BOT thu hút nguồn tài chính tư trong việc xây dựng cải thiện cơ sở hạ tầng

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Chủ tịch VIAC Vũ Tiến Lộc cho biết, theo các Báo cáo của Ngân hàng Phát triển Châu Á, hợp tác công tư theo mô hình BOT trong lĩnh vực hạ tầng giao thông hiện là mô hình được dùng nhiều nhất tại Châu Á, chiếm gần 46% trong số hợp đồng đối tác công - tư (không kể các hợp đồng dịch vụ).

Chủ tịch VIAC Vũ Tiến Lộc phát biểu tại tọa đàm.

Thực tế cũng ghi nhận các dự án BOT hạ tầng giao thông đã góp phần thay đổi diện mạo giao thông đường bộ ở Việt Nam. Theo Tổng cục Đường bộ Việt Nam, trong năm 2020, lũy kế số thu từ các dự án BOT năm 2021 là hơn 8 triệu triệu đồng.

“BOT trong xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông mang tiềm năng lớn trong việc thu hút nguồn tài chính tư trong việc xây dựng cải thiện cơ sở hạ tầng”, Chủ tịch VIAC nhấn mạnh.

Cũng theo ông Vũ Tiến Lộc, trong thời gian qua, quá trình xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực này trước đây được thực hiện trong bối cảnh thiếu khung pháp lý đầy đủ ở mức độ đạo luật. Cùng với đó là thiếu các hướng dẫn đồng bộ, gây ra một số vấn đề tại một số dự án cụ thể.

Từ vấn đề trên, phương án tài chính của dự án bị ảnh hưởng, khó khăn trong thanh quyết toán công trình, các dạng vi phạm hợp đồng dự án từ phía nhà đầu tư, cơ quan nhà nước.... dẫn tới việc chưa bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước - nhà đầu tư trong hợp tác công - tư và lợi ích của người thụ hưởng dịch vụ công - người dân. Bên cạnh đó còn gây hiểu nhầm và tạo ra sự thiếu thiện cảm từ phía dư luận xã hội và người dân.

Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và có hiệu lực từ ngày 1/1/2021. Sự ra đời của Luật PPP được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc, tạo niềm tin cho nhà đầu tư, thúc đẩy hợp tác công tư bền vững.

Toàn cảnh của tọa đàm.

Chủ tịch VIAC nói: “Ở đây chúng ta cần nhấn mạnh rằng mô hình BOT không có lỗi, và thực tế là BOT đang được sử dụng phổ biến để thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Chỉ cần chúng ta có các quy định, hướng dẫn đầy đủ; đặc biệt là các điều khoản hợp đồng mẫu BOT, đúng như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Chỉ thị 30/CT-TTg ngày 23/11/2021, sẽ có tính hướng dẫn cả hai bên của quan hệ hợp tác công - tư, để hai phía có thể dựa vào đó cùng thương thảo xây dựng và tổ chức vận hành những dự án hợp tác hiệu quả cho cả phía Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân”.

Tọa đàm là hoạt động trong khuôn khổ Dự án “Hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực, tăng cường khả năng thích ứng và phát triển bền vững” của USAID phối hợp với VCCI và VIAC.

Tọa đàm có sự tham dự của hơn 100 đại biểu đến từ cơ quan nhà nước, hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước, doanh nghiệp, công ty/văn phòng luật sư lớn cũng như cơ quan truyền thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tọa đàm cũng nhận được sự theo dõi đông đảo từ hàng trăm đại biểu trên các nền tảng trực tuyến của VIAC.

Các thông tin thu được từ những trao đổi tại buổi Tọa đàm, sẽ là những nguyên liệu để xây dựng Báo cáo rà soát đánh giá các hướng dẫn của mẫu BOT, với mong muốn sẽ là một nguồn thông tin tham khảo tốt cho cả phía cơ quan quản lý nhà nước, phía cơ quan nhà nước phụ trách tham gia ký kết hợp đồng BOT và phía nhà đầu tư tư nhân.