M
19:48 | 11/02/2020

Nghiễm Phúc Điện - điểm sáng văn hóa về tín ngưỡng tâm linh ở Thủ đô

(LĐTĐ) Ngoài 2 đền, phủ chính thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn ở Bảo Lộc (Nam Định) và Kiếp Bạc (Hải Dương) còn rất nhiều điện, đền thờ Ngài được lập ở khắp nơi trên cả nước. Ít ai biết, tại xóm Quan Hoa (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng có một điện thờ Đức Thành Trần mang tên Nghiễm Phúc tồn tại nhiều thế kỷ qua. Đây là điểm sáng văn hóa về tín ngưỡng tâm linh đặc sắc ở cửa ngõ phía Tây Thủ đô.  

nghiem phuc dien diem sang van hoa ve tin nguong tam linh o thu do Về vùng đất "hai vua", nhớ ghé thăm lăng Ngô Quyền
nghiem phuc dien diem sang van hoa ve tin nguong tam linh o thu do Phát huy giá trị di sản văn hóa quận Hai Bà Trưng
nghiem phuc dien diem sang van hoa ve tin nguong tam linh o thu do Sự kết hợp giữa non nước hữu tình và tín ngưỡng tâm linh

Toạ lạc sâu khuất trong con ngõ 68 Cầu Giấy, nhưng Nghiễm Phúc Điện được rất đông thiện nam tín nữ từ khắp nơi đổ về đây cầu lễ. Theo thủ điện là thanh đồng Nguyễn Trần Vựng năm nay đã bước vào tuổi 90 kể, trước năm 1940, xóm Quan Hoa còn lập trạm đón tiếp người ở xa đến. Điện được coi là rất tôn nghiêm tới mức mỗi lần đến lễ Thánh, Tri phủ Hoài Đức thường buộc ngựa ngoài cây đa đầu làng cùng các quan đi bộ vào Điện.

nghiem phuc dien diem sang van hoa ve tin nguong tam linh o thu do
Nghiễm Phúc Điện toạ lạc sâu khuất trong con ngõ 68 Cầu Giấy với diện tích khoảng 200m2

Trước đây, người trông coi Điện, chăm lo hương khói là cụ Nguyễn Trần Đóa. Cụ từng giữ chức Đội trưởng của nghĩa quân Đề Thám, tháng 7 năm 1908 cụ đã chỉ huy đội tập kích vào đồn Liễu Giai của Pháp, làm hậu thuẫn cho vụ Hà Thành đầu độc. Khi cuộc khởi nghĩa Yên Thế thất bại, cụ Nguyễn Trần Đóa đã đưa Hoàng Luân - cháu đích tôn cụ Hoàng Hoa Thám từ Bắc Giang, qua Điện Thái Bình ở làng Viên Nội, Đông Anh về Điện Nghiễm Phúc nuôi giấu. Hiện giờ cháu nội của cụ, ông Nguyễn Trần Vựng tiếp tục thờ phụng Ngài.

nghiem phuc dien diem sang van hoa ve tin nguong tam linh o thu do
Nơi oai nghiêm của gian chính điện đặt pho tượng Đức Thánh Trần.

Trước cửa Điện đắp nổi ba chữ Đông A Trấn. Ba gian chính điện xây dựng vào năm Khải Định thứ tư, sau này được tu bổ thêm. Hậu cung thờ Quốc Mẫu. Gian bên phải thờ Tứ vị Thánh Tử là bốn con trai của Hưng Đạo Đại Vương: Trần Quốc Hiến, Trần Quốc Nghiền, Trần Quốc Uy, Trần Quốc Tảng, cùng con rể của Ngài - Tướng quân Phạm Ngũ Lão. Gian bên trái thờ nhị vị Vương cô là hai người con gái của Ngài: Một là Hoàng hậu - vợ vua Trần Nhân Tông, một là phu nhân Tướng quân Phạm Ngũ Lão. Nơi oai nghiêm của gian chính điện đặt pho tượng Đức Thánh Trần do cụ Nguyễn Trần Ba tạc bằng gỗ mít sơn son thiếp vàng theo nguyên mẫu ở đền Kiếp Bạc. Tượng ở tư thế ngồi, nét mặt trang nghiêm, nhân hậu, đôi mắt sáng ngời anh linh.

Điện còn giữ được 6 ngai thờ, một ngai đặt tượng Hưng Đạo Đại Vương và một ngai đặt bài vị Ngài, 2 biển gỗ, 5 bức hoành phi, trong đó có bức Trần Thượng Tướng làm năm Canh Thìn đời Tự Đức và Hiển Thánh Điện làm năm Kỷ Tỵ đời Bảo Đại, 12 câu đối ca ngợi công đức của Hưng Đạo Đại Vương.

Theo lời kể của thủ điện thanh đồng Nguyễn Trần Vựng, Điện Nghiễm Phúc còn giữ được 10 sắc phong như sắc phong triều Gia Long năm thứ 2 - 1803, sắc phong đời Tự Đức năm thứ 3 - 1849 và năm thứ 35 - 1882 còn khá nguyên vẹn. Điện còn giữ được bộ sách chữ Hán ghi các sắc phong biên soạn từ thời Duy Tân.

Đặc biệt có cuốn phả do Hoa Bằng - nhà Hán Nôm nổi tiếng (có tên phố ở phường Yên Hòa) chép lại từ Đền Kiếp Bạc và một số bài hát văn cổ như: Trần Triều hiển Thánh, Đức ông phò mã Huê Hải đường, Tiên cảnh bồng lai... Nhiều nơi đã đến đây xin chép về cùng khấn. Điện còn giữ được hai quả chuông đồng cao 0,57m, đường kính 0,58m. Quả bên trái do bà họ Phạm quê ở làng Thái Đường huyện Đông Ngàn - nay là xã Mai Lâm, huyện Đông Anh cung tiến, còn quả bên phải mới đúc gần đây.

Điện Nghiễm Phúc linh thiêng như vậy, nhưng khác với các điện khác, Điện không tổ chức lên đồng, xem bói và các hình thức đánh bạc từ bao đời nay, khiến cho Điện càng mang vẻ tôn nghiêm. Với diện tích 200m2, Điện có thể sánh với các đền tiêu biểu thờ Đức Thánh Trần ở Hà Nội như: Đền Ngọc Sơn ở phố Đinh Tiên Hoàng, đền Phúc Nam ở Ga Hàng Cỏ - phố Lê Duẩn, đền Lừ ở phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai...

Lễ Hội ở đây vào ngày 20-24/8 âm lịch hàng năm, có rất đông người tham dự. Vào năm đại hội có đám rước với cờ hoa, mâm lễ, đội bát âm, đội dâng hương từ miếu Quan Hoa về Điện. Sau lễ tế có hát văn diễn chèo... và lễ đón những người từ các điện khác trên cả nước về dự.

Trải qua hàng trăm năm thờ phụng, hiện tại, gian thời chính Điện đã xuống cấp nghiêm trọng, vì vậy, Bản Điện đã lập kế hoạch sửa chữa, trùng tu, tôn tạo lại gian chính Điện. Theo thủ điện thanh đồng Nguyễn Trần Vựng, thời gian trung tu sẽ bắt đầu vào tháng 4 năm nay. Trong thời gian thi công, các ban thờ sẽ được chuyển tạm sang tầng 1 bên khu nhà chính và các khoá lễ hàng tháng vẫn tiến hành bình thường.

Với việc được quan tâm tu bổ, tôn tạo khang trang, nhân dân trên địa bàn luôn tự hào có một di sản văn hóa - nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa, tâm linh đặc sắc.

Phương Bùi

Nguồn :