M
15:13 | 25/05/2018

Sử dụng ngôn ngữ phải đúng nghĩa

Nói đến văn chương, người ta nghĩ ngay đến sự bay bổng, sáng tạo. Song trong giới văn chương, người ta sợ nhất sử dụng ngôn từ tối nghĩa. Còn với kinh tế, ngôn từ và số liệu phải rõ ràng. Thế mà giờ đây, không ít nơi đang sử dụng ngôn từ khá tối nghĩa..

su dung ngon ngu phai dung nghia Xử lý tổng thể bất cập BOT giao thông
su dung ngon ngu phai dung nghia Thủ tướng chỉ ra bất hợp lý của BOT gây bức xúc
su dung ngon ngu phai dung nghia Thắt chặt kỷ cương quản lý BOT giao thông

Điển hình nhất, những ngày qua dư luận và ngay cả các đại biểu Quốc hội cũng “nóng lên” việc “đổi họ”, “thay tên” với các trạm thu phí giao thông. Từ Trạm Thu phí thành Trạm Thu giá.

su dung ngon ngu phai dung nghia
Trước đây, các trạm BOT được gọi Trạm Thu phí (ảnh minh họa)

Như chúng ta đã biết, cùng với nguồn đầu tư từ ngân sách Nhà nước cho phát triển, trong đó có hạ tầng giao thông, Nhà nước đã ban hành cơ chế, chính sách thu hút nhiều loại hình tham gia. Hơn 10 năm qua, nhiều doanh nghiệp đã huy động vốn để làm mới đường xá trên địa bàn cả nước. Trong số đó, phần lớn đầu tư theo hình thức BOT (xây dựng, hợp tác, chuyển giao).Thế nên, các trạm thu phí mọc lên là chuyện bình thường. Khuôn khổ bài viết này không đề cập đến việc bất cập quanh câu chuyện BOT, mà chỉ xin “luận bàn” thêm chút cái gọi là sử dụng ngôn từ đối với các trạm thu phí BOT.

Hiểu một cách nôm na, khi nhà đầu tư bỏ tiền làm đường, họ có quyền được thu phí để thu hồi vốn và cả tiền lãi đầu tư. Bởi thế, Nhà nước cho phép họ xây dựng trạm để thu tiền các phương tiện đi lại qua cung đường đó (anh sự dụng đường anh phải trả tiền). Tuy nhiên, hiểu sâu xa đường mà các nhà đầu tư làm ra dựa trên nền đất là của quốc gia, mà chính là đất của Nhà nước và nhân dân. Vậy nên không thể gọi cung đường làm ra là sản phẩm độc quyền của doanh nghiệp, anh có quyền định giá để bán. Do đó, khi các trạm BOT dựng lên, nhà đầu tư sử dụng cụm từ Trạm Thu phí là hoàn toàn chuẩn xác. Nhà nước và doanh nghiệp cùng nhau làm đường, người dân, doanh nghiệp sử dụng sản phẩm đó, dịch vụ đó phải thu tiền. Tiền đó gọi là phí.

su dung ngon ngu phai dung nghia
Nay được thay tên thành Trạm Thu giá!

Còn giá là cụm từ của kinh tế học để chỉ sự mua-bán một sản phẩm, hàng hóa. Ví người dân ra chợ mua mua rau thường hỏi giá bao nhiêu? Các mặt hàng thiết yếu đều có bảng ghi giá rõ ràng. Nói một cách ngắn gọn giá là xác định giá trị sản phẩm, hàng hóa để hai bên ( người mua – người bán) thống nhất với nhau (thuận mua vừa bán). Mua trao tay (mua đứt, bán đoạn) và mua trả góp. Thế nên, với các cung đường BOT mà nhà đầu tư bỏ vốn làm cũng là một hình thức kinh doanh để thu lời, song có điều kiện (mở mang kết cấu hạ tầng để thuận lợi cho phát triển kinh tế). Vì vậy, không thể áp dụng mô hình giá theo kiểu nên nhà đầu tư “xé nhỏ” từng phần, từng mảng để “bán’ cho người tham gia giao thông được. Vì vậy, sử dụng cum từ Trạm Thu giá là hoàn toàn tối nghĩa.

Dư luận và người dân đang có ý kiến về vấn đề này. Và để giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt, Bộ Giao thông - Vận tải cũng nên tiếp thu để sửa lại cho đúng.

Nguồn :