“Chìa khóa” thúc đẩy các dự án cầu vượt sông Hồng

Hiện Hà Nội đang triển khai chủ trương đầu tư 7 cây cầu gồm: Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở… Đây là những cây cầu mang ý nghĩa lớn lao đối với sự phát triển của Thủ đô. Đó không chỉ là các công trình giao thông quy mô, hiện đại mà còn tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy giải ngân đầu tư công, hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng, phát huy hiệu quả đầu tư, đẩy nhanh phát triển kinh tế, xã hội cả của Hà Nội và vùng Thủ đô nói chung.

Ngay sau khi hoàn thành, các công trình này sẽ chia sẻ lưu lượng với những cây cầu đang quá tải như Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Chương Dương, Thăng Long; đồng thời tạo trục liên thông mạnh mẽ giữa trung tâm và các khu vực như Đông Anh, Mê Linh, Gia Lâm, Văn Giang, Phú Xuyên… Đặc biệt, sự hình thành hệ thống cầu mới không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở ra hướng phát triển mới cho các vùng ven sông, gia tăng giá trị đất đai, hình thành các cực tăng trưởng đô thị.

Chính vì thế, việc đảm bảo tiến độ thi công các cây cầu đang được Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đặc biệt coi trọng và xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Đến nay trong chuỗi các bước trù bị triển khai dự án, GPMB luôn được xem là “nút thắt” quyết định tiến độ, bởi chỉ khi có mặt bằng sạch, nhà thầu mới có thể triển khai thi công đồng bộ từ móng trụ, đường dẫn đến các hạng mục kỹ thuật phức tạp khác.

Sau khi được điều chỉnh cầu Trần Hưng Đạo có phần cầu chính vượt sông Hồng dài 870m, gồm sáu nhịp, quy mô mặt cắt ngang 43m, bảo đảm 6 làn xe cơ giới, 2 làn xe đạp và 2 làn đi bộ...

Thực tế tại nhiều dự án lớn cho thấy thời gian thi công thường chỉ chiếm 30 - 40% trong khi GPMB có thể kéo dài gấp nhiều lần nếu thiếu sự đồng thuận hoặc thông tin không đầy đủ. Việc thu hồi đất liên quan trực tiếp đến đời sống hàng nghìn hộ dân, nên bất kỳ vướng mắc nhỏ nào cũng có thể khiến toàn bộ dự án bị chậm, kéo theo tăng chi phí, ảnh hưởng mục tiêu điều tiết giao thông và hoàn thiện hạ tầng.

Vì vậy, GPMB càng được thực hiện sớm, minh bạch và hiệu quả bao nhiêu thì khả năng về đích đúng tiến độ của các cây cầu càng được bảo đảm bấy nhiêu.

Thành công của nhiều dự án trọng điểm vừa qua cho thấy, công tác tuyên truyền không chỉ là cung cấp thông tin, mà còn là quá trình tạo dựng niềm tin. Người dân càng hiểu rõ lợi ích lâu dài chẳng hạn giảm ùn tắc, tăng kết nối, phát triển đô thị ven sông thì sự đồng thuận trong GPMB càng được củng cố.

Để đảm bảo các yêu cầu này, trong suốt thời gian dài qua các quận Tây Hồ, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đông Anh, Long Biên và nay là các phường Tây Hồ, Hồng Hà, Bồ Đề, Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Long Biên, Thượng Cát, Đông Anh, Thanh Trì, Nam Phù, Bát Tràng, Mê Linh, Ô Diên, Hồng Vân, Phúc Thọ, Phúc Lộc, Thiên Lộc… đã triển khai hiệu quả các mô hình tuyên truyền như: tổ dân vận, tổ hòa giải, họp dân công khai phương án giá; hay ứng dụng nền tảng số để cập nhật tiến độ, công khai quy trình bồi thường. Đây là những hình thức giúp tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở, hạn chế tin đồn và thông tin sai lệch.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội, nhiều khu vực như Đông Anh và Long Biên đã đạt tiến độ giải phóng mặt bằng khoảng 70 - 80%. Tuy vậy, còn nhiều thách thức liên quan giá bồi thường, bố trí tái định cư và chính sách tạm cư. Thành phố đang tiếp tục rà soát, đề xuất bổ sung các cơ chế đặc thù vào dự thảo Nghị quyết mới trình Quốc hội năm 2026, nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân, giảm thiểu khiếu kiện và tạo sự đồng thuận cao trong triển khai dự án.

Để đảm bảo đúng tiến độ thi công, mới đây, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất, hỗ trợ các hộ dân tạm cư, đảm bảo quyền lợi tái định cư đầy đủ, kịp thời. Nhiều địa phương đã chủ động bố trí các khu tái định cư đồng bộ hạ tầng, dịch vụ, tạo niềm tin để người dân yên tâm bàn giao mặt bằng.

Công tác tiếp công dân, giải đáp kiến nghị cũng được triển khai thường xuyên, kịp thời, góp phần giảm thiểu khiếu nại phát sinh và duy trì sự ổn định xã hội trong suốt quá trình triển khai dự án.

Một số cây cầu như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo và Ngọc Hồi được đặt mục tiêu hoàn thành trước Hội nghị APEC 2027. Khi đi vào vận hành, các công trình này sẽ trở thành “biểu tượng mới” của Thủ đô Hà Nội.