thành thi công xây dựng Dự án. Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng các dự án lớn.

Trao đổi tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn công tác cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành của thành phố Hà Nội đã làm rõ nhiều nội dung liên quan đến những kết quả, khó khăn, thách thức của thành phố trong thực hiện các Nghị quyết của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và các năm tiếp theo.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh ghi nhận và tiếp thu toàn bộ ý kiến, kiến nghị của các thành viên đoàn công tác.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị Hà Nội tiếp tục hoàn thiện báo cáo, phân tích sâu hơn các nguyên nhân, giải pháp để thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cùng với đó là các giải pháp việc quản lý, sử dụng hiệu quả ngân sách Nhà nước không gây thất thoát, lãng phí khi thực hiện các lĩnh vực đột phá về giáo dục; việc phân cấp ủy quyền hiện nay.

“Hà Nội cần tiếp tục đóng góp vào việc sửa đổi các luật liên quan đến quy hoạch, đất đai để Quốc hội thảo luận trong Kỳ họp tháng 10 tới. Đồng thời, kiến nghị các đơn vị liên quan ban hành các văn bản thực hiện Luật Thủ đô 2024 vẫn còn nợ. Ủy ban Kinh tế và Tài chính sẽ đồng hành với Hà Nội để tháo gỡ những khó khăn, tham mưu với Ủy ban Thường vụ Quốc hội những nội dung thuộc thẩm quyền”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Hà Nội tiếp tục xây dựng tầm nhìn, khẳng định rõ vai trò trung tâm

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết, Hà Nội với vị thế là Thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu mối lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế, giữ vai trò hạt nhân trong Vùng Thủ đô và Vùng đồng bằng sông Hồng. Trong đó, Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu xây dựng và phát triển Hà Nội trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”. Mục tiêu của thành phố đến năm 2030 trở thành trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng và cả nước, phấn đấu phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực, góp phần quan trọng đưa đất nước vào giai đoạn phát triển mới.

Đánh giá cao kết quả đạt được của thành phố Hà Nội về kinh tế - xã hội; thu, chi ngân sách; quản lý vay, nợ và nỗ lực trong thực hiện các Nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ để vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho hay, việc Thành phố tổ chức thành công các hoạt động kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 (A80) vừa qua đã để lại nhiều ấn tượng đối với đồng bào cả trong và ngoài nước, bạn bè quốc tế.

Để hoàn thành thắng lợi kế hoạch năm 2025, tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai kế hoạch năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị thành phố Hà Nội triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh phát biểu ý kiến tại buổi làm việc.

Thứ nhất, Thành phố tiếp tục có các giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chỉ tiêu còn đạt thấp hoặc có thể không hoàn thành so với mục tiêu đặt ra của nhiệm kỳ 2020 - 2025, phấn đấu hoàn thành với mức cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ của nhiệm kỳ; tạo tiền đề cho việc thực hiện nhiệm vụ của các nhiệm kỳ tiếp theo trong điều kiện, tình hình mới.

Thứ hai, Hà Nội tiếp tục xây dựng tầm nhìn, khẳng định rõ vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là hạt nhân của Vùng Thủ đô và Vùng đồng bằng sông Hồng trong không gian liên kết vùng và cả nước. Trong đó, nỗ lực và có giải pháp phát huy vai trò động lực trong tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, kết nối với trung du và miền núi phía Bắc cũng như vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Dự án Đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng, giảm tải cho khu vực nội đô, đồng thời mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực liên kết vùng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Đây không chỉ là một tuyến đường, mà còn là “hành lang phát triển” chiến lược của Hà Nội và cả vùng Thủ đô trong nhiều thập kỷ tới. Do đó, Hà Nội cùng các địa phương, bộ, ngành liên quan tập trung cao độ thực hiện nhiệm vụ, kiên quyết bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình theo đúng cam kết chính trị, không để xảy ra chậm trễ, đội vốn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cũng đề nghị Hà Nội tiếp tục đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, làm tốt công tác tái định cư, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân để tạo sự đồng thuận xã hội. Trong đó, huy động đa dạng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là mô hình hợp tác công - tư. Đồng thời, gắn việc xây dựng tuyến đường với quy hoạch phát triển đô thị và không gian kinh tế mới, hình thành các khu đô thị, trung tâm dịch vụ - thương mại - công nghiệp hiện đại, theo hướng xanh, thông minh, bền vững.

Thứ ba, trong cuộc cách mạng sắp xếp lại tổ chức, bộ máy, Hà Nội không mở rộng địa giới hành chính, không chia tách, sáp nhập với các đơn vị hành chính tỉnh, thành phố khác, tuy nhiên, Hà Nội cũng như các địa phương khác đều chuyển sang thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, kết thúc hoạt động của cấp huyện. Vì thế, Thành phố tiếp tục quyết tâm, quyết liệt thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, hướng dẫn của Trung ương bảo đảm các điều kiện về nhân lực - vật lực - tài lực để thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với đẩy mạnh xây dựng nền hành chính hiện đại dựa trên nền tảng số hóa, phát triển chính quyền số và đô thị thông minh.

Thứ tư, đề nghị Hà Nội tiếp tục bám sát 4 Nghị quyết của Trung ương và 3 Nghị quyết của Quốc hội để cụ thể hóa phù hợp với đặc điểm tình hình - lợi thế của thành phố. Trong đó, đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, hạ tầng đồng bộ, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, gắn đổi mới sáng tạo với thế mạnh riêng có như trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học, dịch vụ tài chính, thương mại, du lịch và văn hóa. Đây sẽ là động lực then chốt để Hà Nội bứt phá, khẳng định vị thế trung tâm tri thức, văn hóa và dịch vụ chất lượng cao hàng đầu cả nước, vươn tầm khu vực.

Kết quả đạt được của thành phố Hà Nội về kinh tế - xã hội được đánh giá cao.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, việc đặt ra mục tiêu tăng trưởng GDP của cả nước khoảng 8,3 - 8,5% cho năm 2025 và tăng trưởng 2 con số cho các năm tiếp theo thể hiện khát vọng vươn lên của cả dân tộc. Đây cũng là một thách thức rất lớn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, cạnh tranh thương mại khốc liệt.

“Do đó, để đạt được mục tiêu tăng trưởng này cần sự nỗ lực rất lớn của các địa phương. Với vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, với trách nhiệm quan trọng trong dẫn dắt mục tiêu tăng trưởng vùng và cả nước, đòi hỏi Hà Nội tiếp tục phải có những giải pháp mang tính đột phá, quyết liệt và hiệu quả hơn nữa, với yêu cầu cao hơn các địa phương khác”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh.