Linh hoạt việc đóng BHXH với người đi lao động ở nước ngoài

	Xác định rõ các khoản không phải đóng BHXH
	DN “tung chiêu” mới chạy nợ BHXH: từ chối đóng BHXH cho công nhân

Theo Nghị định 115/2015 hướng dẫn Luật BHXH 2014, NLĐ đi làm việc theo hợp đồng ở nước ngoài bắt buộc phải tham gia BHXH từ ngày 1.1.2016. Cụ thể, gồm: Đi làm việc theo hợp đồng với công ty dịch vụ XKLĐ; đi làm với doanh nghiệp trúng thầu ở nước ngoài; đi thực tập nâng cao tay nghề; đi theo hợp đồng cá nhân. Trừ NLĐ đi làm việc theo công ty trúng thầu quốc tế phải tham gia tất cả hình thức bảo hiểm, 3 nhóm lao động còn lại chỉ đóng BHXH cho chế độ hưu trí và tử tuất. Mức đóng được xác định bằng 22% của 2 lần mức lương cơ sở hiện hành (22% của 2,3 triệu đồng). Khi NLĐ về nước, có quyền hưởng BHXH 1 lần, hoặc đóng tiếp.

Quyền lợi tốt hơn cho NLĐ

Trả lời báo chí về sự chênh lệch giữa mức 22% trên hai lần tiền lương cơ sở mà người lao động đi XKLĐ đóng với mức 8% lao động làm việc trong nước đang đóng, bà Trần Thị Thúy Nga - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ LĐTBXH) cho rằng không quá cao so với mặt bằng chung: “Nếu NLĐ làm việc trong nước, họ được tham gia vào quan hệ lao động. Khi đó, NLĐ và người sử dụng lao động cùng đóng BHXH. Còn khi tham gia XKLĐ, NLĐ được nhận tiền lương và đóng BHXH bắt buộc cũng là tiền để dành của họ cho tương lai”.

Ảnh minh họa.

Theo Vụ Bảo hiểm xã hội, quy định đóng BHXH đối với lao động đi XKLĐ đã được quy định từ năm 2006. Theo đó, NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, nếu trước đó đã tham gia BHXH bắt buộc mà chưa nhận BHXH một lần.

Bà Trần Thị Thúy Nga giải thích: Luật BHXH năm 2014 mở rộng thêm và áp dụng với tất cả lao động, dù trước đó chưa đóng BHXH thì khi làm việc ở nước ngoài đều thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc ở 2 chế độ hưu trí và tử tuất. Bà Trần Thị Thúy Nga lưu ý, không phải các quốc gia tiếp nhận lao động Việt Nam đều có các chế độ BHXH bắt buộc về hưu trí và tử tuất. “Malaysia, Hàn Quốc đều không có. Duy nhất Nhật Bản có chế độ dài hạn như hưu trí và tử tuất và sau khi hết hạn hợp đồng làm việc, NLĐ sẽ nhận trợ cấp một lần. Ngoài ra, các chế độ BHXH ngắn hạn đều được tham gia tại nước sở tại như: Tai nạn lao động, ốm đau, chăm sóc y tế”- bà Trần Thị Thúy Nga nói. Cũng theo bà Nga, để tránh cho lao động phải đóng bảo hiểm 2 lần, Bộ LĐTBXH đang xúc tiến ký hiệp định tương hỗ về BHXH với một số nước, như Đức, Hàn Quốc.

Đại diện Vụ BHXH cho biết thêm, Luật BHXH năm 2014 có hiệu lực từ 1.1.2016 đã đưa ra quy định NLĐ đi làm việc ở nước ngoài chỉ tham gia hai chế độ là hưu trí và tử tuất. Do đó, các chế độ BHXH bắt buộc thực hiện ở trong nước và ngoài nước sẽ bổ sung cho nhau. Trong ngắn hạn, NLĐ sẽ hưởng ở nước sở tại và dài hạn thì sẽ hưởng ở Việt Nam.

Đầu năm 2018, người nước ngoài được cấp giấy phép làm việc ở Việt Nam cũng phải tham gia BHXH bắt buộc. Đây là cơ hội để NLĐ ở bất kỳ quốc gia nào cũng có khả năng hưởng lương hưu khi về già và người Việt Nam ra nước ngoài làm việc ở nước ngoài cũng vậy.

Được linh hoạt phương thức đóng

Những năm gần đây, có tới 100.000 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài mỗi năm. Quy định việc đóng BHXH bắt buộc trước khi đi XKLĐ khiến không ít lao động lo lắng. Về vấn đề này, bà Trần Thị Thúy Nga cho biết, hiện trong Luật BHXH năm 2014 không có quy định cấm NLĐ nếu không tham gia BHXH thì không được đi ra nước ngoài làm việc. NLĐ đi XKLĐ khi tham gia BHXH bắt buộc được lựa chọn phương thức đóng rất linh hoạt.

NLĐ có thể chọn đóng một lần cho 3 tháng, 6 tháng, thậm chí một năm. NLĐ có thể đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc đóng qua doanh nghiệp, tổ chức sự nghiệp đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài. Đặc biệt, NLĐ đi làm việc ở nước ngoài có thể vay vốn ngân hàng chính sách xã hội để trang trải những khoản tiền phải đóng trước khi đi nếu gặp khó khăn.

Nguyễn Ngọc