M
20:41 | 26/09/2019

Dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn phía Nam:

Đến lúc doanh nghiệp Việt chứng minh khả năng

(LĐTĐ) “Làm đường cao tốc có khó không”? Không khó, xét về mặt kỹ thuật. Cái khó ở cách làm và huy động nguồn vốn ra sao mà thôi!  Đây là câu hỏi mà phóng viên đặt ra với một doanh nghiệp chuyên tham gia làm đường giao thông nhân sự kiện Bộ Giao thông - Vận tải vừa quyết định hủy sơ tuyển theo hình thức đấu thầu rộng rãi quốc tế và điều chỉnh hồ sơ mời sơ tuyển phù hợp với hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước lựa chọn nhà đầu tư thực hiện 8 dự án PPP thuộc Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

den luc doanh nghiep viet chung minh kha nang Chuyển đổi số: Doanh nghiệp Việt vẫn đang “dò đường”
den luc doanh nghiep viet chung minh kha nang Cơ hội doanh nghiệp Việt vươn tầm thế giới

Từ thông cáo báo chí...

Ngày 24/9, Bộ Giao thông Vận tải đã ra thông cáo báo chí về việc “Lựa chọn Nhà đầu tư Dự án xây dựng một số tuyến đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông”, trong đó nêu rõ: Căn cứ những quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt Luật Đấu thầu (Điều 15), đối với 8 dự án thành phần được Quốc hội phê duyệt đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), thời gian qua Bộ Giao thông Vận tải đã tiến hành sơ tuyển lựa chọn Nhà đầu tư theo hình thức đấu thầu quốc tế.

Tính đến cuối tháng 7/2019, sau 2 tháng kể từ thời điểm phát hành Hồ sơ mời sơ tuyển, bên mời thầu (các Ban Quản lý dự án của Bộ Giao thông Vận tải) đã nhận được 60 bộ hồ sơ dự tuyển. Theo kết quả đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển của bên mời thầu và quá trình thẩm định, có 4 dự án không có nhà đầu tư vượt qua sơ tuyển, 2 dự án có duy nhất 1 nhà đầu tư vượt qua sơ tuyển, 1 dự án có từ 2 nhà đầu tư và 1 dự án có 3 nhà đầu tư vượt qua sơ tuyển.

den luc doanh nghiep viet chung minh kha nang
Ảnh minh họa.

Như vậy, số lượng nhà đầu tư vượt qua sơ tuyển không nhiều, tính cạnh tranh không cao.

Nhằm triển khai thành công dự án trọng điểm của quốc gia trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục có những diễn biến phức tạp, đảm bảo an ninh quốc phòng, đặc biệt để phát huy nội lực, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư Dự án và phát triển năng lực doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng, sau khi đánh giá trách nhiệm pháp lý quy định tại hồ sơ mời sơ tuyển quốc tế đã phát hành và Luật Đấu thầu, trên cơ sở thống nhất của các cơ quan liên quan, Bộ Giao thông Vận tải quyết định hủy sơ tuyển theo hình thức đấu thầu rộng rãi quốc tế và điều chỉnh hồ sơ mời sơ tuyển phù hợp với hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước lựa chọn nhà đầu tư thực hiện 8 dự án PPP thuộc Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

… đến câu chuyện Hàn Quốc những năm 60

Nói về dự án đường cao tốc Bắc – Nam, trong một số bài viết trên các phương tiện truyền thông, ông Tạ Quyết Thắng - Công ty TNHH Sơn Trường đã dẫn câu chuyện ở Hàn Quốc những năm 60 của thế kỷ trước đáng để chúng ta suy nghĩ, đó là: “Năm 1964, Tổng thống Park Chung Hee đi thăm Tây Đức, về nước ông đã mơ có đường cao tốc Seoul - Busan. Vì hơn ai hết, ông biết ý nghĩa vô cùng to lớn của con đường cao tốc nối liền huyết mạch từ cảng Busan tới thủ phủ Seoul. Nhưng vào thời điểm khó khăn này ông bị phản đối kịch liệt từ nhiều phía (nhất là phe đối lập và Ngân hàng Thế giới).

8 dự án xây dựng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 theo hình đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BOT, gồm: Mai Sơn - quốc lộ 45, quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Đồng Nai. Dự kiến tổng mức đầu tư 8 dự án này 104.070 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư Nhà nước 40.360 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Theo các chuyên gia, đây là dự án có số vốn rất lớn, vấn đề quan trọng làm thế nào để tìm được nhà thầu trong nước uy tín cả về quy mô tài chính, kinh nghiệm quản trị và huy động vốn để triển khai. Làm đường cao tốc kỹ thuật không quá khó, cái khó vẫn là cơ chế, tìm chọn nhà thầu. Bởi vậy, một số nhà kinh tế kỳ vọng, phát huy kinh nghiệm quý báu của sự án đường dây tải điện 500 kV Bắc- Nam, hy vọng đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam không chỉ thi công đảm bảo chất lượng, mỹ thuật tuyến cao tốc Bắc- Nam phía Đông mà còn kéo giảm giá thành so với dự toán.

Vì lúc này, Hàn Quốc vô cùng khó khăn, nhiều người cho rằng ý đồ xây dựng đường cao tốc của ông không khả thi, thậm chí viển vông. Nhưng ông không nản, điều khiến ông trăn trở nhất là không biết số tiền đầu tư vào đây là bao nhiêu? Bởi vậy, ông cho mời 3 đối tượng đến để giao nhiệm vụ tìm đáp án này: Các Bộ Xây dựng, Tài chính, Kế hoạch, Giao thông; Thành phố Seoul - là trung tâm kinh tế tập trung các doanh nghiệp hàng đầu của Hàn Quốc; ông Chung Ju - Yung, Giám đốc công ty Hyundai (sau này là Chủ tịch Tập đoàn Hyundai. Ông Chung Ju - Yung được Tổng thống đánh giá cao về ý chí và sự sáng tạo qua công trình đập nước trên sông Soyang và là người đã có kinh nghiệm làm đường cao tốc ở Thái Lan).

Sau một thời gian nghiên cứu, 3 đối tượng này đệ trình lên tổng mức kinh phí: Bộ Giao thông Vận tải là 65 tỷ won, Chính quyền Seoul là 18 tỷ won và ông Chung Ju - Yung là 38 tỷ won. Những con số này làm cho Tổng thống rất đau đầu vì sự chênh lệch từ 18-65 tỷ won là quá lớn, lại thuộc vào các cơ quan chuyên môn của Nhà nước. Còn 38 tỷ won lại là con số của một công ty tư nhân mới nổi lên. Sau một thời gian suy nghĩ và lựa chọn, ông gọi ông Chung Ju-Yung đến hỏi: “Nếu tôi giao công trình này cho ông làm tổng thầu và cộng thêm 10% trượt giá là 43 tỷ won, ông có dám nhận không?”.Với một con người kiên định và yêu nước, sau vài giây suy nghĩ, ông Chung Ju - Yung đã quyết định chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống, mặc dù khi đó tỷ lệ lạm phát là rất lớn, khả năng rủi ro rất cao và sau này tăng thêm 10 tỷ won vì thiết kế công suất của đường thay đổi.

Ông Chung Ju- Yung quyết định chia dự án thành các gói thầu nhỏ và giao lại cho 16 công ty khác. Ông không quên nói với họ rằng: “Đây là một việc rất khó khăn, nếu công ty nào có năng lực tốt thì có lãi, còn nếu không sẽ bị thua lỗ vì vật giá leo thang hàng ngày”. Và ông đã giao được 295km cho 16 công ty, còn lại 133 km trong đó có 5km đường hầm khó nhất công ty Hyundai tự đảm nhiệm.

Vậy là con đường cao tốc chính thức được khởi công vào ngày 1/2/1968 với tổng kinh phí 53 tỷ won. Thời gian này đất nước Hàn Quốc rất khó khăn, thu nhập bình quân đầu người là 200 USD/năm, cơ sở hạ tầng giao thông nghèo nàn (nếu tính km giao thông/đầu người thì Hàn Quốc thấp hơn Nhật Bản 10,2 lần, thấp hơn Mỹ 31,5 lần), toàn bộ máy móc thiết bị được huy động vào đây chỉ khoảng 8 triệu USD còn phần lớn là làm thủ công. Các nhà thầu phải huy động tới đây hơn 8 triệu lao động để làm 3 ca, cả ngày lẫn đêm. Với quyết tâm phi thường, 2 tuyến đường đã được khai thông ngay trong năm 1968, 3 tuyến đường vào năm 1969 và tuyến cuối cùng là ngày 27/6/1970, toàn tuyến được khai thông.

Như vậy, sau 29 tháng thi công, đến ngày 27/6/1970 lễ khánh thành được tổ chức trọng thể và câu nói bất hủ của Tổng thống Park được khắc trên đỉnh cao là: “Bằng tài nguyên, kỹ thuật và sức người của Hàn Quốc, chúng ta đã xây dựng thành công con đường cao tốc với thời gian ngắn nhất trong lịch sử xây dựng đường cao tốc của thế giới”. Thật là một kỳ tích, người Hàn Quốc đã làm được con đường cao tốc không những nhanh nhất thế giới mà với kinh phí đáng kinh ngạc 330 ngàn USD/km.

Theo các chuyên gia, từ những năm 1960 của thế kỷ trước, người Hàn Quốc đã làm được đường cao tốc với giá thấp và chất lượng rất đảm bảo như vậy, nay thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, không có lý do gì các doanh nghiệp trong nước lại không làm được. Những đường trên cao ở Hà Nội, hay Sân bay Vân Đồn và nhiều dự án giao thông, xây dựng khác các doanh nghiệp Việt Nam làm rất tốt.

Vậy vấn đề đặt ra, Bộ Giao thông Vận tải cần phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước tham mưu cho Chính phủ để có những giải pháp đột phá về cơ chế tài chính, cơ chế huy động vốn để doanh nghiệp trong nước triển khai. Tin tưởng, phát huy tinh thần Việt, đã đến lúc doanh nghiệp trong nước chứng minh khẳ năng của mình.

H.Phạm

Nguồn :