Làm rõ tính pháp lý của dịch vụ UBER

Chị Lê Thị Dung (nhân viên điều hành một hãng taxi lớn ở Hà Nội): Một chút lo lắng về Uber

Mục tiêu gốc của Uber không phải là taxi giá rẻ, mà nó là dịch vụ đi nhờ xe có góp tiền. Chẳng hạn như ở Pháp thì Uber không xếp thành Taxi mà nó được coi như là dịch vụ thuê xe cao cấp đối với dịch vụ Uber Berlin và Uber X và được coi như dịch vụ chia sẻ ô tô đối với Uber Pop. Uber chỉ đứng ra kết nối, đảm bảo chi trả, giá cả và đường đi rõ ràng nhằm phục vụ cho cả người đi và người chở. Nó như hình thức sơ khai của sàn giao dịch vận tải. Một khi đã xét đúng chức năng nhiệm vụ của Uber thì việc đánh thuế chắc chắn sẽ dễ hơn so với cấm tiệt do không quản lý được.

Uber ở Việt Nam rẻ hơn vì trốn thuế, như vậy là kinh doanh không lành mạnh và trái pháp luật rồi. Tuy trốn thuế nhưng theo tôi được biết Uber đang phải bù lỗ vì giá thuê xe ở Việt Nam đắt. Dù thế họ vẫn cầm cự để đứng chân ở Việt Nam. Đồng ý rằng nếu để Uber hoạt động thì sẽ ảnh hưởng đến những hãng taxi làm ăn đóng thuế đầy đủ và sẽ gây nên cạnh tranh không lành mạnh. Đến khi người tiêu dùng đã “nghiện” Uber thì chính là lúc Uber độc quyền hoàn toàn về giá. Vì không là taxi nên Uber có quyền tăng giảm bất cứ lúc nào tùy thích, các cơ quan quản lý cũng không thể nào giám sát được.

Nếu Uber phải đóng thuế, chắc chắn giá sẽ tăng giá lên, chắc cũng bằng thậm chí cao hơn giá sàn taxi hiện nay. Lúc này người dùng không còn lựa chọn nào khác (bởi taxi đã chết sạch). Lại nữa, do Uber tính cả thời gian (600đ/phút) nên nếu đi vào giờ cao điểm kẹt xe thì có thể đắt hơn taxi. Lưu ý giờ cao điểm nhiều người gọi thì giá sẽ tăng, bởi mô hình kinh doanh chính của Uber là “surge pricing”: tăng giá khi thiếu xe. Đơn cử như gần đây sau lễ hội Halloween giá Uber bên Mỹ đã tăng gấp 7-8 lần so với bình thường. Tuy nhiên, dù thế nào đi nữa, sự kiện Uber khiến taxi phải “tự kiểm điểm” và phải thay đổi gấp.

54907Chị Võ Hằng Phương (Quận 7, Tp. Hồ Chí Minh): Ủng hộ Uber

Ai cũng hiểu rằng điều người dùng quan tâm đến dịch vụ là yếu tố tốt và rẻ. Tôi dùng Uber thấy dịch vụ tốt ở mấy điểm: Yên tâm không phải taxi dù. Xài dịch vụ này khi chưa bước lên xe bạn đã biết trước lý lịch tài xế sẽ đón mình, loại xe gì, lộ trình thế nào, giá cả bao nhiêu, không sợ bị gian lận cước. Mỗi lần đi xe, hành khách sẽ đánh giá thái độ, phong cách lái xe, chất lượng xe, những xe nào chất lượng kém hay tài xế lừa đảo sẽ ít có phiếu tín nhiệm và ít người đi. Vả lại đương nhiên anh ta là một công dân hợp pháp và sẽ chịu sự chế tài của luật pháp. Uber rẻ hơn vì họ dùng công nghệ thông tin, tối ưu được chi phí quản lý.

Ngoài việc tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho người sử dụng, còn tiết kiệm cho cả hãng xe. Hãy tưởng tượng bạn gọi taxi truyền thống có đến chục cái xe cùng chạy đến đón khách một lúc, vừa tắc đường, lại vừa tốn xăng cho tất cả các xe. Còn dịch vụ Uber do chọn xe gần nhất nên chỉ có xe đó đến đón, tiết kiệm chi phí xã hội, bỏ qua tổng đài, đỡ tốn tiền di động gọi xe! Không tranh giành khách, không bị khoán nên lái xe Uber không cần phóng nhanh vượt ẩu. Nếu hành khách có quên đồ trên xe có thể gọi lại cho tài xế vừa đón mình vì đã có thông tin tài xế trên điện thoại hoặc văn phòng hãng. Thiết nghĩ, các hãng taxi sợ cạnh tranh mới khiếu kiện và gây khó khăn cho phương thức này.

Để thuận lợi cho việc quản lý, theo tôi nên nghiên cứu để Việt Nam hóa hình thức taxi này chuyển từ Uber sang Vber chẳng hạn. Thay vì để cho một công ty ở nước ngoài làm giàu và kiếm tiền của người Việt thì tại sao các công ty, tập đoàn viễn thông của ta không đầu tư xây dựng một mạng lưới hoạt động như thế và thanh toán trực tiếp bằng thẻ ATM nội địa tại các ngân hàng nội địa? Còn việc lựa chọn xe taxi truyền thống hay Uber/Vber là quyền quyết định của khách hàng, nếu ai cảm thấy không an toàn, rủi ro, sợ tội phạm giả danh lái xe Uber/Vber thì đi taxi truyền thống với giá cao hơn. Ai thích rẻ, tiện lợi thì đi. Mọi thứ đều có ưu nhược điểm.

Luật sư Trần Văn Tám (Văn phòng luật sư 19/8): Luật chưa có thì bổ sung

Lần đầu tôi được nghe một Bộ trưởng nói: “Bỏ tư tưởng không quản được thì cấm”. Đây là tư tưởng rất tiến bộ cần phải được phát huy ở tất cả mọi lĩnh vực. Thiết nghĩ, quyết định cấm là quyết định dễ dàng nhất có thể nghĩ ra, nhưng điều đó sẽ làm chậm sự phát triển của xã hội. Vả lại, điều gì chưa có luật quy định thì không thể nói hoạt động trái pháp luật được mà gọi là hoạt động ngoài luật. Được biết Luật Doanh nghiệp 2014 vừa được thông qua cho phép các công ty đơn vị kinh doanh lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Rộng hơn là công dân “được phép làm những điều luật pháp không cấm”.

Luật là do con người xây dựng, luật cũng hướng tới có lợi cho dân. Luật chưa có thì bổ sung, không quản lý được thuế thì phải tìm cách mà thu, đừng vội vàng cấm để cho người dân chịu thiệt. Đắt hay rẻ, tốt hay xấu, hãy để cho thị trường, người tiêu dùng quyết định.

Tìm cách hợp thức hóa taxi Uber là tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và có lợi cho người tiêu dùng. Các doanh nghiệp taxi kêu vì ảnh hưởng đến quyền lợi của họ, nhưng còn quyền lợi của người tiêu dùng sao không xét đến khi nó rẻ hơn, tiện lợi hơn. Họ nên điều chỉnh cách quản lý để có chất lượng phục vụ và giá cước phù hợp.

Chính Quang
(ghi)