Bình dân học vụ số “chìa khóa” của kỷ nguyên số

Để mọi người dân đều được tiếp cận công nghệ

Được truyền cảm hứng, kế thừa và phát huy tinh thần của phong trào “Bình dân học vụ” diệt “giặc dốt” do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động cách đây 80 năm, phong trào “Bình dân học vụ số” do Tổng Bí thư Tô Lâm khởi xướng ra đời trong một bối cảnh hoàn toàn mới - kỷ nguyên số, nơi công nghệ trở thành ngôn ngữ phổ thông của phát triển.

Hiện nay, phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai rộng khắp trên toàn quốc, đặc biệt là tại Hà Nội, phong trào đã nhận được sự phối hợp đồng bộ từ chính quyền các cấp, các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng khởi nghiệp.

Những ngày đầu triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” tại Hà Nội ghi dấu bằng nhiều nỗ lực bền bỉ nhằm đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, đặc biệt là nhóm lao động lớn tuổi vốn quen với lối sống truyền thống. Đây là hoạt động nằm trong chương trình chuyển đổi số quốc gia, hướng tới mục tiêu phổ cập kỹ năng số cơ bản cho mọi tầng lớp nhân dân, từ việc sử dụng điện thoại thông minh, truy cập internet, thanh toán không tiền mặt đến tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến.

Hiện nay, phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai rộng khắp trên trên địa bàn Hà Nội.

Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Hà Nội đang từng bước xóa mờ khoảng cách thế hệ và rào cản công nghệ. Không có bục giảng, không giáo án bài bản, lớp học của phong trào “Bình dân học vụ số” có thể diễn ra ở bất cứ đâu: Góc quán cà phê, nhà văn hóa khu phố, thậm chí ngay trên vỉa hè hay tại gian hàng nhỏ trong chợ dân sinh…

Và ở đó, người thầy có thể là sinh viên công nghệ thông tin, đoàn viên thanh niên, nhân viên văn phòng, hay một người trẻ đơn giản chỉ có chút hiểu biết về điện thoại thông minh. Những kiến thức tưởng như rất cơ bản: Cách bật 4G, tạo email, sử dụng ví điện tử, tra cứu dịch vụ công trực tuyến… lại là cả một thế giới mới mẻ đối với những người chưa từng tiếp cận công nghệ.

Điển hình, tại khu dân cư số 9, phường Dịch Vọng Hậu (quận Cầu Giấy, Hà Nội), ông Đinh Ngọc Sơn, cựu giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đã mở lớp học công nghệ miễn phí cho người cao tuổi ngay tại nhà riêng. Lớp học giúp các học viên lớn tuổi làm quen với điện thoại thông minh, ứng dụng ngân hàng, VNeID và dịch vụ công trực tuyến.

Với phương pháp “cầm tay chỉ việc”, mỗi lớp giới hạn khoảng 20 người để đảm bảo hướng dẫn kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, sinh viên tình nguyện từ các trường đại học lân cận tham gia hỗ trợ, tạo cầu nối giữa hai thế hệ. Sau hơn một tháng, lớp học đã tổ chức ba khóa với gần 60 học viên, nhiều người từ chỗ không biết bật điện thoại nay đã tự tin sử dụng công nghệ trong đời sống hàng ngày.

Hay tại quận Tây Hồ, những ngày qua, bà Nguyễn Thị Tho (57 tuổi), tiểu thương tại chợ cóc, lần đầu tiên tiếp xúc với điện thoại cảm ứng. Từng quen với chiếc cân đồng và cuốn sổ tính toán thủ công, bà bắt đầu làm quen với công nghệ. Hướng dẫn bà Tho là Linh - một sinh viên trọ trong cùng tòa nhà. Từng bước một, Linh chỉ cách bà mở ứng dụng Zalo, đăng ký tài khoản ngân hàng số, tra cứu giá cả và chụp ảnh sản phẩm để bán hàng qua mạng. Sau gần một buổi loay hoay, bà Tho đã đăng được hình ảnh mẹt rau lên nhóm cư dân.

Không chỉ riêng bà Tho, ông Nguyễn Văn Thành (61 tuổi, quận Hoàng Mai, Hà Nội), một cựu công nhân nhà máy nay đã về hưu, hiện bán nước chè tại vỉa hè. Mong muốn cập nhật kiến thức y tế và đặt lịch khám online, ông Thành đã được hướng dẫn cách sử dụng ứng dụng “Sổ sức khỏe điện tử”, quét mã QR trên toa thuốc và truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia. “Hóa ra học công nghệ cũng như học chữ ngày xưa, từ từ rồi sẽ hiểu, thấy mình như trẻ lại,” ông Thành chia sẻ với nụ cười lạc quan.

Với những người dân như bà Tho, ông Thành, việc biết tra cứu thông tin y tế, chụp ảnh sản phẩm hay thanh toán bằng mã QR không chỉ là bước tiến trong kỹ năng sống, mà còn là minh chứng cho tinh thần học tập suốt đời và sự hòa nhập vào xã hội số.

Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời

Phong trào “Bình dân học vụ số” được phát động tại Hà Nội với mục tiêu: “Thành phố Hà Nội - Bình dân học vụ số - Toàn dân, toàn diện, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới”. Theo đó, không còn là một khẩu hiệu trừu tượng, chuyển đổi số đã và đang được cụ thể hóa bằng những hành động gần dân, thiết thực: Wifi miễn phí, phổ cập kỹ năng số, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công, thương mại điện tử, bảo vệ thông tin cá nhân…

Quận Nam Từ Liêm đã tích cực vào cuộc để triển khai phong trào với mục tiêu cổ động kỹ năng số giúp người dân có thể tiếp cận, sử dụng công nghệ tự tin để bước vào thời đại số, không để ai bị bỏ lại phía sau. Việc triển khai phong trào với phương châm: Dễ học - dễ hiểu - dễ làm - dễ áp dụng, người dân thành thạo sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt… quận Nam Từ Liêm chủ động đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trên các lĩnh vực.

Trong kỷ nguyên số và hướng tới một xã hội thông minh, mỗi người cần chủ động học hỏi và thích nghi để không bị bỏ lại phía sau.

Năm 2024, quận đã số hóa được 3.520 kết quả thủ tục hành chính, gửi kết quả điện tử viễn thông từ cổng dịch vụ công sang quản lý văn bản điều hành của Thành phố. Thực hiện thanh toán trực tuyến qua mã QR trên địa bàn quận, tiến hành 100% thủ tục hành chính phát sinh phí và lệ phí trên địa bàn đều được thực hiện qua hình thức trực tuyến…

Ông Mai Trọng Thái, Chủ tịch UBND quận Nam Từ Liêm, cho biết, quận tập trung xây dựng chính quyền điện tử, chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. UBND quận đã hoàn thành 36/37 chỉ tiêu chuyển đổi số, kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số đã hoàn thành 57/59 nhiệm vụ. Quận triển khai các hoạt động ngày chuyển đổi số quốc gia hằng năm và sử dụng ứng dụng Công dân số Thủ đô iHanoi trên địa bàn quận đạt kết quả tích cực.

Quận tiếp tục thực hiện Đề án 06 phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư và định danh, xác thực điện tử, phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025 tầm nhìn đến năm 2030. Đặc biệt, UBND quận được UBND Thành phố giao thực hiện thí điểm hệ thống tạo lập, lưu trữ, phân tích dữ liệu và tích hợp trên nền bản đồ phục vụ quản trị đô thị thông minh tại phường Trung Văn.

Hay tại quận Hoàn Kiếm, thời gian qua, quận Hoàn Kiếm đã triển khai nhiều mô hình chuyển đổi số, trong đó có thể kể đến như nâng cấp hệ thống internet tại các điểm công cộng, phát triển ứng dụng giới thiệu địa điểm du lịch, ẩm thực của quận… có hiệu quả. Mới đây, quận Hoàn Kiếm cũng đã phát động phong trào “Bình dân học vụ số” trên toàn địa bàn quận.

Trong đó, mục tiêu cao nhất là mọi người dân trên địa bàn đều có thể ứng dụng khoa hoạ, công nghệ vào đời sống để công việc, chất lượng sống được tăng lên, nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ và tạo ra các cơ hội kinh doanh mới. Đặc biệt là tăng được khả năng nhận biết của người dân, nhất là người cao tuổi để tránh bị lừa đảo trên môi trường mạng.