Cần thay đổi tư duy làm phim tài liệu

Phim tài liệu Việt Nam đã có thời vẻ vang, mang lại niềm tự hào cho điện ảnh nước nhà nhưng với cách làm lạc hậu như hiện nay, phim tài liệu Việt chỉ có thể ngậm ngùi mơ về quá khứ.
Tăng cơ hội giao lưu phim tài liệu Việt Nam và châu Âu
Dân đóng góp 500 triệu làm phim tài liệu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Cái khó bó cái khôn

Điện ảnh Việt Nam đã có những thước phim tài liệu giá trị ghi danh ở các giải thưởng quốc tế như: “Đường dây lên sông Đà” đoạt giải Bồ câu vàng tại LHP tại Đức (1982); phim “Chìm nổi sông Hương” giành danh hiệu “Kịch bản xuất sắc” tại LHP Nhật Bản (1995); “Chị Năm khùng” đoạt giải “Phim tài liệu xuất sắc” nhất tại LHP châu Á – Thái Bình Dương (2000);… Tuy nhiên, trong một vài năm trở lại đây, phim tài liệu Việt đang thiếu những tác phẩm ghi dấu ấn trong lòng người hâm mộ.

Chia sẻ về vấn đề này, bà Phạm Thị Tuyết, Giám đốc Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, cho hay, các hãng phim tài liệu nhà nước đang gặp rất nhiều khó khăn. Trước hết là về nguồn nhân lực. Hiện nay, người yêu điện ảnh tài liệu chỉ ở một chừng mực nào đó cộng với thu nhập thấp nên những người trẻ thực sự đam mê để bước chân đến với các hãng phim tài liệu rất ít. Bên cạnh đó, các bộ phim sản xuất ra phải phù hợp với định dạng của thế giới thì mới mong mang phim đi công chiếu. Đối với thiết bị điện ảnh, 5 năm đến 7 năm đã thay đổi công nghệ rất nhiều mà giá tiền của các thiết bị vô cùng đắt. Đây là bài toán rất khó cho các hãng phim hoạt động với mục đích chính trị như Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Ngoài ra, trong bối cảnh tình hình kinh tế khó khăn, nguồn phim của các đơn đặt hàng cũng bị hạn chế.

Cần thay đổi tư duy làm phim tài liệu
Một cảnh trong bộ phim tài liệu “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng”

Cũng theo bà Tuyết, mặc dù được nhà nước quan tâm nhưng nguồn tài chính để ổn định và phát triển cho các hãng phim tài liệu còn hạn hẹp. Tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, một năm sản xuất được gần 20 bộ phim bằng nguồn ngân sách nhà nước, so với những đề tài, sự kiện diễn ra hàng ngày, hàng giờ cần được đưa lên phim để tuyên truyền là không nhiều. “Phim tài liệu mang lại những giá trị tích cực của cuộc sống, được ví là cuốn album ảnh của quốc gia. Có thể, lúc này khó khăn thì thấy tư liệu lưu trữ là bình thường, nhưng hôm nay là hiện tại, ngày mai lại là lịch sử. Nếu như chúng ta có nhiều tư liệu để lưu trữ thì sau này nó cũng như là một di sản của Việt Nam, một di sản thế giới”, bà Phạm Thị Tuyết trăn trở.

Làm gì để phim tài liệu hút khán giả?

Hầu như các đạo diễn phim tài liệu chỉ làm phim theo đơn đặt hàng, phục vụ cho tuyên truyền các sự kiện của nhà nước, nội dung chủ yếu xoay quanh về truyền thống cách mạng, về biển đảo, quê hương,…Trong khi đó những đề tài góc cạnh về cuộc sống như tham nhũng, giới tính,… mang tính thời sự được dư luận quan tâm thì các nhà làm phim lại ngại chạm tới vì sợ không “an toàn”.

Theo đạo diễn Lâm Nguyễn Quang Tâm, muốn một bộ phim tài liệu chạm được đến trái tim khán giả trước hết câu chuyện phải đủ thuyết phục bản thân đạo diễn, sau mới mong thuyết phục được khán giả. Mỗi đạo diễn phải trả lời được những câu hỏi: Đề tài này có vừa sức mình hay không, bản thân có vượt qua được những khó khăn khi thực hiện đề tài ấy thì mới nghĩ đến việc bắt tay vào làm. Phim tài liệu của chúng ta đang thiếu sự đào sâu vào cuộc sống, các đề tài đều na ná như nhau. Sở dĩ như vậy vì các nhà làm phim đang gặp khó về rào cản thời gian. Các đơn vị sản xuất bắt buộc phải hoàn thành một bộ phim trong một khoảng thời gian nhưng cuộc sống đâu chỉ diễn ra trong một tuần hay hai tuần nên phim tài liệu không thể đào sâu, diễn tả hết được cuộc sống.

Thực tế, cái khó của phim tài liệu không chỉ nằm ở vấn đề tài chính. Hiện nay, những nhà làm phim tài liệu còn đang gặp khó về đề tài. Hầu như các đạo diễn phim tài liệu chỉ làm phim theo đơn đặt hàng, phục vụ cho tuyên truyền các sự kiện của nhà nước, nội dung chủ yếu xoay quanh về truyền thống cách mạng, về biển đảo, quê hương,… Trong khi đó những đề tài góc cạnh về cuộc sống như tham nhũng, giới tính,… mang tính thời sự được dư luận quan tâm thì các nhà làm phim lại ngại chạm tới vì sợ không “an toàn”. Bên cạnh đó không phải đề tài nào các hãng làm phim tài liệu nhà nước cũng được làm.

Các xuất chiếu những bộ phim tài liệu trong kỳ Liên hoan phim tài liệu Việt Nam – châu Âu lần thứ 7 vừa diễn ra đều chật kín khán giả, chứng tỏ rằng phim tài liệu vẫn còn sức sống. Nhưng làm thế nào để phim tài liệu chạm được tới trái tim khán giả vẫn rất cần sự thay đổi tư duy của các nhà làm phim. Bộ phim “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” là một ví dụ điển hình. Một đề tài mang tính bứt phá về những mảnh đời đầy éo le trong “thế giới bóng gió” chính là chìa khóa dẫn đến thành công của bộ phim này. Nhiều khán giả đã khóc khi xem. Họ khóc vì thương cảm cuộc đời của những nhân vật, khóc vì cảm phục sự dấn thân của nữ đạo diễn trẻ Nguyễn Thị Thắm. Bộ phim đã tham dự rất nhiều các kỳ liên hoan trong và ngoài nước và giành được nhiều giải thưởng uy tín trên thế giới. Tuy không mang lại hiệu quả về kinh tế nhưng phim tài liệu lại là một kho tàng văn hóa vô giá. Rõ ràng, phim tài liệu Việt Nam vẫn đang thiếu sự đầu tư đúng mức. Ngoài những khó khăn về tài chính, rất cần các nhà làm phim thay đổi tư duy cũ kỹ trong cách thể hiện để phim tài liệu Việt Nam hấp dẫn hơn trong mắt khán giả.

Lưu Nhi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Đẩy mạnh phong trào thi đua luyện tay nghề, thi thợ giỏi trong công nhân lao động

Đẩy mạnh phong trào thi đua luyện tay nghề, thi thợ giỏi trong công nhân lao động

(LĐTĐ) Công đoàn Công ty Cổ phần cơ khí chính xác An Khánh (trực thuộc Liên đoàn Lao động Nam Từ Liêm) luôn xác định đội ngũ công nhân giỏi chính ...
Các cấp Công đoàn huyện Thanh Oai: Kịp thời tuyên dương, khen thưởng hàng trăm "Công nhân giỏi"

Các cấp Công đoàn huyện Thanh Oai: Kịp thời tuyên dương, khen thưởng hàng trăm "Công nhân giỏi"

(LĐTĐ) Mặc dù bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, song nhờ sự nỗ lực, sáng tạo của Liên đoàn lao động (LĐLĐ) huyện Thanh Oai, hoạt động Công đoàn của địa ...
Tổng Công ty UDIC: Quản lý và phát triển hiệu quả nguồn vốn Nhà nước tại doanh nghiệp

Tổng Công ty UDIC: Quản lý và phát triển hiệu quả nguồn vốn Nhà nước tại doanh nghiệp

(LĐTĐ) Xác định nhiệm vụ quản lý, bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước là nhiệm vụ trọng tâm của Tổng Công ty, do đó, Tổng Công ty Đầu tư ...
Hà Nội có 19 quận, huyện "vùng xanh", không địa bàn nào “vùng đỏ”

Hà Nội có 19 quận, huyện "vùng xanh", không địa bàn nào “vùng đỏ”

(LĐTĐ) Mới đây, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội đã có thông báo số 816/TB-UBND về đánh giá cấp độ dịch trong phòng, chống dịch Covid-19 trên địa ...
Vietjet đầu tư 150 triệu đô la Mỹ cho ứng dụng và chuyển giao công nghệ, kỹ thuật hàng không

Vietjet đầu tư 150 triệu đô la Mỹ cho ứng dụng và chuyển giao công nghệ, kỹ thuật hàng không

(LĐTĐ) Ký kết thỏa thuận hợp tác trị giá 150 triệu đô la Mỹ với Công ty Kỹ thuật công nghệ SR Technics (Thụy Sỹ), Vietjet cùng Swiss-AS ký kết thỏa ...
Cơ hội chiếm lĩnh thị trường cho sản phẩm OCOP

Cơ hội chiếm lĩnh thị trường cho sản phẩm OCOP

(LĐTĐ) Trong thời gian qua, huyện Ba Vì (Hà Nội) đã áp dụng hiệu quả chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), nhằm tạo điều kiện thuận lợi để các ...
Chương Mỹ: Ra quân tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện

Chương Mỹ: Ra quân tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện

(LĐTĐ) Thực hiện Kế hoạch liên ngành số 4916/KHLN-BHXHHN-BĐHN của Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội và Bưu điện Hà Nội, ngày 27/11, tại Bưu điện thị trấn ...

Tin khác

Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 27, 28/11

Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 27, 28/11

(LĐTĐ) Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi các trận bóng mà mình yêu thích, báo Lao động Thủ đô xin đăng tải lịch thi đấu những trận đấu tại một số giải bóng đá châu Âu diễn ra trong ngày 27, 28/11.
“Giai điệu kết nối” thực hiện số đặc biệt chào mừng thành công Hội nghị Văn hoá toàn quốc

“Giai điệu kết nối” thực hiện số đặc biệt chào mừng thành công Hội nghị Văn hoá toàn quốc

(LĐTĐ) Chương trình “Giai điệu kết nối” số đặc biệt chào mừng thành công của Hội nghị Văn hoá toàn quốc 2021 sẽ được phát sóng vào tối 28/11 trên kênh VTV1.
Tuyển Việt Nam không được đá sân nhà ở bán kết AFF Cup 2020

Tuyển Việt Nam không được đá sân nhà ở bán kết AFF Cup 2020

(LĐTĐ) Mới đây, Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) đã thông nhất phương án, điều lệ thi đấu ở AFF Cup 2020. Theo đó, ở giải đấu năm nay và nhất là từ vòng bán kết trở đi sẽ có những thay đổi giúp cho phù hợp với tình hình dịch Covid-19 cũng như giúp cho các trận đấu trở nên hấp dẫn hơn.
Man City 2-1 PSG: Trả nợ thành công, "Man xanh" giành ngôi đầu

Man City 2-1 PSG: Trả nợ thành công, "Man xanh" giành ngôi đầu

(LĐTĐ) Sterling và Jesus cùng nhau ghi bàn giúp Man City ngược dòng đánh bại PSG 2-1, ở lượt trận thứ 5 bảng A Champions League. Chiến thắng quan trọng này giúp "Man xanh" giành vé knock-out với tư cách đầu bảng A.
Villarreal 0-2 Man United: Quỷ đỏ đoạt vé kịch tính

Villarreal 0-2 Man United: Quỷ đỏ đoạt vé kịch tính

(LĐTĐ) Hai bàn thắng muộn của Ronaldo và Sancho đã giúp Man United đánh bại Villarreal, qua đó chính thức giành vé vào vòng 1/8 Champions League mùa này.
Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXII: Tôn vinh điện ảnh Việt giàu bản sắc dân tộc

Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXII: Tôn vinh điện ảnh Việt giàu bản sắc dân tộc

(LĐTĐ) Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXII tiếp tục khẳng định là một sự kiện nghệ thuật có dấu ấn chuyên nghiệp, thu hút được đông đảo nhà sản xuất, các nghệ sĩ, các nhà hoạt động điện ảnh với nhiều tác phẩm có chất lượng nghệ thuật, có giá trị nhân văn và đạt doanh thu cao.
Granada 1-4 Real Madrid: Giữ vững ngôi đầu

Granada 1-4 Real Madrid: Giữ vững ngôi đầu

(LĐTĐ) Real Madrid đã không gặp quá nhiều khó khăn để có thắng lợi tưng bừng trước Granada, qua đó tiếp tục ngự trị trên đỉnh La Liga.
Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 20, 21/11

Lịch thi đấu bóng đá châu Âu ngày 20, 21/11

(LĐTĐ) Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi các trận bóng mà mình yêu thích, báo Lao động Thủ đô xin đăng tải lịch thi đấu những trận đấu tại một số giải bóng đá châu Âu diễn ra trong ngày 20, 21/11.
Tại sao tuyển Việt Nam cần phải vô địch AFF Cup 2020?

Tại sao tuyển Việt Nam cần phải vô địch AFF Cup 2020?

(LĐTĐ) Để lại những thất bại ở vòng loại World Cup 2022, đội tuyển Việt Nam hướng tới AFF Cup 2020 với cả sự kỳ vọng và áp lực của người hâm mộ, bởi với tư cách là nhà đương kim vô địch và sau khi được trui rèn ở giải đấu đỉnh cao châu lục, thì tuyển Việt Nam được kỳ vọng sẽ đá hay hơn, bản lĩnh hơn và không được phép thua.
Liên hoan phim Việt Nam sẽ trình chiếu những phim nổi tiếng về Huế một thời

Liên hoan phim Việt Nam sẽ trình chiếu những phim nổi tiếng về Huế một thời

Những bộ phim nổi tiếng về Huế một thời như "Cô gái trên sông", "Trăng nơi đáy giếng", "Em còn nhớ hay em đã quên"... sẽ được trình chiếu lại tại Liên hoan phim Việt Nam lần này ở Huế.
Xem thêm
Phiên bản di động