Cho thuê nhà ở xã hội theo giá thỏa thuận, có nên?

Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Xây dựng cho biết, do nguồn lực của Nhà nước còn nhiều hạn chế nên việc cân đối nguồn ngân sách cho phát triển nhà ở xã hội trong thời gian qua gặp nhiều khó khăn. Sau khi gói tín dụng 30.000 tỷ đồng đã giải ngân hết, từ tháng 6/2016 đến nay, ngân sách Nhà nước mới bố trí được cho Ngân hàng Chính sách xã hội khoảng gần 2.163/9.000 tỷ đồng, chiếm 27% nhu cầu giai đoạn 2016 - 2020 để cho các đối tượng cá nhân vay vốn để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở.

Nhà ở xã hội được ưu đãi về chính sách tài chính và đất đai cho chủ đầu tư, nên liên quan đến giá cho thuê cần ngành Tài chính áp giá thay vì thỏa thuận giữa chủ đầu tư và người thuê. Vì người thuê đa số là lao động có thu nhập thấp (Ảnh minh họa)

Theo Bộ Xây dựng, Luật Nhà ở hiện hành quy định các dự án nhà ở xã hội phải dành tối thiểu 20% diện tích nhà ở xã hội trong dự án để cho thuê và chủ đầu tư chỉ được bán sau 5 năm đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, thực tế nảy sinh bất cập có nhiều dự án không cho thuê được phần diện tích này dẫn đến tình trạng các căn hộ để không, lãng phí trong khi chủ đầu tư không được bán, dẫn đến không thu hồi được vốn gây lãng phí xã hội và giảm thu hút đầu tư vào nhà ở xã hội để cho thuê.

Để tháo gỡ vướng mắc trên, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đang dự thảo theo hướng: Có chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê; khi thuê nhà ở xã hội, người thuê không phải chứng minh điều kiện về thu nhập, nhà ở; giá thuê nhà ở xã hội do 2 bên tự thỏa thuận. Như vậy, các quy định trong Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cũng như điều kiện thuê nhà đã được xem xét, mở rộng phạm vi đầu tư và triển khai thực hiện nhằm tăng nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê, tạo điều kiện cho người thu nhập thấp có nhiều cơ hội hơn khi tiếp cận thuê nhà ở.

Được biết, theo quy định của Luật Nhà ở, có 10 nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Trong đó bao gồm: Người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng; Hộ gia đình nghèo và cận nghèo tại khu vực nông thôn; Hộ gia đình tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu; Người thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị; Người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp; Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân và Quân đội nhân dân; Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức; Các đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định; Học sinh, sinh viên các học viện, trường đại học, cao đẳng, dạy nghề; Học sinh trường dân tộc nội trú công lập được sử dụng nhà ở trong thời gian học tập; Hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

Liên quan đến nội dung, “giá thuê nhà ở xã hội do 2 bên tự thỏa thuận”, nhiều người cho rằng, đã là nhà ở xã hội mục đích cho người có thu nhập thấp thuê, nên cơ quan quản lý phải là người áp giá sàn, còn nếu để chủ đầu tư áp giá theo sự thỏa thuận thì chẳng khác gì nhà ở thương mại.