Tết Đoan Ngọ với những nét văn hóa độc đáo

(LĐTĐ) Có lẽ, sau Tết Nguyên đán, ngày Tết Đoan Ngọ được coi là dịp để các gia đình sum họp đầm ấm bên nhau. Vào ngày này, mọi người đi làm ăn xa đều gắng thu xếp để trở về bên người thân.
Tết Đoan Ngọ: Người Hà Nội nhộn nhịp chuẩn bị từ sáng sớm Ăn cơm rượu cũng phải... đúng cách!

Ngày Tết Đoan Ngọ có nhiều phong tục đậm nét văn hóa truyền thống như: Ủ rượu nếp, nhuộm móng chân, móng tay, hái lá thuốc, khảo cây... Đặc biệt, mâm cỗ cúng trong ngày Tết Đoan Ngọ mang phong vị riêng rất độc đáo.

Tết Đoan Ngọ với những nét văn hóa độc đáo
Mâm cỗ cúng trong ngày Tết Đoan Ngọ mang phong vị riêng rất độc đáo.

Theo dân gian, Tết Đoan Ngọ tổ chức vào ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm. Mặc dù người dân thường cúng vào sáng sớm nhưng Tết Đoan Ngọ được chính thức khai mở vào giờ chính ngọ (12h) bởi lẽ, “Đoan” là mở đầu, “Ngọ” là khoảng thời gian từ 11h đến 13. Đoan Ngọ là lúc mặt trời bắt đầu ngắn nhất, ở gần trời đất nhất trùng với ngày Hạ chí.

Tôi vẫn nhớ, mâm cỗ cúng Tết Đoan Ngọ được mẹ tôi chuẩn bị rất tỉ mỉ, chu đáo. Trên mâm cỗ nhất định phải có món rượu nếp. Đây là món ăn đặc trưng của ngày Tết Đoan Ngọ với hương vị cay cay ngọt ngọt đầy cuốn hút. Bên cạnh đó là những chiếc bánh gio trong veo, dẻo thơm được tưới mật mía sóng sánh ánh vàng. Bánh khảo trắng tinh gói trong lớp giấy bóng kính hồng điều, dăm chén trà sen xổi... Riêng mâm cỗ cúng Tết Đoan Ngọ của người Hà thành còn có thêm bánh trôi, bánh chay là hai loại bánh thanh mát trong ngày oi nóng. Trên ban thờ, mẹ tôi thường dâng cúng gia tiên chục bông sen cắm cùng vài chẽ hoa cau tỏa hương dịu dàng thanh tịnh.

Thật là vừa khéo, Tết Đoan Ngọ cũng là thời điểm chính vụ của mận và vải. Đây là hai loại quả truyền thống không thể thiếu trên mâm cỗ cúng dịp này. Những quả vải chín đỏ tươi thấp thoáng lá xanh bày cùng mận căng mọng đỏ sẫm thật thích mắt. Tùy vùng miền, mỗi nơi lại thêm vào mâm cỗ cúng các loại quả chín mùa hạ khác nhau như: Dưa hấu, xoài, dứa, chôm chôm...

Tết Đoan Ngọ là dịp những người đi làm ăn xa trở về sum vầy cùng gia đình. Nhiều gia đình tổ chức ăn thịt vịt đầu mùa. Theo kinh nghiệm, đây là thời điểm vịt béo, thịt ngon và không có mùi hôi. Những con vịt gié béo mẫm được chế biến thành nhiều món khác nhau và cả nhà quây quần bên mâm cơm đoàn viên thật ấm cúng làm sao.

Có một điều khá thú vị, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là “Tết diệt sâu bọ”. Vào ngày này, dân gian có nhiều phong tục phòng trừ dịch bệnh khác nhau. Từ sáng sớm, mọi người trong gia đình sẽ ăn rượu nếp và các loại hoa quả. Tương truyền, rượu nếp với vị cay nóng kết hợp cùng quả có vị chua sẽ trừ được ký sinh trùng trong cơ thể. Sau đó, cả gia đình sẽ tắm bằng nước đun từ lá sả, tía tô, lá tre, kinh giới... để đẩy hết khí độc trong người ra ngoài, phòng trừ cảm mạo.

Theo triết lý y học Đông phương thì hỏa khí (thuộc dương) của trời đất và trong cơ thể của con người trong ngày Đoan Ngọ đều lên đến tột bậc. Vậy nên, dân gian thường hái lá thuốc vào đúng giờ Ngọ của ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch là lúc dương khí mạnh nhất, có được tinh túy của đất trời nên sẽ chữa được nhiều thứ bệnh. Lá thuốc hái vào ngày này là những loại cây bình dị như: Đinh lăng, ngải cứu, tía tô, bồ công anh, lá sen, lá vối... sẽ được phơi khô để đun nước uống.

Như một lời ước hẹn, mỗi năm, Tết Đoan Ngọ đến theo sự tuần hoàn của thiên nhiên. Tết Đoan Ngọ là nhịp cầu thời gian nối liền văn hóa truyền thống từ quá khứ đến hiện tại và tương lai. Với tôi, đây là dịp để hương vị tình thân thêm gắn bó với những kỷ niệm ấm áp yêu thương.

Tường Vy

Nên xem

Các nước ASEAN cần đẩy mạnh triển khai kế hoạch mua sắm vắc xin

Các nước ASEAN cần đẩy mạnh triển khai kế hoạch mua sắm vắc xin

(LĐTĐ) Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp với nhiều biến thể mới, vắc xin và các thuốc kháng vi rút có ý nghĩa thiết yếu trong ...
Bộ Công Thương - Bộ Y tế hướng dẫn phòng, chống dịch Covid-19 tại các chợ truyền thống

Bộ Công Thương - Bộ Y tế hướng dẫn phòng, chống dịch Covid-19 tại các chợ truyền thống

(LĐTĐ) Để tạo điều kiện cho công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại chợ truyền thống đối với các địa phương, ngày 29/7, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với ...
Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Làm chặt chẽ từ gốc, bố trí chốt kiểm soát từ thôn, xóm

Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng: Làm chặt chẽ từ gốc, bố trí chốt kiểm soát từ thôn, xóm

(LĐTĐ) Nhấn mạnh nội dung chính của Chỉ thị số 17/CT-UBND là bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc: "Khu phố cách ly với khu phố; thôn bản cách ly với ...
Thanh Hóa: Khởi tố 2 chuyên gia người Trung Quốc về hành vi buôn lậu

Thanh Hóa: Khởi tố 2 chuyên gia người Trung Quốc về hành vi buôn lậu

(LĐTĐ) Ngày 29/7, thông tin từ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế ...
Cán bộ Công đoàn Thủ đô phải gương mẫu, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch

Cán bộ Công đoàn Thủ đô phải gương mẫu, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Liên đoàn Lao động Thành phố yêu cầu toàn thể cán bộ chuyên trách Công đoàn Thủ đô phải gương mẫu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch ...
Lan toả tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch

Lan toả tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch

(LĐTĐ) Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Việt Nam - Cu Ba (quận Ba Đình) đã cùng nhau lan tỏa tinh thần quyết tâm chiến thắng đại dịch Covid-19 ...
Tích trữ thực phẩm: Lợi ít, hại nhiều!

Tích trữ thực phẩm: Lợi ít, hại nhiều!

Tích trữ thực phẩm là thói quen của nhiều gia đình. Thế nhưng, việc làm tưởng như bình thường này lại tiềm ẩn nguy cơ. Trong những ngày giãn cách ...

Tin khác

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

Chọn lối đi riêng cho nghệ thuật sơn mài trên gỗ

(LĐTĐ) Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát chọn lối đi riêng cho mình bằng việc kết hợp thành công chất liệu sơn mài lên gỗ cho ra những tác phẩm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ dân tộc Lào

(LĐTĐ) Người dân tộc Lào đến Điện Biên sinh sống từ cách đây khoảng hơn 300 năm. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nghề dệt thủ công truyền thống của họ vẫn luôn được gìn giữ.
Đi qua mùa thị chín

Đi qua mùa thị chín

(LĐTĐ) Những ngày cuối hạ, thời tiết thật đỏng đảnh với thoắt nắng thoắt mưa. Khi những trái mít cuối mùa rời cây, trên đầm, vài bông sen muộn cố khoe sắc cho trọn mùa, ấy là khi đã tới mùa thị. Hương thị ngát thơm, ngọt ngào đưa ta về miền cổ tích với những mảnh ký ức nho nhỏ dễ thương.
Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

Gỡ “lỗi” văn hóa ứng xử thời 4.0

(LĐTĐ) Không thể phủ nhận những lợi ích mà Cách mạng công nghiệp 4.0 đã mang lại cho các nước, trong đó có cả Việt Nam. Công nghệ số phát triển, đồng nghĩa với việc con người được tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Nhưng liệu đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến cho cách ứng xử giữa người với người đang ngày một kém đi?
Dịu dàng canh chua Hà Nội

Dịu dàng canh chua Hà Nội

(LĐTĐ) Canh chua vốn là món ăn quen thuộc của mọi vùng miền. Ấy thế nhưng, canh chua Hà Nội mang một nét riêng với vị chua dìu dịu khiến những ai đã từng thưởng thức thật khó quên. Mùa nào thức nấy, người nội trợ đất Hà thành thường chế biến những món canh chua không quá cầu kỳ mà vẫn thật tinh tế.
Một thoáng tường vy

Một thoáng tường vy

(LĐTĐ) Mùa hoa tường vy tới thật nhẹ nhàng và bất chợt. Khi nắng hạ lấp lánh trải vàng rực rỡ, ấy là khi những đóa tường vy đủ sắc màu đua nhau bung sắc. Hà Nội có một số con đường, không gian rờm rợp những cánh hoa mềm như lụa, mỏng như mây níu ánh nhìn của người yêu hoa.
Tò he nét đẹp xưa

Tò he nét đẹp xưa

(LĐTĐ) Những ký ức về tuổi thơ của đa số người dân Việt Nam đều gắn liền với món đồ chơi mang tên tò he. Đến nay, tuy món đồ chơi dân gian này đã không còn thịnh hành, những vẫn có những nghệ nhân đang miệt mài lưu giữ và bảo tồn nét đẹp ấy ngay trong lòng Hà Nội.
Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

Đình làng nơi giữ hồn văn hóa Việt

(LĐTĐ) Đối với mỗi người dân Việt Nam, đình làng không chỉ đơn thuần là một địa điểm tâm linh mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng. Dù có trải qua hàng nghìn năm với biết bao biến cố lịch sử, đình làng vẫn là một biểu tượng ăn sâu vào tâm thức của mỗi người.
Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

Mãi nhớ mùa thi đặc biệt

(LĐTĐ) Có thể nói, mùa thi 2021 có những điều quá đỗi đặc biệt khi tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp. Nhưng, cũng trong thời điểm đó, chúng ta nhận ra có những việc làm chạm đến cảm xúc của tất cả mọi người, tiếp thêm động lực cho các thí sinh vượt vũ môn an toàn trong đại dịch.
Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

Những gói hoa ngát thơm trong miền ký ức

(LĐTĐ) Người Hà Nội xưa thường dùng hoa bày trên đĩa để thắp hương vào những ngày sóc, vọng. Đây là nét đẹp tao nhã trong phong tục cúng lễ của người Tràng An hướng về các đấng tối cao và gia tiên. Trên bàn thờ của các gia đình người Hà Nội xưa, ngoài các phẩm vật dâng cúng, nhất định phải có chén nước thanh tịnh và một đĩa hoa.
Xem thêm
Phiên bản di động