Để kinh tế tư nhân là động lực tăng trưởng quan trọng của đất nước

Vai trò của kinh tế tư nhân

Tại Hội thảo “Tháo gỡ bất cập chính sách để phát huy vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế Việt Nam” do Báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam VTV và Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tổ chức vừa qua tại TP.HCM, ông Thái Thanh Quý, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết: Qua 40 năm đổi mới, kinh tế tư nhân tới nay được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế và được khuyến khích phát triển ở tất cả các ngành, lĩnh vực mà pháp luật không cấm.

Hoạt động cảng biển của doanh nghiệp tư nhân tại khu vực TP.HCM.

Kinh tế tư nhân đã trở thành khu vực đông đảo nhất, đóng góp lớn nhất cho nền kinh tế Việt Nam khi chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp (DN), đóng góp 30% thu ngân sách, đóng góp hơn 50% GDP, chiếm trên 56% tổng vốn đầu tư và tạo việc làm cho 85% lực lượng lao động.

“Nhiều DN tư nhân lớn của Việt Nam đã vươn tầm khu vực và thế giới, trở thành những thương hiệu mang lại niềm tự hào cho người dân Việt Nam; cùng với đó là lực lượng hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể trải rộng ở tất cả các địa bàn trong cả nước”, ông Thái Thanh Quý chia sẻ thêm.

Đồng quan điểm, PGS, TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, kinh tế tư nhân là lực lượng nền tảng, quyết định trong kinh tế thị trường, là lực lượng chủ yếu sáng tạo ra của cải vật chất; sáng tạo năng lực phát triển cho con người, bao gồm khoa học - công nghệ hay lực lượng sản xuất tiên tiến, tạo ra hệ thống kinh tế toàn cầu.

Tháo gỡ các rào cản

Mặc dù giữ vai trò quan trọng là vậy, nhưng theo ông Thái Thanh Quý, khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn bị nhiều rào cản, quy định, thủ tục hành chính từ phía cơ quan nhà nước gây khó khăn, tốn kém và giảm năng lực cạnh tranh của DN. Trong khi tư duy kinh doanh của nhiều DN tư nhân còn hạn chế, chưa chú trọng đến đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm, thậm chí vẫn đang còn tình trạng DN “không muốn lớn, không chịu lớn”, đặc biệt là lực lượng hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể bởi sự ràng buộc, lo ngại về quy định, thủ tục đặt ra...

Để tháo điểm nghẽn này, ông Thái Thanh Quý cho rằng, cần xác định đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện thể chế là yếu tố cốt lõi, đóng vai trò dẫn dắt, xuyên suốt tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, xóa bỏ các rào cản gia nhập và rút khỏi thị trường, tạo điều kiện tiếp cận về vốn, tài nguyên và nguồn lực dữ liệu. Sớm ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, với các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể và cơ chế kiểm tra, giám sát, xử lý việc thực hiện; xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng cho các nhóm chủ thể trong khu vực kinh tế tư nhân. Về phía mình, cộng đồng DN, doanh nhân cần phải phát huy hơn nữa sự năng động, sức sáng tạo.

Dưới góc độ chuyên gia, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia nhận định: Kinh tế tư nhân Việt Nam là kinh tế ngoài nhà nước gồm 3 thành phần chính là DN tư nhân, DN cá thể và kinh tế tập thể (hợp tác xã). Để kinh tế tư nhân phát triển cần triển khai đồng bộ nhóm giải pháp, trong đó thay đổi quan điểm và nhận thức về vai trò và vị trí của khu vực kinh tế tư nhân; coi khu vực này là động lực quan trọng nhất trong tăng trưởng kinh tế, là lực lượng nòng cốt trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tiếp đó, Nhà nước cần đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh và quá trình tiếp cận đất đai, tài chính, công nghệ mới thuận lợi, lành mạnh, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Cùng với đó, bản thân DN tư nhân, hộ kinh doanh cần đổi mới tư duy quản trị, bài bản, có tầm chiến lược, đặc biệt luôn nhận thức, hành động gắn với đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội và thượng tôn pháp luật.

Trong khi đó, dưới góc độ DN, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel cho rằng, Chính phủ cần xây dựng lộ trình chi tiết, rõ ràng, có chỉ số hiệu suất chính (KPI) cụ thể; tăng cường giám sát qua KPI. Các doanh nghiệp tư nhân cần chủ động đổi mới sáng tạo, đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, mở rộng chuỗi liên kết hợp tác.

Tương tự, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội DN TP.HCM cho rằng, để DN tư nhân phát triển, cần có KPI cho các bộ, ngành, để đo lường hiệu quả của các cơ quan quản lý nhà nước trong thực thi quyết sách lớn của Bộ Chính trị là phát triển kinh tế tư nhân. Đồng thời các cơ quan quản lý nhà nước cần rà soát các chính sách đã ban hành nhưng không hiệu quả, tiến hành bổ sung hoặc sửa đổi nhằm bảo đảm tính khả thi, tạo cơ chế thông thoáng cho DN.

Xuân Tình