Chung tay ngăn chặn các vấn nạn học đường

Kỳ cuối: Xây dựng môi trường học tập an toàn, trường học hạnh phúc

(LĐTĐ) Vấn nạn bạo lực, xâm hại tình dục… là những khoảng trống đáng buồn trong văn hóa ứng xử ở môi trường sự phạm, vốn lâu nay vẫn được nhìn nhận là rất nhân văn và thân thiện. Dù chỉ là “con sâu làm rầu nồi canh” song những hệ lụy nó đem tới khiến cho xã hội phải trăn trở. Thực tế cho thấy, chỉ khi có sự liên kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội mới có thể hình thành môi trường văn hóa học đường bền vững, an toàn.
xay dung moi truong hoc tap an toan truong hoc hanh phuc ky cuoi Kỳ 2: Mấu chốt nằm ở khâu thực thi pháp luật
xay dung moi truong hoc tap an toan truong hoc hanh phuc ky cuoi Kỳ 1: Phòng ngừa xâm hại tình dục học đường: Đừng để mất bò mới lo làm chuồng

Lấy học sinh làm trung tâm

Nhắc đến môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, không ít chuyên gia cho rằng, đó phải xuất phát từ yếu tố tích cực. Sự tích cực này không chỉ giúp học sinh phát huy tiềm năng mà còn khơi dậy sự sáng tạo và lối sống tốt đẹp. Chính vì vậy, việc xây dựng bầu không khí học tập thân thiện, cởi mở, lấy học sinh làm trung tâm đã và đang được nhiều nhà trường, thầy cô áp dụng để mang lại hiệu quả giáo dục tốt nhất.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Bùi Văn Linh - Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Giáo dục chính trị và công tác học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, hiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo nhằm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng chống các vấn nạn học đường rất đầy đủ. Tuy nhiên, trong thực tế công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng còn thiếu hướng dẫn ứng xử trong những tình huống cụ thể, thiếu các điều kiện cần thiết để triển khai. Ngoài ra, sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội chưa chặt chẽ và chưa thực sự hiệu quả.

xay dung moi truong hoc tap an toan truong hoc hanh phuc ky cuoi
Chỉ khi có sự liên kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội mới có thể hình thành môi trường văn hóa học đường bền vững, an toàn. Ảnh minh họa: P.T

Theo Thạc sĩ Tâm lý Đinh Đoàn, các vấn nạn học đường trong đó có xâm hại tình dục và bạo lực luôn để lại những di chứng nặng nề, gây tổn thương dài lâu tới nạn nhân. Có một điểm đáng lưu ý là hiện học sinh ở các cấp học, do còn non nớt, thiếu khả năng bộc lộ ý chí đúng đắn, thiếu kỹ năng tự bảo vệ mình, lại trong quan hệ phụ thuộc, tâm lý e sợ thầy cô giáo… thường dễ trở thành mục tiêu tấn công của tội phạm. Chính vì thế, với những nguy cơ này cần ngành giáo dục nhận diện và tìm giải pháp ứng phó.

Ghi nhận thực tế quanh vấn đề xây dựng môi trường học tập an toàn, cá nhân người viết đã gặp và tiếp xúc với không ít những điển hình tích cực đang ngày đêm cống hiến, tô đẹp cho ngành giáo dục. Còn nhớ khoảng cuối tháng 1/2019, trong dịp theo chân đoàn công tác của Vùng 1 Hải quân ra những hòn đảo vùng địa đầu Đông Bắc Tổ quốc như tuyến đảo Trần (xã Thanh Lân, huyện Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh) và đảo Trà Bản (xã Bản Sen, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh), người viết đã gặp cô giáo Nguyễn Thị Hợi (sinh năm 1966).

Tính đến nay cô Hợi đã có 30 năm công tác ngoài xã đảo. Hiện cô đang là giáo viên Trường Phổ thông cơ sở Bản Sen. Theo cô Hợi, việc lấy học sinh làm trung tâm không có nghĩa chỉ giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm, quan tâm sát sao tới chất lượng học sinh mà Ban Giám hiệu cũng phải theo dõi sự tiến bộ của từng học sinh. Khi học sinh được đặt vào vị trí trung tâm sẽ tạo ra những động lực để toàn thể nhà trường và phụ huynh cùng tham gia vào quá trình hoạt động giáo dục, giúp giáo dục thêm hiệu quả, trúng đích.

Hay như quan điểm của thầy giáo Nguyễn Văn Nghiệp (Hiệu trưởng kiêm Bí thư Chi bộ Trường THCS Phú Châu, huyện Ba Vì) - người thường được nhắc tới với thành tựu “Tiếng trống học bài”, bên cạnh việc truyền thụ kiến thức thì trong mỗi tiết học giáo viên cần biết cách khuyến khích, tạo điều kiện để học sinh được nói lên tiếng nói của chính mình. Học sinh có thể trao đổi thẳng thắn về một vấn đề mà mình còn vướng mắc, được quyền nói ra suy nghĩ trái chiều để trao đổi cùng giáo viên… Những trao đổi hai chiều ấy sẽ giúp người thầy hiểu hơn về tính cách, khả năng tiếp nhận bài, khả năng tư duy, suy nghĩ hành động của mỗi học trò. Từ đó sẽ tìm ra cách giáo dục phù hợp.

Dù góc nhìn nhận, phương cách triển khai có khác nhau nhưng ở hai nhà giáo trên đều có chung một điểm là làm sao để giúp học sinh cảm nhận được tình yêu thương, sự tôn trọng và an toàn trong môi trường học đường. Và với việc tạo nên bầu không khí thoải mái, chủ động tương tác với bài học đã trực tiếp góp phần phát huy đa dạng các giá trị tích cực.

Không chỉ là khẩu hiệu

Theo ghi nhận, hiện nay đã có khá đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh về môi trường giáo dục an toàn và phòng, chống bạo lực học đường nói chung và các hành vi vi phạm pháp luật nói riêng như: Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012; Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017): Tội cố ý gây thương tích (Điều 134, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 22 của Luật sửa đổi, bổ sung năm 2017); Tội làm nhục người khác (Điều 155).

Luật Trẻ em năm 2016 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và các Nghị định hướng dẫn… Chưa hết, thời gian qua, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều Chương trình, Đề án về phổ biến giáo dục pháp luật với một số đối tượng thanh, thiếu niên như: Đề án “Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường” giai đoạn 2009-2012; Đề án “Tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh, thiếu niên giai đoạn 2011-2015” và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý gia hạn Đề án đến năm 2020…

Hành lang pháp lý là vậy song trên thực tế, đặc biệt là qua một số các quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường nói riêng và bảo vệ trẻ em nói chung gắn với xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện theo Nghị định số 80/2017/NĐ-CP của Chính phủ cũng cho thấy, đã và đang có một số hành vi chưa có quy định pháp luật điều chỉnh; mức phạt tiền đối với một số hành vi bạo lực học đường còn thấp chưa có sức răn đe, giáo dục...

Ví dụ, thực hiện Nghị định 80/2017/NĐ-CP, Bộ Giáo dục và Đào tạo có 2 Thông tư hướng dẫn thực hiện công tác tư vấn tâm lý cho học sinh và hướng dẫn công tác xã hội trong trường học. Theo đó, tất cả các trường phổ thông đều thành lập tổ tư vấn tâm lý, tổ chức giáo dục kỹ năng sống, tiếp nhận các tâm tư, vướng mắc của học sinh để tư vấn; rà soát, hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn, yếu thế... để có thể học tập tốt như các bạn có điều kiện gia đình bình thường. Tuy nhiên, phải nói rằng việc cập nhật các chính sách, quy định của ngành đối với từng cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh còn bất cập. Vẫn còn có địa phương, nhà trường chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa nghiêm túc các chỉ đạo này.

Theo PGS.TS Trần Thành Nam (Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội), việc làm thế nào để có môi trường học tập an toàn, xây dựng trường học hạnh phúc… nên được xem như một vấn đề khoa học nghiêm túc, cần dựa trên khung lý thuyết với các chỉ báo cụ thể có thể đo lường được ở các chủ thể trong trường; những chính sách đưa ra cần dựa trên bằng chứng thực nghiệm cụ thể…

Còn Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm (Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội) cho rằng, điều kiện tiên quyết, cần triển khai sớm là cần tập trung và làm đồng bộ nâng cao nhận thức về pháp luật, nâng cao nhận thức về trách nhiệm của tất cả các tổ chức bảo về trẻ em. Nói cách khác, bảo vệ trẻ không những chú trọng đến nhà trường mà phải chú trọng đến gia đình và cả địa phương. Riêng về phương diện nhà quản lý giáo dục thì nội dung và phương pháp giáo dục phải làm sao cho có hiệu quả hơn, đến được với học sinh. Cùng với đó, cần nâng cao nhận thức cho học sinh thông qua các khóa học giá trị sống, kỹ năng sống.

Rõ ràng, “chân kiềng” giáo dục là gia đình - nhà trường - xã hội luôn là nguyên tắc bảo đảm cho mọi hoạt động giáo dục đạt hiệu quả. Và công tác xây dựng môi trường giáo dục thân thiện và có văn hóa, ngoài việc xây dựng các quy tắc rõ ràng, đo đếm được và khả thi thì cần có chế tài, trách nhiệm cụ thể của mỗi cấp quản lý, của nhà giáo, học sinh trong việc thực thi và giám sát. Phụ huynh học sinh cũng cần cộng đồng trách nhiệm, nghiêm túc tham gia việc thực thi và giám sát để việc xây dựng trường học văn hóa trở thành nhu cầu của chính mỗi đơn vị. Đây cũng chính là giải pháp tích cực để chủ động ngăn ngừa những hành vi tiêu cực trong môi trường học đường hiện nay.

Phạm Thảo - Giang Nam

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thương mại điện tử tăng trưởng ngoạn mục trong đại dịch

Thương mại điện tử tăng trưởng ngoạn mục trong đại dịch

Mặc dù gặp những ảnh hưởng tiêu cực trong năm 2020 do đại dịch Covid-19, thương mại điện tử Việt Nam vẫn có những bước tăng tốc mạnh mẽ, trở ...
Vì sao gần 1.000 nhân viên y tế ở thành phố Hồ Chí Minh nghỉ việc?

Vì sao gần 1.000 nhân viên y tế ở thành phố Hồ Chí Minh nghỉ việc?

(LĐTĐ) Chánh văn phòng Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Huỳnh Mai cho biết, trong năm 2020 toàn Thành phố có 597 nhân viên y tế nghỉ ...
Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị người dân không chủ quan trước biến thể Omicron

Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị người dân không chủ quan trước biến thể Omicron

(LĐTĐ) Ông Phạm Đức Hải, Phó Trưởng Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19 thành phố Hồ Chí Minh đề nghị người dân không hoang mang trước biến thể Omicron nhưng ...
Người dân làng đào Nhật Tân nhộn nhịp tuốt lá chuẩn bị đón Tết Nhâm Dần 2022

Người dân làng đào Nhật Tân nhộn nhịp tuốt lá chuẩn bị đón Tết Nhâm Dần 2022

(LĐTĐ) Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là đến Tết Nhâm Dần 2022. Thời điểm này, người dân trồng đào Nhật Tân đang nhộn nhịp, gấp rút thực hiện việc tuốt ...
Ổn định việc làm, đảm bảo đời sống cho người lao động

Ổn định việc làm, đảm bảo đời sống cho người lao động

(LĐTĐ) Dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn đang diễn biến phức tạp, nhiều ca F0 gia tăng ngoài cộng đồng khiến nhiều người lao động, đặc ...
Đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp người lao động ổn định việc làm

Đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp người lao động ổn định việc làm

(LĐTĐ) Nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn, thời gian qua, các cấp Công đoàn Thủ đô đã có nhiều chương trình, hành động cụ thể ...
Khởi tố 14 đối tượng mua bán trái phép hóa đơn giá trị cả nghìn tỷ đồng

Khởi tố 14 đối tượng mua bán trái phép hóa đơn giá trị cả nghìn tỷ đồng

(LĐTĐ) Ngày 30/11, Cơ quan An ninh điều tra, Công an thành phố Hà Nội cho biết, đơn vị đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, Quyết định ...

Tin khác

Cả nước có 34 địa phương kết hợp dạy học trực tiếp, trực tuyến và qua truyền hình

Cả nước có 34 địa phương kết hợp dạy học trực tiếp, trực tuyến và qua truyền hình

(LĐTĐ) Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến hết ngày 29/11, cả nước có 9 tỉnh, thành phố tổ chức dạy học trực tiếp; 34 tỉnh, thành phố kết hợp dạy học trực tiếp, trực tuyến và qua truyền hình; 20 tỉnh, thành phố tổ chức dạy học trực tuyến và qua truyền hình.
Để học sinh yên tâm đến trường

Để học sinh yên tâm đến trường

(LĐTĐ) Ngay sau khi cho phép học sinh lớp 9 ở các huyện, thị xã ngoại thành đi học trực tiếp, thành phố Hà Nội đã quyết định triển khai đợt tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 cho toàn bộ trẻ em từ 15-17 tuổi và tiếp đến là trẻ em 14 tuổi. Đây được coi là điều kiện tiên quyết để Hà Nội có thể đón học sinh đến trường trong thời gian sớm nhất.
Ngành GD&ĐT Hà Nội phát động cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến

Ngành GD&ĐT Hà Nội phát động cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến

(LĐTĐ) Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt trong phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt”, “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” ngành GD&ĐT Hà Nội năm học 2021-2022.
Ca F0 tăng, học sinh ở thành phố Hồ Chí Minh sẽ học trực tiếp thế nào?

Ca F0 tăng, học sinh ở thành phố Hồ Chí Minh sẽ học trực tiếp thế nào?

(LĐTĐ) Trong chương trình phát sóng trực tiếp "Dân hỏi - Thành phố trả lời", ông Nguyễn Hữu Hưng – Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, Sở đã hoàn thành cẩm nang hướng dẫn cho giáo viên và học sinh khi dạy, học trực tiếp.
Học sinh lớp 9 tại Hà Nội căng mình học online, giáo viên đề xuất giảm bớt môn thi vào 10

Học sinh lớp 9 tại Hà Nội căng mình học online, giáo viên đề xuất giảm bớt môn thi vào 10

Sắp kết thúc kỳ 1 của năm học 2021-2022, nhưng học sinh tại nhiều quận, huyện ở Hà Nội vẫn chưa thể trở lại trường học trực tiếp. Trước thực tế này, nhiều ý kiến đề xuất Hà Nội nên xem xét bỏ môn thi thứ 4 vào lớp 10 hoặc giảm độ khó của đề thi.
Lan tỏa những tấm gương nhà giáo tâm huyết, sáng tạo

Lan tỏa những tấm gương nhà giáo tâm huyết, sáng tạo

(LĐTĐ) “Nhà giáo Hà Nội tâm huyết, sáng tạo” là giải thưởng cao quý với mục đích tôn vinh những nhà giáo nhiệt tình, tâm huyết với nghề dạy học; có đóng góp xuất sắc trong phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”. Qua đó, khích lệ các nhà giáo Hà Nội tự học tập, rèn luyện, vận dụng sáng tạo vào thực tiễn giáo dục mỗi cơ sở, tạo ra những hiệu quả mới, những chuyển biến mới ở mỗi đơn vị nhà trường.
Đảm bảo an toàn cho học sinh trên không gian mạng

Đảm bảo an toàn cho học sinh trên không gian mạng

(LĐTĐ) Nhằm giúp học sinh có thái độ, nhận thức đúng đắn về không gian mạng, thời gian qua, Công an thị trấn Sóc Sơn (huyện Sóc Sơn, Hà Nội) đã phối hợp với Trường Trung học phổ thông Đa Phúc triển khai thí điểm mô hình “Quản lý học sinh trên không gian mạng”. Mặc dù gặp phải nhiều khó khăn do việc học bị đứt quãng, tuy nhiên mô hình vẫn phát huy hiệu quả tích cực, được địa phương và Thành phố ghi nhận.
Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ các trường mầm non tư thục mỗi trường gần 35 triệu đồng

Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ các trường mầm non tư thục mỗi trường gần 35 triệu đồng

(LĐTĐ) Ngày 25/11, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố Hồ Chí Minh có tờ trình tới Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh về dự thảo Nghị quyết chính sách phát triển giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp.
Hỗ trợ tâm lý học sinh sau thời gian nghỉ dịch: Cần sự tinh tế của giáo viên

Hỗ trợ tâm lý học sinh sau thời gian nghỉ dịch: Cần sự tinh tế của giáo viên

Trong ba ngày 22, 23, 24/11, các trường học đủ điều kiện an toàn tại khu vực ngoại thành Hà Nội được phép mở cửa cho học sinh lớp 9 đến trường học trực tiếp. Bên cạnh việc hỗ trợ, củng cố kiến thức thì Ban giám hiệu các trường cũng đặc biệt lưu tâm đến việc theo dõi, phát hiện những học sinh có biểu hiện bất thường về tâm lý để có hình thức hỗ trợ kịp thời.
Chi phí mặt bằng đè nặng, chủ trường mầm non ngậm ngùi rao bán từng cái bàn, ghế

Chi phí mặt bằng đè nặng, chủ trường mầm non ngậm ngùi rao bán từng cái bàn, ghế

(LĐTĐ) Dịch Covid-19 kéo dài khiến hoàng loạt trường mầm non tư thục ở thành phố Hồ Chí Minh buộc phải đóng cửa, doanh thu không có nhưng chi phí mặt bằng, điện nước… cứ cộng dồn từng ngày. Nhiều chủ trường rơi vào kiệt quệ buộc phải rao bán trường, chấp nhận giải thể.
Xem thêm
Phiên bản di động